www.yanginguvenlik.com.tr YANGIN GÜVENLİK VE KORUMA SİSTEMLERİ DERGİSİ • TEMMUZ-AĞUSTOS 2026 • YIL: 33 • SAYI: 261 • 160 TL • ISSN 1305-2071
• Sprinkler Sistemleri • Yangın Pompaları • Gazlı Söndürme Sistemleri • Yüksek Basınçlı Su Sisi Söndürme Sistemleri • Yangın Dolapları • Köpüklü Söndürme Sistemleri • Mutfak Davlumbaz Söndürme Sistemleri • Yangın Algılama ve İhbar Sistemleri • Yangın ve Gaz Sızdırmaz Damper YANGIN KORUNUM SİSTEMLERİNDE GÜVENİLİR VE GÜÇLÜ ÇÖZÜM ORTAĞINIZ
Yangın korunum sistemlerinde dünya liderinden eşsiz çözümler ve ürün yelpazesi... Tyco Yangından Korunum Ürünleri artık Johnson Controls çatısı altında. Kapsamlı yangın korunum sistemlerimiz ile hala bildiğiniz ve güvendiğiniz sektör lideriyiz. Onlarca yıllık tecrübe, küresel liderlik ve yenilikçi bina güvenliği çözümleriyle bilinen Johnson Controls ile gelecek, daha güvenli ve aydınlık olacaktır. Yangın söndürme sistemleri hakkında en son bilgiler ve yenilikçi ürünler için http://www.johnsoncontrols.com internet adresinden veya +90 (0) 312 473 70 11 nolu telefondan bize ulaşın. © 2019 Johnson Controls. All rights reserved.
2 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 TEMMUZ-AĞUSTOS 2026 • SAYI: 261 • www.yanginguvenlik.com.tr IÇINDEKILER Yakında Yürürlüğe Girecek Pil Güvenliği Standardı NFPA 800'ü Tanımak Brian O'Connor NFPA Teknik Servis Mühendisi 28 Teknik Ticari Binalarda Yağlı Duman Atım Kanallarında Yangın Güvenliği Risk Mekanizmaları Ali Bayraktar Efectis Era Avrasya, Laboratuvar Müdürü 20 Makale 04 Haber 32 Teknik Dijital Binada Siber Zırh EN 50710 ile Güvenli Uzaktan Servis ve Mevzuat Uyumu Adem Çakır Siemens Türkiye Binalar Bölümü Yangın ve Güvenlik Sistemleri İş Geliştirme Uzmanı 45 Ürün - Yangına Başlangıç Anında Hızlı Müdahalede Etkin Çözümler ETNA’da - Komple Paslanmaz Çelik Santrifüj Pompada Yerli İmza ETNA KI Serisi Sanayi Yapıları Çatı Üstü Güneş Paneli Uygulamalarında Yangın Riski ve Önlemi Cüneyt Pekel İstanbul Teknik Üniversitesi Makale 24 Acil Durumlarda Yüksekten Atlayanları Kurtarma Amaçlı Atlama Hava Yastıkları Sezer Aslan Yangın, Acil Durumlar ve Doğal Afetler Eğitim Uzmanı Risk Analizi ve Danışman NFPA Member Uzman Görüşü 16 REKLAM İNDEKSİ B2B MEDYA 35 DESKAR 19 ETNA A.K.İ. FİRUS 7-15-31 FOKUS 11 HACI AYVAZ Ö.K. İST İŞÇİ 23 KIVANÇ GROUP 5 MAPEI 9 NORM TEKNİK Ö.K.İ. TEKNO YANGIN A.K. TYCO YANGIN 1 İtfaiyeci 12 İtfaiyecilerin Trafik Kazalarında Kritik Müdahale Adımları Haldun Seber İtfaiyeci ve İş Güvenliği Uzmanı - Afet ve Acil Durum Yöneticisi WWF Türkiye Yangınlara Dirençli ve Sürdürülebilir Orman Yönetim Modeli Rapor 34
3 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 EDITÖRDEN Geçtiğimiz yıllarda ülke genelinde yaşanan büyük çaplı yangınlar, yalnızca doğal varlıklarımızı değil; sosyal, ekonomik ve ekolojik dengeleri de derinden etkiledi. Orman yangınlarıyla mücadelede alınacak önlemler kadar, yangınlara karşı dirençli bir yönetim anlayışının geliştirilmesi de büyük önem taşıyor. WWF Türkiye tarafından hazırlanan “Yangınlara Dirençli ve Sürdürülebilir Orman Yönetim Modeli: 2021–2025 Analizi ve Öneriler” başlıklı çalışma, gelecekte yaşanabilecek yangın risklerinin azaltılmasına yönelik kapsamlı değerlendirmeler ve uygulanabilir öneriler sunuyor. Son yıllarda, dünyadaki enerji dönüşümüne paralel olarak Türkiye'de de güneş enerjisi yatırımları hızla artarken, özellikle sanayi tesislerinde çatı üstü güneş paneli (GES) uygulamaları önemli bir ivme kazandı. Cüneyt Pekel tarafından kaleme alınan “Sanayi Yapıları Çatı Üstü Güneş Paneli Uygulamalarında Yangın Riski ve Önlemleri” başlıklı çalışma, çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinde karşılaşılabilecek yangın risklerini ve bu risklerin azaltılmasına yönelik uygulanması gereken önlemleri kapsamlı bir şekilde ele alıyor. Enerji depolama teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte pil güvenliği de yangın güvenliği gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldi. Bu kapsamda geliştirilen NFPA 800 Pil Güvenlik Kodu (PS), pillerin üretiminden kullanım ömrünün sonuna kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan güvenlik gerekliliklerini tanımlamayı amaçlıyor. Bu sayımızda, yakında yürürlüğe girmesi beklenen standardın kapsamını ve sektöre getireceği yenilikleri sizler için derledik. İtfaiye teşkilatları yalnızca yangınlara müdahale eden kurumlar değil; trafik kazalarından doğal afetlere, teknik kurtarma operasyonlarından çeşitli acil durumlara kadar birçok olayda ilk müdahaleyi gerçekleştiren hayati birimlerdir. Dergimize her sayıda değerli katkılar sunan yazarımız Hadun Seber, “İtfaiyecilerin Trafik Kazalarında Kritik Müdahale Adımları” başlıklı çalışmasında, trafik kazalarında güvenli ve etkin müdahale süreçlerini tüm yönleriyle ele alıyor, okumanızı öneririm. En derin saygılarımla. YANGINA DIRENÇLI ORMAN YÖNETIMI Kuruluş Tarihi 1994 Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. Adına İsmail Ceyhan ismailceyhan@b2bmedya.com Yayın Danışma Kurulu Füsun Demirel, İsmail Turanlı, Kazım Beceren, Korhan Işıkel, Saadet Alkış, Sedat Altındaş, Sezer Aslan Yazı İşleri Tayfun Aydın tayfunaydin@b2bmedya.com Reklam Emine Aktaş emineaktas@b2bmedya.com Tel: 0536 060 0271 Abone abone@b2bmedya.com Grafik grafik@b2bmedya.com Baskı ve Cilt Şan Matbaa Tel: 0212 289 24 24 Yayınlayan Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. Adres: Fikirtepe Mah. Rüzgar Sok. Şua Elite Consept Sitesi 44A - A1 Blok K: 1 D: 48 34720 Kadıköy-İstanbul/Türkiye Tel: 0216 651 78 78 www.b2bmedya.com www.yanginguvenlik.com.tr e-posta: info@b2bmedya.com Fiyatı: 160 TL © 2026 Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. ISSN: 1305-2071 Yılda 6 sayı yayımlanır. Tüm Türkiye'de dağıtılmaktadır. Basın Kanunu'na göre yerel süreli yayındır. TAYFUN AYDIN tayfunaydin@b2bmedya.com
4 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 HABERLER DUMAN TAHLIYE SISTEMLERI YANGIN SONRASI HASARI AZALTMADA KRITIK ROL ÜSTLENIYOR Yangın güvenliğinde hasar azaltımı, alevlerin kontrol altına alınması kadar dumanın, sıcak gazların ve kurum etkisinin yapı içinde nasıl yönetildiğiyle de doğrudan ilişkili. Özellikle endüstriyel tesisler, fabrikalar, depolar, AVM’ler, spor salonları ve büyük hacimli yapılarda dumanın hızlı şekilde tahliye edilmesi, hem içerideki sıcaklık yükünü azaltıyor hem de yangının etkilenmediği alanlara yayılabilecek ikincil hasarları sınırlandırmaya yardımcı oluyor. Form Endüstri Tesisleri, doğru projelendirilmiş duman tahliye sistemlerinin yangın sonrası toparlanma sürecine katkı sağlayan 7 temel faydasına dikkat çekiyor. YANGIN SONRASI HASAR AZALTIMINDA 7 TEMEL FAYDA Duman tahliye sistemleri, güvenli tahliyeyi desteklerken yangın sonrası oluşabilecek ikincil hasarların azaltılmasında da önemli rol üstleniyor. Yapı tipi, hacim büyüklüğü, yangın senaryosu ve otomasyon entegrasyonuna göre projelendirilen sistemler, bina güvenliği ve iş sürekliliği açısından çok yönlü fayda sunuyor. 1. Sıcaklık yükünü azaltır: Yangın sırasında çatı altında ve üst hacimlerde biriken sıcak gazlar, yapı elemanları üzerinde yoğun ısı baskısı oluşturur. Duman tahliye sistemleri, bu sıcak gazların kontrollü şekilde dışarı atılmasına yardımcı olarak, taşıyıcı yapı elemanları ve üretim ekipmanlarının yüksek sıcaklığa maruz kalma süresi azaltılabilir. 2. Dumanın yayılımını sınırlandırır: Duman, yangının başladığı alanla sınırlı kalmayarak komşu bölümlere, koridorlara ve depolama alanlarına hızla taşınabilir. Bu durum yangından doğrudan etkilenmeyen alanlarda da yanma sonucu yüzeylerde biriken isli kalıntı, ağır koku ve yüzey kirliliği riski oluşturur. Duman tahliye sistemleri, dumanın kontrollü biçimde dışarı atılmasını sağlayarak yayılımın sınırlandırılmasına katkı sağlar. 3. Görüş mesafesini korur: Yoğun duman, hem bina kullanıcılarının yön bulmasını hem de acil durum ekiplerinin yangın noktasına ulaşmasını zorlaştırır. Duman tahliye sistemleri, ortamda biriken duman yoğunluğunu azaltarak görüş mesafesinin korunmasına yardımcı olur. Bu sayede tahliye ve müdahale süreçleri daha kontrollü ilerler. 4. Zehirli gaz birikimini azaltır: Yangın sırasında açığa çıkan karbonmonoksit ve diğer yanıcı ürünler, kapalı alanlarda kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Duman tahliye sistemleri, bu gazların yapı içinde birikmesini sınırlamaya destek olur. Bu etki, özellikle büyük hacimli ve yoğun kullanımlı yapılarda güvenli tahliye açısından önem taşır. 5. İtfaiye müdahalesini kolaylaştırır: Yangına erken ve doğru müdahale, hasarın büyümesini önleyen en önemli unsurlar arasında yer alır. Duman tahliye kapakları, içerideki duman yoğunluğunu azaltarak ekiplerin yangının kaynağını daha hızlı tespit etmesine yardımcı olur. Böylece müdahale süreci daha güvenli ve etkin şekilde yürütülebilir. 6. İsli kalıntı, koku ve ekipman hasarını sınırlandırmaya yardımcı olur: Yangın sonrası hasarın önemli bir bölümü dumanın taşıdığı isli kalıntı, ağır koku ve korozif etkilerden kaynaklanır. Bu etkiler, özellikle elektrik panoları, elektronik cihazlar, üretim hatları ve depolanan ürünlerde ek hasar riski oluşturabilir. Dumanın kontrollü tahliyesi, bu etkilerin daha geniş alanlara yayılmasını sınırlandırmaya destek olur. 7. Operasyonlara dönüş sürecini hızlandırma potansiyeli sunar: Yangın sonrası temizlik, koku giderimi, ekipman kontrolü ve alanın yeniden kullanıma hazırlanması işletmeler için zaman ve maliyet oluşturan süreçlerdir. Dumanın daha kontrollü yönetilmesi, hasarın belirli alanlarda sınırlandırılmasına katkı sağlayabilir. Bu da işletmelerin toparlanma ve yeniden faaliyete geçme sürecini destekler. n
6 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 HABERLER ASSA ABLOY, ANKARA SHOWROOMUNU HIZMETE AÇTI ASSA ABLOY, Ankara'daki yeni showroomunun açılışını iş ortakları, müşterileri ve sektör temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirdi. Kurdele kesim töreniyle başlayan programın açılış konuşmasını ASSA ABLOY Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Bölge Başkanı Mahmut Çodur yaptı. Program kapsamında davetliler, yeni showroomu gezerek şirketin güvenlik ve erişim çözümlerini yakından inceleme fırsatı buldu. Etkinlik, kokteyl ve canlı müzik eşliğinde devam etti. Modern bir deneyim alanı olarak tasarlanan ASSA ABLOY Ankara Showroomu, ziyaretçilerin şirketin güvenlik ve erişim çözümlerini uygulamalı olarak inceleyebileceği, farklı ürün gruplarını yakından deneyimleyebileceği ve uzman ekiplerden teknik bilgi alabileceği bir merkez olarak hizmet verecek. Açılışa ilişkin değerlendirmelerde bulunan ASSA ABLOY Güvenlik Çözümleri Satış Direktörü Ümit Parlatan, Ankara Showroomuyla yalnızca müşterilerine ürünleri tanıtmayı değil, aynı zamanda uygulamalı olarak deneyimleme imkânı sunmayı da hedeflediklerini belirtti. Parlatan, "Güvenlik ve erişim çözümlerinde doğru ürün seçimi, ürünün performansını yerinde görmek ve ihtiyaçları doğru analiz etmekle mümkün. Bu doğrultuda showroomumuzu, ziyaretçilerimizin uzman ekibimizle birlikte ihtiyaçlarına en uygun çözümleri değerlendirebileceği modern bir deneyim merkezi olarak kurguladık. Böylece müşterilerimiz, projelerine en uygun çözümleri daha bilinçli ve doğru şekilde değerlendirme fırsatı bulabilecek" dedi. n OTELLERDE YANGIN RISKI VE ÖNLEME STRATEJILERI KITABI YAYINLADI Risk Mühendisi Fahri Yiyin tarafından kaleme alınan "Otellerde Yangın Riski ve Önleme Stratejileri" adlı eser, sektör profesyonelleri için teorik bilginin saha deneyimiyle harmanlandığı kapsamlı bir başvuru kaynağı olarak yayınlandı. Otellerde Yangın Riski ve Önleme Stratejileri kitabı, konaklama sektöründe yangın güvenliğini çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alarak hem teorik hem de uygulamaya yönelik kapsamlı bir rehber sunuyor. Kitap içerisinde yangın riskinin temel dinamikleri, otel yapılarında öne çıkan tehlike kaynakları ve geçmişte yaşanmış büyük ölçekli yangınların analizleri detaylı biçimde inceleniyor. Restoranlardan çamaşırhanelere, elektrik sistemlerinden kazan dairelerine kadar birçok kritik alanın risk profili ortaya konulurken; mevcut güvenlik sistemlerinin yeterliliği de saha verileri ışığında sorgulanıyor. Çalışma, yalnızca risk tespitiyle sınırlı kalmayıp, söz konusu risklerin nasıl azaltılabileceğine dair somut ve uygulanabilir öneriler de sunuyor. Yangın algılama ve söndürme sistemlerinden kaçış planlarına, personel eğitiminden denetim mekanizmalarına kadar geniş bir çerçevede ele alınan stratejiler, sürdürülebilir bir güvenlik kültürünün oluşturulmasına katkı sağlamayı amaçlıyor. n
FIRUS Teknolojiyi Korur, Otomasyonu Yönetir... Maltepe Mah. Fazilpaşa Cad. Fazılpaşa Çıkmazı No: 6 Topkapı / İstanbul Tel: +90 212 565 82 73 • Mobil: +90 549 443 47 87 • info@firus.com.tr • www.firus.com.tr FİRUS YANGIN OTOMASYON GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK A.Ş. TS EN 1634-1:2014+A1:2018 FİRUS EI90 Yangın anında yayılımı kontrol altına almak için güvenliği sağlamak için üretilmiştir. Isı Yalıtımlı Yangın Kepengi ❱ Güvenlik odaklı tasarım ❱ Uluslararası sertifikalara uygunluk ❱ Kolay montaj ve bakım ❱ Hızlı ve profesyonel teknik destek UYGULAMA ALANLARI ❱ Alışveriş merkezleri ❱ Sağlık kuruluşları ❱ Oteller ve kongre merkezleri ❱ Endüstri tesisleri ve depolar ❱ Ofis binaları Her mekanın yangın senaryosuna göre uygulama yapıyoruz.
8 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 HABERLER ETNA'DAN INTERSCHUTZ 2026 ÇIKARMASI çeken ürün grupları arasında yer aldı. Tamamı şirket bünyesinde tasarlanıp üretilen panolar, yangın pompalarının güvenli, verimli ve kesintisiz çalışmasını sağlayan gelişmiş kontrol teknolojileriyle öne çıkıyor. INTERSCHUTZ 2026 süresince Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya pazarlarından gelen sektör profesyonelleriyle gerçekleştirilen görüşmelerde yeni iş birlikleri ve ihracat fırsatları değerlendirildi. ETNA'nın uluslararası standartlara uygun ürün portföyü, üretim kabiliyeti ve mühendislik odaklı yaklaşımı, küresel pazarlardaki büyüme hedeflerini destekleyen önemli unsurlar olarak dikkat çekti. Yerli üretim gücünü uluslararası kalite standartlarıyla birleştiren ETNA, yarım asra yaklaşan deneyimiyle yangın güvenliği teknolojileri alanında geliştirdiği çözümleri dünya pazarlarına taşımaya ve Türk mühendisliğini uluslararası platformlarda başarıyla temsil etmeye devam ediyor. n ETNA; 1-6 Haziran 2026 tarihleri arasında Almanya'nın Hannover kentinde düzenlenen INTERSCHUTZ 2026 Fuarı'nda yenilikçi yangın güvenliği çözümlerini uluslararası sektör profesyonelleriyle buluşturdu. Yangın güvenliği, kurtarma ve sivil koruma teknolojilerinin dünyanın en önemli buluşma noktalarından biri olan INTERSCHUTZ 2026, farklı coğrafyalardan binlerce ziyaretçiyi ve sektör temsilcisini ağırladı. ETNA, fuarda EN12845 ve UL/FM standartlarına uygun yangın pompası sistemleri ile tamamen kendi mühendislik ekibi tarafından geliştirilen koruma-kontrol panolarını sergileyerek yerli mühendislik yetkinliğini küresel ölçekte tanıtma fırsatı buldu. Fuar boyunca ETNA standı; proje firmaları, mühendislik şirketleri, yatırımcılar ve distribütörlerden yoğun ilgi gördü. Özellikle kritik tesisler, enerji santralleri, veri merkezleri, lojistik yapılar ve endüstriyel projelerde tercih edilen yüksek performanslı yangın pompası çözümleri, ziyaretçiler tarafından yakından incelendi. ETNA'nın yangın pompası sistemleriyle birlikte sergilediği koruma-kontrol panoları da fuarın dikkat SWISSOTEL BODRUM BEACH, ETNA'YI TERCIH ETTI Ege Denizi kıyısındaki özel konumu, modern mimarisi ve yüksek hizmet standartlarıyla Bodrum’un önde gelen lüks konaklama tesisleri arasında yer alan Swissotel Resort Bodrum Beach’de, enerji verimliliği yüksek ETNA çözümleri tercih edildi. Projede kullanılan PFK-KI serisi frekans kontrollü komple paslanmaz çelik pompalı hidrofor sistemleri ile talep edilen değişken miktarda suyun istenilen sabit basınçta sağlanması garanti edilmiş olup, böylelikle kullanıcılara kesintisiz bir konfor sunulmaktadır. Yeni nesil IE4 motorlu frekans kontrollü PFK-KI serisi hidrofor sistemlerinin kullanımı ile klasik hidrofor sistemlerine oranla işletim giderleri minimize edilmektedir. ETNA PFK-KI serisi frekans kontrollü komple paslanmaz çelik pompalı hidrofor sistemlerinde; pompa giriş-çıkış gövdeleri, pompa gövdesi, fan & difüzör malzemesi AISI304 kalite paslanmaz çelik olup; sızdırmazlık ise mekanik keçe (karbon-seramik) ile sağlanmaktadır. PFK-KI serisi hidrofor sistemlerinde; taşıyıcı kaide üzerinde komple paslanmaz çelik kollektör gurupları, eş yaşlandırma özellikli frekans kontrollü pano(sürücü) kullanılmaktadır. n
Yangın performansı sertifikalarıyla öne çıkan hibrit poliüre esaslı su yalıtım membranı. Yerinde uygulanarak kesintisiz ve dayanıklı bir su yalıtım katmanı oluşturur. Euroclass D yangına tepki sınıfına ve BRoof T1, T2, T3, T4 sertifikalarına sahiptir. Fotovoltaik (güneş paneli) sistemlerin bulunduğu çatılar için ideal çözümdür. PURTOP FR BRoof T1, T2, T3, T4 YANGIN PERFORMANSINA SAHİP KESİNTİSİZ SU YALITIMI Detaylı bilgi için mapei.com.tr MAPEI İLE HER ŞEY TAMAM
10 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 HABERLER Çağdaş mimarisi, denizle bütünleşen yaşam konsepti ve yüksek kalite standartlarıyla Malta'nın en prestijli karma projeleri arasında yer alan The Shoreline Malta’da güvenilirliği ve yüksek enerji verimliliğiyle öne çıkan ETNA pompa çözümleri tercih edildi. Kalkara sahilinde yükselen proje; lüks konut, ticari alan ve sosyal yaşam birimleriyle estetik, sürdürülebilirlik ve mühendisliği aynı çatı altında buluşturuyor. The Shoreline Malta’nın mekanik altyapısında kullanılan HF EILR serisi frekans kontrollü kuru rotorlu sirkülasyon pompaları, PFK KO-ST serisi frekans kontrollü komple paslanmaz çelik hidrofor sistemleri ve EN 12845 standardına uygun ETNA yangın pompası sistemleri, yaşam alanlarının ihtiyaç duyduğu su transferi, basınçlandırma ve yangın güvenliği uygulamalarında kesintisiz performans sunuyor. İleri hidrolik tasarımı, yeni nesil frekans kontrol teknolojisi ve yüksek verimli motorlarıyla ETNA çözümleri, değişken işletme koşullarına anlık uyum sağlayarak enerji tüketimini optimize etmekte; sessiz çalışma, düşük bakım ve uzun hizmet ömrüyle sürdürülebilir değer sunuyor. The Shoreline Malta projesi, ETNA'nın uluslararası pazarlardaki güçlü referanslarından biri olarak, yüksek mühendislik ve güvenilir performans anlayışının başarılı bir yansıması. n THE SHORELINE MALTA'DA ETNA İMZASI ULUSLARARASI YANGIN SEMPOZYUMU İÇIN GERI SAYIM BAŞLADI İzmir, yangın güvenliği alanında dünyadan ve Türkiye’den uzmanları bir araya getirecek önemli bir etkinliğe ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 17–18 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan "Uluslararası Katılımlı Yangın Sempozyumu ve Sergisi" için hazırlık çalışmaları başladı. Yangın güvenliği konusunu bilimsel, teknik ve uygulamaya dönük boyutlarıyla ele almayı hedefleyen sempozyum; önleme, denetleme ve söndürme süreçlerini bütüncül bir yaklaşımla masaya yatıracak. Farklı meslek disiplinlerinin katkısıyla konunun çok yönlü bir şekilde tartışılmasına olanak tanıyacak etkinlik, sektördeki çözüm arayışlarına rehberlik etmeyi amaçlıyor. SEKTÖRÜN TÜM PAYDAŞLARI BULUŞUYOR MMO Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi’nin ev sahipliği yapacağı etkinlik; itfaiye teşkilatları, meslek odaları, akademisyenler ve sanayi dünyasının tecrübeli isimlerini bir araya getirecek. Uluslararası katılımcıların da yer alacağı sempozyumda; kamu kurumları, özel sektör temsilcileri ve saha uygulayıcıları aynı platformda buluşacak. Yangın güvenliği konusunda farkındalık yaratmayı ve bilgi paylaşımını teşvik etmeyi hedefleyen bu kapsamlı etkinlik, alanında uzman isimlerin sunumları ve sergi alanındaki teknolojik çözümlerle sektörün geleceğine ışık tutacak. n
12 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 HALDUN SEBER İtfaiyeci ve İş Güvenliği Uzmanı Afet ve Acil Durum Yöneticisi karşıya kalırlar. Sistematik bir planlama, ileri teknolojik ekipmanları ve yüksek düzeyde birlikte hareket gerektiren müdahale süreci, kazazedeyi araçtan güvenle çıkarmaktan çok daha fazlasını; olay yeri güvenliğinin sağlanmasını ve ikincil risklerin ortadan kaldırılmasını kapsar. İTFAIYECILERIN MÜDAHALE ETTIĞI TRAFIK KAZLARI NELERDIR? İtfaiye ekipleri, yalnızca yangınlarla değil, teknik uzmanlık ve özel ekipman gerektiren birçok farklı trafik kazası türüyle karşı karşıya kalır. İtfaiyecilerin müdahale ettiği olası kaza senaryoları şunlardır: • Sıkışmalı Trafik Kazaları: En yaygın müdahale alanıdır. Çarpışma sonucu araç metalinin bükülerek sürücü veya yolcuları araç içinde hapsettiği durumlarda, itfaiye ekipleri "ayırıcı ve kesici" ekipmanlarla araç parçalarını keserek yaralıyı kurtarır. • Araç Yangınları: Kaza sonrası yakıt sızıntısı veya elektrik kontağı nedeniyle başlayan yangınlara müdaTrafik kazaları, itfaiye teşkilatlarının yangın söndürme kadar kritik ve uzmanlık gerektiren en temel görev alanlarından biridir. Saniyelerin hayati önem taşıdığı bu olaylarda itfaiyeciler; sadece alevlerle değil, ezilmiş metal yığınları, sızan tehlikeli maddeler ve zamana karşı yarışan ağır yaralılarla karşı İTFAİYECİLERİN TRAFIK KAZALARINDA KRITIK MÜDAHALE ADIMLARI İTFAİYECİ
13 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 İTFAİYECİ hale ederler. Ayrıca, yangın çıkmamış olsa bile sızan yakıtın alev almasını önlemek için köpük veya suyla güvenlik önlemi alırlar. • Tehlikeli Madde Kazaları: Kimyasal madde, yakıt veya gaz taşıyan tankerlerin karıştığı kazalarda sızıntıyı kontrol altına almak, bölgeyi arındırmak ve olası patlamaları önlemek itfaiyenin sorumluluğundadır. Çevre riskler ve insanların sağlığının kontrolü itfaiye ekiplerinin sorumluluğundadır. • Uçurumdan Yuvarlanma veya Şarampole Devrilme: Aracın yoldan çıkarak ulaşılamaz bir noktaya düştüğü durumlarda, halatlı kurtarma sistemleri ve vinçler kullanarak teknik kurtarma operasyonları gerçekleştirirler. • Suya Düşen Araçlar: Aracın göl, nehir veya denize uçtuğu kazalarda, itfaiye bünyesindeki su altı ve su üstü arama kurtarma ekipleri (dalgıçlar) devreye girer. • Zincirleme ve Büyük Ölçekli Kazalar: Çok sayıda aracın ve yaralının olduğu durumlarda, olay yeri güvenliğini sağlamak, triyaj (yaralı önceliklendirme) sürecine destek vermek ve yolu trafiğe açmak için çalışırlar. • Raylı Sistem ve Uçak Kazaları: Tren kazaları veya yerleşim yerlerine düşen hava araçlarında, büyük çaplı kesme-ayırma ve kurtarma desteği sağlarlar. İtfaiyeciler bu kazalara müdahale ederken aynı zamanda eğitimli birer İlkyardımcı olarak sağlık ekipleri gelene kadar yaralıya tıbbi destek de sağlayabilirler. Bu duruma her zaman hazırlıklı olmaları gerekmektedir. İTFAIYE EKIPLERININ TRAFIK KAZALARINA MÜDAHALE SÜRECI NELERDIR? İtfaiye ekiplerinin trafik kazalarına müdahale süreci, saniyelerin kritik olduğu, yüksek riskli ve sistematik bir operasyondur. İtfaiye ekipleri aşağıdaki planlamaya göre ekip organizasyonunu hazırlamalıdır. Ekipler en az Güvenlik, Lojistik, Müdahale gibi üç yapıya ayrılmalıdır. Bu süreçte izlenen planlama ve nedenleri şu şekildedir: 1. Müdahale Planlaması • Güvenlik ve Konumlandırma: İtfaiye aracı, kaza bölgesini koruyacak şekilde (bariyer olarak) ve personelin güvenli çalışabileceği bir mesafede park edilir. • Olay Yeri Değerlendirmesi (360 Derece Tarama): Araçtan inen ekip lideri kaza alanını hızla tarar. Kaç yaralı var? Yangın riski veya kimyasal sızıntı mevcut mu? Enerji hatları kopmuş mu? Kazaya karışanların durumu? vb. • Sabitleme: Kazaya karışan araçların hareket etmemesi için takozlar veya destek ekipmanlarıyla araç sabitlenir. Bu, yaralının omurilik bütünlüğünü korumak için hayati önem taşır. • Yangın ve Patlama Önlemi: Akü kutup başları sökülür, yakıt sızıntısı kontrol edilir ve her ihtimale karşı bir ekip "hazırda bekleyen hortum hattı" ile yangın güvenliğini sağlar. • Kaza Arama ve Kurtarma: Hidrolik kesici ve ayırıcılar kullanılarak araç metal yığını olmaktan çıkarılır. "Aracı yaralının etrafından sökme" prensibi uygulanır. • Tıbbi Destekle Koordinasyon: Yaralı araçtan çıkarılırken sağlık ekiplerinin (112) direktiflerine göre hareket edilir. 2. Neden Bu Planlama İzlenir? • İkincil Kazaları Önlemek: Kaza yapan araçlara başka araçların çarpması veya kurtarma sırasında araçların devrilmesi riskini yok etmek için. • Personel Güvenliği: Kendi güvenliğini sağlamayan bir itfaiyeci, kurtarıcı olmaktan çıkıp kurtarılması gereken bir kazazedeye dönüşebilir. • Zaman Yönetimi (Altın Saat): Ağır yaralı birinin hayatta kalma şansı, kazadan sonraki ilk 60 dakikada yapılan müdahaleye bağlıdır. Planlı hareket, bu süreyi verimli kullanmayı sağlar. 3. Müdahalenin Temel Amacı Nedir? • Can Kurtarmak: Yaralıyı en güvenli ve hızlı şekilde sağlık ekiplerine teslim etmek. • Zararı Sınırlandırmak: Yangın, patlama veya çevre kirliliği gibi durumların büyümesini engellemek. • Delilleri Korumak ve Yolu Açmak: Adli süreç için olay yerini mümkün olduğunca korumak ve güvenliği sağladıktan sonra trafik akışının normale dönmesine yardımcı olmak. İŞLETME ITFAIYE ISTASYONLARINDA TRAFIK KAZALARINA MÜDAHALE AMAÇLI TEMEL YAPILMASI GEREKENLER NELERDIR? İşletme bünyesindeki (fabrika, OSB, liman veya rafineri gibi) itfaiye istasyonları, kamu itfaiyesinden farklı olarak kendi risk analizlerine göre özelleşmiş bir hazırlık yapmalıdır. İşletme itfaiyesinin trafik kazalarına müdahale kapasitesini kurarken şu temel adımlar izlenmelidir:
14 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 İTFAİYECİ 1. Personel ve Eğitim Planlaması İşletme itfaiyecileri sadece yangın söndürme değil, "Arama-Kurtarma ve İlk Müdahale" konularında bilgili olmalıdır. • İleri Teknik Kurtarma Eğitimi: Personel, hidrolik kesici-ayırıcı ekipman kullanımı, araç stabilizasyonu ve cam kırma teknikleri konusunda eğitimli olmalıdır. • İleri Seviye İlkyardım: Sağlık ekipleri gelene kadar kazazedeyi hayatta tutacak (turnike, boyunluk takma, KED yeleği kullanımı) tıbbi bilgiye sahip olmaları şarttır. • Tatbikatlar: İşletme sahası içindeki riskli virajlar veya kavşaklarda periyodik olarak gece/gündüz kaza müdahale tatbikatları yapılmalıdır. 2. Malzeme ve Ekipman Temini Bir işletme itfaiyesinin kaza müdahale aracında bulunması gereken temel malzemeler: • Hidrolik Kesici ve Ayırıcı Seti: Bataryalı veya motorlu kesici, ayırıcı ve silindir destekler (ram). Not: Elektrikli araçların artması nedeniyle yalıtımlı ekipmanlar tercih edilmelidir. • Tahkimat Ekipmanları: Aracın devrilmesini önleyen takozlar, destek ayakları ve sabitleme kayışları. • Hava Yastıkları: Ağır vasıta kazalarında aracı kaldırmak için kullanılan yüksek basınçlı kaldırma yastıkları. • Kişisel Koruyucu Donanım: Cam kırıklarına ve metal kesiklerine dayanıklı, yüksek görünümlü (reflektörlü) teknik kurtarma elbiseleri ve eldivenleri. Çevre güvenliğinin de dikkate alınması gerekmektedir. • Yangın Güvenliği: Müdahale anında hazır bekletilecek Kuru Kimyevi Toz cihazları ve köpük hattı. 3. Organizasyon ve Yeterli Personel Sayısı • Minimum Ekip: Bir kaza kurtarma operasyonu için idealde en az 5 kişilik bir ekip gerekir (1 Ekip Amiri, 2 Müdahale Operatörü, 1 Güvenlik/Yangın Sorumlusu, 1 Lojistik/Haberleşme). • Vardiya Düzeni: İşletmenin çalışma saatlerine uygun olarak 7/24 müdahale edebilecek uzman personelin hazır bulunması sağlanmalıdır. 4. İşletme İçi Risk Analizi ve Protokoller • Mıntıka Planı: İşletme içindeki en dar yollar, tır manevra alanları ve tehlikeli kavşaklar belirlenmelidir. • Dış Kurumlarla Koordinasyon: Kendi imkanlarının aşılması durumunda (örneğin büyük bir tanker kazası) bölgedeki Belediye İtfaiyesi ve AFAD ile nasıl iletişime geçileceği önceden protokollerle belirlenmelidir. • Tehlikeli Madde Farkındalığı: Eğer işletmede kimyasal taşınıyorsa, kaza anında sızıntıya müdahale edecek Tehlikeli Madde kitleri araçta hazır bulundurulmalıdır. n EN GÜNCEL HABERLERE HIZLI ULAŞIN www.yanginguvenlik.com.tr
Maltepe Mah. Fazilpaşa Cad. Fazılpaşa Çıkmazı No: 6 Topkapı / İstanbul Tel: +90 212 565 82 73 • Mobil: +90 549 443 47 87 • info@firus.com.tr • www.firus.com.tr FİRUS YANGIN OTOMASYON GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK A.Ş. Yangın anında yayılımı kontrol altına almak için güvenliği sağlamak için üretilmiştir. FIRUS ile Tehlike Başlamadan Biter... TS EN 1634-1:2014+A1:2018 FİRUS E240 Firus Yangın Kepengi ❱ Güvenlik odaklı tasarım ❱ Uluslararası sertifikalara uygunluk ❱ Kolay montaj ve bakım ❱ Hızlı ve profesyonel teknik destek UYGULAMA ALANLARI ❱ Alışveriş merkezleri ❱ Sağlık kuruluşları ❱ Oteller ve kongre merkezleri ❱ Endüstri tesisleri ve depolar ❱ Ofis binaları Her mekanın yangın senaryosuna göre uygulama yapıyoruz.
16 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ SEZER ASLAN Yangın, Acil Durumlar ve Doğal Afetler Eğitim Uzmanı Risk Analizi ve Danışman NFPA Member Hızlı Şişirilebilir Atlama Hava Yastıkları, acil iniş yapan uçakların yolcuların uçaktan tahliyesi, yüksek binalarda mahsur kalan kişilerin kurtarılması, intihar girişimleri gibi çeşitli senaryolar için hızlı kurtarma çözümleri sunar. Yangın durumunda merdivene alternatif olarak ve hızlı tahliyeyi kolaylaştırmak için ideal olan kurtarma yastığı, kurulumu kolay olup anında açılabilir. Sadece 30 saniyede şişirme ve 10 saniyede kurtarma ile hızlı tahliyeler için hızlı yanıt süreleri sağlarlar. Kendiliğinden sönen, su geçirmez, asit dirençli, yüksek yırtılma ve aşınma dirençli malzemeden yapılmış olup, mükemmel bir güvenilirlik ve dayanıklılık seviyesi sağlanmıştır. Kurtarma yastıkları düşük basınçta çalıştığı için, imalat özelliklerinden ödün vermeden tahliye sırasında küçük yırtılmalara veya delinmelere dayanabilir. Bir binanın yaklaşık yedinci katından itibaren 16 metrelik maksimum atlama yüksekliği için önerilir. Yaklaşık 55 kg'lık düşük ağırlığı sayesinde, atlama minderi ihtiyaç halinde hızla yer değiştirilebilir. Atlama minderi, döner merdivenlerin bulunmadığı veya alan kısıtlamaları nedeniyle konuşlandırılamadığı, örneğin dar sokaklardaki kurtarma operasyonlarında kullanılır. Kendiliğinden dikilerek küp şekline gelmeyi sağlayan destek çerçevesi kaplamalı bir kumaştan yapılmıştır. Dışarıdan elektrikli veya benzin motorlu üfleyiciler tarafında şişirilen modelleri olduğu gibi 300 bar, 6-8 litrelik basınçlı hava silindirler ile de şişirilen modeller mevcuttur. Atlama minderini kurmak için yalnızca iki kişi gerekir. Destek çerçevesi ve gerçek atlama minderi 30 saniyeden kısa sürede hizmete hazır hale gelir. Bir atlamadan sonra, minder 10 saniye içinde yeniden dik konumda küp şekline getirilir ve bir sonraki atlama için hazır olur. HARİCİ HAVA ÜFLEME SİSTEMLERİ İLE AKTİVE EDİLEN ATLAMA YASTIKLARI Hava üflemeli atlama yastıkları, iki şişirilebilir bölmeden oluşan yastıklardır: birincisi, büyük üst bölme olarak adlandırılır ve ilk darbe alanı olarak işlev görür; ikincisi, küçük alt bölme olarak adlandırılır ve ikinci darbe alanı olarak işlev görür. Yastık, düşen cisimlerin enerji dağıtıcısı olarak işlev görür. Bölmeler, özel boru şeklindeki kanallar aracılığıyla önce alt bölmeyi besleyen ve ardından dikkatlice kalibre edilmiş iç geçitler aracılığıyla havayı üst bölmeye veya ilk darbe bölmesine getiren elektrikli fanlar tarafından şişirilir. Fanlar küçük taşınabilir jeneratörlerle veya doğrudan elektrik şebekesinden çalıştırılabilir. Fanlar tarafından üretilen hava, küçük bir kalibre edilmiş geçitten alt bölmeden üst bölmeye geçer. Üst bölme, darbede üretilen enerjinin çoğunu emer ve daha sonra üst bölmede elde Acil Durumlarda Yüksekten Atlayanları Kurtarma Amaçlı ATLAMA HAVA YASTIKLARI
17 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ kullanılmak üzere tasarlanmıştır, saniyeler içinde şeklini geri kazanır. Her köşeye yastığı kolayca hareket ettirmek için bir tutamak takılmıştır. Düşen bir kişi/nesne yastığın ortasına çarptığında, yapı deforme olur ve yastıkta bulunan hava yanlardaki deliklerden kaçar. Bu şekilde kişinin/ nesnenin kinetik enerjisi emilir. Hava tüpü ile aktive edilen kurtarma hava yastıklarının aksesuarları arasında hava silindiri, ayak pompası, basınç düşürücü, tekli kontrolör, çiftli kontrolör, hortumlar vb. bulunur. Hava silindiri ve ayak pompası kurtarma hava yastıklarının güç ünitesidir, havayı hava yastıklarına sıkıştırabilirler, ardından kurtarma hava yastıkları güçlü bir kaldırma kuvvetine sahip olur. Hava silindiri ve ayak pompası, kurtarma hava yastıklarının güç ünitesidir, havayı hava yastıklarına sıkıştırabilirler, daha sonra kurtarma hava yastıkları güçlü bir kaldırma kuvvetine sahip olur. Hava tüpü basıncını düşürmek için basınç düşürücü kullanılır. Böylece hava silindirindeki basınç 30 Mpa (300PSI) kurtarma hava yastıklarının çalışma basıncı olan 8 bar’a edilen yastığın dört tarafındaki havalandırma deliklerinden havayı serbest bırakarak enerjiyi dağıtır. Havalandırma deliklerinden çıkan hava miktarı, havalandırma deliklerinde bulunan elastik kordonlar vasıtasıyla ayarlanabilir. Elastik kordonu sıkmak daha az havayı serbest bırakır ve yastığa daha fazla denge kazandırır. Alt bölmede havalandırma deliği yoktur, ancak çift emilim enerjisine sahip bir güvenlik yatağı görevi görür, aslında çarpma anında bu oda çok az hava salar. Fanlar yastığın içine sürekli hava yayar, yapısını değiştirmeden tutar, emilim kapasitesini kalibre eden dört havalandırma deliği aracılığıyla kendi kendini düzenler ve sözde "trambolin etkisini önler. Alt bölme yastık için güvenlik marjını sağlar ve bir kişinin düşebileceği maksimum yüksekliği belirler. Bir saniyenin altıda birinden daha kısa bir sürede, yastıkları darbede üretilen enerjiyi emebilir ve dağıtabilir. Bu kurtarma yastığı hayat kurtarıcı bir ekipman olabilir ancak uygunsuz şekilde kullanıldığında ciddi yaralanmalar meydana gelebilir. Kurtarma yastığı, 16 metreye kadar yükseklikteki binalardan düşen/atlayan kişileri kurtarmak için şişirilebilir bir zıplama cihazıdır. Şişirilebilir kübik bir çerçeveden oluşur. Çerçeve yüksek çekme dayanımlı bir kumaşla kaplıdır. HAVA TÜPÜ İLE AKTİVE EDİLEN ATLAMA YASTIKLARI Hava tüpü ile aktive edilen atlama yastıkları 300PSI, 6-8Lt basınçlı hava tüpleri yardımıyla şişirilebilir. Hava silindiri açıldığında çerçevenin kirişleri hava ile dolar ve kübik yapı otomatik olarak açılır ve kurulur. Çok sağlamdır, darbe sırasında merkeze doğru çöktüğü için neredeyse hiç geri sıçrama yapmaz. Kurtarma Yastığı şişirildiğinde kolayca hareket ettirilebilir ve taşıma ve depolama için paketlendiğinde kompakttır. Bir hava silindiri ile birlikte
18 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ düşürülmüş olur. Tek kontrolör bir hava yastığı parçasını kontrol edebilir, çift kontrolör bir silindirin aynı anda iki kurtarma hava yastığı parçasını kontrol etmesi seçeneğini sağlayabilir. Kişinin/nesnenin yastığın zıplama alanına çarpması çok önemlidir. Maksimum şok emilimi, düşen kişi/nesneler merkeze çarptığında elde edilir; yanlara düşmek ciddi yaralanmalara neden olabilir. Kurtarılan kişi yastıktan tahliye edildikten sonra, yastık otomatik olarak dik konumda küp şekline gelir ve diğer kişileri kurtarmak için tekrar kullanılabilir. Yastığın düzgün bir şekilde kullanılması için en az iki kişi gereklidir. Dış kumaş yangın geciktiricidir ve tutuşmaz özelliktedir. Kurtarma yastığı kendiliğinden açılacak ve tamamen dik pozisyonuna gelecektir. Hava aşırı basınç tahliye vanasından kaçtıktan sonra hava tüpü ana vanası kapatılabilir. Kurtarma yastığı küçük yumuşak kenarlı engellerin üzerine yerleştirilebileceğinden yüzeyin tamamen düz olması gerekmez. Kurtarılacak kişilerin kurtarma yastığının ortasına düşmesi gerektiğini bilmek önemlidir. Ancak o zaman atlayışları düzgün bir şekilde emilecektir. ÖZELLİKLER 1. Yastık sürekli hava üfleyici (fan) veya hava tüpleri ile kurulur ve çalıştırılır. 2. Çalışırken kurulumu ve taşınması kolaydır. 3. 2 veya 3 odacıklı hava yastıkları için tasarlanan büyük delikler, anında hava enjeksiyonu sağlayacak şekilde tasarlanmıştır ve yastığın inişten sonra daha erken bir zamanda orijinal durumuna geri dönmesini sağlar. 4. Atlayan kişi mindere temas ettiğinde hava tıpası alt haznenin deliğini otomatik olarak kapatır. 5. Yastık, atlayan kişinin gövdesinin kinetik enerjisini tamamen emer ve geri sıçrama yapmaz. 6. %100 özel Polyesterden üretilmiştir, yangına dayanıklıdır, su geçirmezdir, yüksek yırtılma direncine sahiptir, çift dikiş yapısına sahiptir. 7. Atlama yastıkları güçlendirilmiş, yanmaz ve su geçirmez kumaştan yapılmıştır. Bu malzemenin yırtılma direnci 50 pound PSI'dan fazladır.Yastığın dikişleri yastık bölmeleri için kullanılan malzemeden daha dayanıklı bir naylon iplikle yapılmıştır. Tasarımı ve kompaktlığı yastığı dayanıklı ve uzun ömürlü hale getirir. 8. Ölçüleri: 3,40 x 3,40 x 1,65 m 9. Ağırlığı: 45Kg 10. Şişme zamanı: 30 saniye, 11. Max atlama yüksekliği: 16m 12. Hava Tüpü: 300PSI, 6-8lt ATLAMA YASTIKLARININ KULLANIM SONRASI KONTROLVE BAKIMLARI Kullanımdan sonra ancak kurtarma atlayışı olmadan veya eğitimden sonra Kurtarma yastığında delikler olup olmadığını kontrol edilmeli, ardından varsa toz ve kumlar silinmeli ve kurtarma yastığının kuru olduğundan emin olunmalı. Hava tüpü ile aktive edilen atlama yastıklarının hava tüpleri kurtarma yastığı ile birlikte paketlemeden önce yeniden doldurulmalı. Kurtarma yastığı ve hava silindiri yetkili tarafından yılda bir defa kontrol edilmelidir. Kontrol yapıldığı kartına kaydedilmesi gerekir. Kurtarma yastığını temizlemek için yalnızca normal nötr deterjanla ılık (maks. 40 °C) su kullanılmalı. Yüksek basınçlı temizleyicilerin veya buharlı püskürtücülerin kullanılmasına izin verilmez. Yastığı paketlemeden önce tamamen kurutulmalıdır. Kurtarma yastığını her zaman -26 °C ile +50 °C arasındaki sıcaklıklarda kuru bir alanda saklanmalı ve hava silindiri daima paketin üst kısmında olmalıdır. n
Deskar Teknik NM Fire Pump Türkiye Resmi Distribütörü GÜVENLİĞİYLE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ Yangın Söndürmeden Teknik Servise, Her An Yanınızda. TEDBİR AL GÜVENDE OL! The protection of life and property is not just a promise deskarteknik deskarteknik www.deskarteknik.com 0216 465 00 50
20 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 MAKALE Ticari Binalarda Yağlı Duman Atım Kanallarında Yangın Güvenliği Risk Mekanizmaları Ticari mutfaklar; yüksek ısı girdisi, sık ateşleme kaynakları ve sürekli oluşan yağ buharı nedeniyle, yangın riski açısından binanın en zorlu alanları arasındadır. Yangının başlangıç noktası çoğu zaman pişirme ekipmanı olsa da yangının sonuçlarını belirleyen kritik unsur sıklıkla mutfak duman atım hattında meydana gelen gelişmelerdir. Yağlı duman kanalı (mutfak egzoz kanalı) sistemlerinde zamanla yanıcı yağ birikimleri oluşabilir; bu sistemler ayrıca uzun mesafeler kat edebilir ve çoğunlukla şaftlardan veya çok katlı güzergâhlardan geçer. Bu nedenle, sistem yaklaşımı benimsenmeden tasarlanan/korunmayan/bakımı yapılmayan kanal hatları, yangın ve ısının mutfak bölmesi dışına taşınması için istemeden bir “iletim yolu” haline gelebilir. Yangına dayanım gerektiren projelerde yağlı duman kanalı güzergâhı boyunca yangına dayanımlı yalıtım çözümleri tercih edilir. Ancak bu çözümlerin güvenilirliği, özellikle penetrasyonlar, askı-destek detayları ve serALİ BAYRAKTAR Efectis Era Avrasya, Laboratuvar Müdürü DOĞRULAMA YAKLAŞIMLARI VE ASTM E2336 ILE UL 2221’IN ÖNEMI
21 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 MAKALE vis erişim noktaları söz konusu olduğunda, test edilerek kanıtlanmalıdır. ASTM E2336 ve UL 2221, yağlı duman kanalı sistemlerinin belirli yangın maruziyetleri altında performansını değerlendirmek için yaygın kullanılan iki referans standarttır. YAĞLI DUMAN KANALI: SONUÇLARI BÜYÜTEN BIR YANGIN YOLU Yağlı duman kanalı mühendisliğinde iki yangın senaryosu belirleyicidir: • Kanal içinde başlayan yangın (yağ yangını): Yağ birikimlerinin tutuşması ve alevin kanal içinde ilerlemesi. • Kanal dışından yangına maruz kalma: Bir bölme yangınının şaft/asma tavan/tesisat boşluğu gibi hacimlerde kanal hattını dışarıdan sarması. Her iki senaryoda da amaç aynıdır: bölümlerin korunması ve yangının, mutfaktan uzakta farklı bir noktaya sirayet etmemesi. Kanal güzergâhı; dirsekler, birleşimler, servis erişimleri ve geçişler (penetrasyonlar) içerdiğinden, gerçek performans tek bir malzeme özelliğiyle değil, sistemin son kullanımdaki bütüncül davranışı ile belirlenir. Sistemin tüm montaj bileşenlerini de içine alacak şekilde test edilmesi, sahadaki kurulumun, test edilen/ doğrulanan konfigürasyona ne kadar yakın olduğunu göstermesi açısından kritik bir parametredir. ASTM E2336 VE UL 2221: YAĞLI DUMAN KANALI YANGIN PERFORMANSININ SISTEM BAZLI DOĞRULANMASI ASTM E2336 ve UL 2221, pratikte aynı hedefe hizmet eder. Yağlı duman kanalı için kullanılan tüm malzemelerin performansını bir sistem/montaj olarak doğrular. Değerlendirme yalnızca malzemeye bakmaz; birleşimler, askı-destekler, bağlantılar ve geçiş detayları da sistemin parçası kabul edilir. Her iki standartta da temel yangın senaryoları benzerdir. Birincisi kanal içi yangın (yağ yangını) senaryosudur. İkincisi kanal dışından yangına maruziyet senaryosudur (şaft/asma tavan gibi hacimlerden dış etkilenim). Yangın maruziyeti sonrası “hortumla sulama” (hose stream) adımı, sistem bütünlüğünü ve detayların dayanımını zorlayıcı şekilde kontrol etmek için kullanılır. Malzeme tarafında ise “yanmazlık/yanıcılık” beklentileri ortak bir çerçevede ele alınır. Tipik olarak ASTM E136’ya göre yanmaz olma şartı aranır. Buna ek olarak ASTM E84 / UL 723 ile alev yayılımı ve duman gelişimi sınırlanır. Yangına Dayanım Testlerinin Kapsamı: Testler, yalıtım malzemesi ile korunmuş yağlı duman kanalı numunesi üzerinde gerçekleştirilir. Numune; sahadaki uygulamayı temsil edecek şekilde hazırlanır ve kurulum, üretici/sponsorun talimatlarına uygun olarak yapılır. Kurulumda ayrıca destek/taşıyıcı sistemi ve (varsa) müdahale/temizlik kapağı gibi kritik detaylar raporda tanımlanır. Dış yangın testi ise kanalın fırın içinden bir döşemeyi geçerek fırın dışına çıkışını temsil eder. Isıl maruziyet (iç yangın): İç yangın testinde, kanalın iç sıcaklığı test fırınındaki gazla çalışan yakıcılar ile kontrollü olarak yükseltilir. İç sıcaklık 15 dakika içinde en az 500°F (260°C) seviyesine çıkarılır ve en az 4 saat bu seviyede tutulur. Ardından, 4 saatin bitiminden sonraki 15 dakika içinde iç sıcaklık en az 2000°F (1093°C) seviyesine yükseltilir ve 30 dakika sürdürülür. Ölçümler ve kabul kriterleri: İç sıcaklığın ölçülmesi için kanal içerisinde 4 adet termokupl kullanılır. Dış (maruz kalmayan) yüzeyde ise, ısı iletimini en olumsuz temsil edecek noktalara yerleştirilen en az 16 adet yüzey termokuplu ile sıcaklık artışları takip edilir (yüzeyler, ek yerleri, destek/ askı temasları ve erişim kapağı çevresi gibi bölgeler dahil). Kabul kriterleri; 500°F mertebesinde herhangi bir dış yüzey termokuplunda sıcaklık artışının 117°F (65°C) sınırını aşmaması, 2000°F mertebesinde dış yüzey termokupllarının ortalama sıcaklık artışının 250°F (139°C) ve herhangi münferit termokuplun 325°F (181°C) sınırlarını aşmaması gibi limitlere dayanır. Ayrıca kanal dışı yalıtım sisteminin yerinde kalması, açıklık/boşluk oluşmaması ve maruz kalmayan tarafta alevlenme olmaması (standartta tanımlı sınırlı istisnalar hariç) gibi bütünlük kriterleri değerlendirilir. Dış yangın testi ayrı bir kanal numunesine uygulanır. Bu aşamada test düzeneği, sponsorun belirlediği süre boyunca ASTM E119 yangın eğrisine göre yatay fırında test edilir; ölçüm ve değerlendirme, ASTM E119 ve ASTM E814 esas alınarak yürütülür ve test sonrası hortumla su etkisine maruz bırakılır (hose stream). Bu aşamada kanalda açıklık oluşmaması ve döşemeden geçiş kısmındaki yangın durdurucunun ASTM E814 F-rating (ve yatay penetrasyonlarda T-rating) gerekliliklerini karşılaması beklenir. SAHADA PERFORMANSI BELIRLEYEN KRITIK DETAYLAR Gerçek kurulumlarda performans kayıpları çoğunlukla
22 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 MAKALE aynı noktalarda ortaya çıkar. Bu nedenle teknik bir tasarım incelemesi aşağıdaki başlıklara özellikle odaklanmalıdır: • Askı ve taşıyıcılar: Askı aralığı projede öngörülenden daha seyrek yapılırsa, yangında kanal hattı sehim yapabilir. Bu sehim ek yerlerinde açılmaya ve özellikle penetrasyon çevresinde boşluk oluşmasına neden olabilir. • Birleşimler ve ek yerleri: Dirsek bölgesinde flanş cıvataları/kelepçeler yeterince sıkı değilse veya yanlış tipteyse, ısıl genleşme ile birleşim hattında milimetrik açıklıklar oluşabilir. Bu açıklıklar sıcak gaz/alev kaçaklarına yol açabilir. • Erişim kapakları ve temizlik noktaları: Temizlik kapağı çevresinde conta doğru oturmazsa (veya bakım sonrası kapak tam kapanmazsa), yangında kapak çevresinden sızıntı yolu oluşabilir; sistemin bütünlüğü zayıflar. • Duvar/döşeme geçişleri (penetrasyonlar): Kanal ile döşeme arasındaki montaj boşluğu, test edilmiş sızdırmazlık elemanı detayına göre doldurulmazsa (boşluk fazla kalır veya yanlış malzeme kullanılırsa), bu bölge yangın yayılımı için “geçiş noktası” haline gelebilir. • Boşluklar ve mesafeler: Kanal hattı yanıcı bir kablo demetine veya plastik yalıtımlı tesisata çok yakın geçerse, yangında ısı transferi artar; çevresindeki malzemelerin zarar görmesi veya tutuşması riski doğar Bu konular “ikincil” değil, çoğu projede performansı belirleyen asıl unsurlardır; çünkü karmaşıklık ve sahadaki varyasyonlar en çok bu detaylarda birikir. İYI BIR TEST RAPORU HANGI KRITIK DETAYLARI İÇERMELIDIR? Tasarım ekipleri, yatırımcılar ve otoriteler için “kullanılabilir” bir test raporu, yalnızca bir standart adı ve sonuç tablosu sunmaz. Rapor; test edilen sistemin tam olarak nelerden oluşturulduğunu, hangi koşullarda doğrulandığını ve saha uygulamasında hangi detaylara sadık kalınması gerektiğini açıkça tarif etmelidir. En azından aşağıdaki unsurlar net ve izlenebilir şekilde yer almalıdır: • Hedeflenen yangın senaryosu(ları): Kanal içi yangın, kanal dışından yangın maruziyeti veya her ikisi; ilgili test dizilimi ve maruziyetin tanımı. • Uygulanan standart(lar) ve test kapsamı: ASTM E2336 ve/veya UL 2221’e göre yapılan testlerin hangileri olduğu; test edilen sistemin hangi bölümlerinin (düz hat, dirsek, bağlantı, geçiş vb.) kapsama dahil edildiği. • Test edilen konfigürasyonun tam tarifi: Sistem bileşenleri (kanal sacı, dış yalıtım, contalar), kalınlıklar, yoğunluklar, yalıtım sabitleme elemanları gibi yardımcı malzemeler, üretici/ürün tanımları ve montaj yönü dahil olmak üzere tekrarlanabilir bir kurulum tanımı. • Kritik montaj detayları ve kısıtlar: Askı ve taşıyıcı tipi, aralıkları, sabitleme yöntemi; birleşim/ek yeri detayları; köşe/dirsek geçişleri; erişim kapakları, toleranslar ve boşluklar. Bu bölüm, sahada yapılacak değişikliklerin hangi noktada performansı etkileyebileceğini belirtmelidir. • Penetrasyon detayları: Duvar/döşeme geçişlerinde kullanılan yangın durdurucu yaklaşım, montaj boşluğu ve uyumluluk koşulları; test edilen detayın sınırları. • Kabul kriterleri ve ölçüm sonuçları: Hangi kriterlere göre “başarılı” sayıldığı (bütünlük, sıcaklık/ısı geçişi, alev/sıcak gaz geçişi, hortumla sulama sonrası durum vb.) ve ilgili ölçüm/ gözlem kayıtları. Bu seviyede açık ve sınırları tanımlanmış bir rapor, tasarım belirsizliğini azaltacaktır. Ayrıca uygulama ekibinin “benzer uygulama” yaklaşımıyla kritik detayları değiştirmesini önler ve sahada son dakika revizyon riskini düşürür. UZMANLIKLA DOĞRU UYGULAMA ARASINDAKI KÖPRÜ Yağlı duman kanalı yangın güvenliği; yangın testi, uygulanabilir detay tasarımı ve işletme gerçeklerinin kesişiminde yer alır. En güvenilir sonuçlar, kanal güzergâhını bir “sistem” olarak ele alan; test kanıtını sahaya doğru tercüme eden ve kurulum/işletme disiplinini sürdüren ekiplerle elde edilir. Efectis, test bazlı doğrulama faaliyetleri kapsamında, proje için kritik öneme sahip teknik konuların değerlendirilmesini ve bu değerlendirmelerin proje hedefleriyle uyumlu dokümantasyona dönüştürülmesini sağlar. n
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=