24 YANGIN VE GÜVENLİK • TEMMUZ - AĞUSTOS / 2026 SANAYI YAPILARI ÇATI ÜSTÜ GÜNEŞ PANELI UYGULAMALARINDA YANGIN RISKI VE ÖNLEMI CÜNEYT PEKEL İstanbul Teknik Üniversitesi MAKALE 1. GİRİŞSon yıllarda dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye’de de güneşten elektrik üretimi elde etme amaçlı güneş paneli kurulumları önemli yatırımlardan biri haline gelmiştir. Toprak zemin üzerinde başlayan bu uygulamalar giderek daha da yaygınlaşırken yakın tarihlerde sanayi yapıları çatıları üzerine de çıkmış ve çok kısa bir süre içinde güneş panelleri bu çatı alanlarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir (Şekil 1). Sanayi yapıları çatılarında çatı kaplama malzemelerinin güneş paneli kurulumları ile beraber oluşturduğu bu yeni çatı üstü sistemin mimari açıdan maruz kalacağı yangın riski ve önlemleri ise henüz yeterince incelenmemiştir. Oysa sanayi yapıları çatıları üzerine arada dar bir boşluk bırakılarak güneş panellerinden ikinci bir yüzey oluşturulması önemli bir değişikliktir. Genel olarak bu değişiklikle birlikte bu çatı alanları artık sadece bir çatı alanı olmaktan çıkıp bir elektrik üretim alanına dönüşmekte buna bağlı olarak da yangın potansiyelinin çerçevesi sadece bir çatı alanına göre önemli değişime uğramaktadır. Isı Yalıtımlı Kompozit Sandviç Çatı Kaplama Panelleri, Dünya’da en yaygın kullanılan sanayi yapıları çatı kaplama malzemesi durumundadır. Bu bildiri kapsamında sanayi yapıları çatılarında kurulumu yapılan güneş panellerinin bu yapı malzemesi ile olan etkileşiminden kaynaklanan yangın riskleri ve önlemleri ele alınacaktır (Şekil 2). Güneş paneli kurulumlu sanayi yapıları çatı sistemlerinde bu panellerin önce formlarının çatı üstü yangın riskini arttırıcı etkileri görülecektir. Sonrasında ise bu panellerin çatı üstü güneş paneli sistemini fabrika içi yangın riskine karşı koruma performansları ele alınacaktır. Üçüncü olarak ise bu kompozit sandviç çatı panellerinde birbirlerinin alternatifi olarak kullanılan ısı yalıtım malzemeleri olan poliüretan ve taş yünü; kullanılabilme kısıtları, yangın performansları ve çevresel etkileri bazında değerlendirilecektir. Dördüncü olarak ise yangın riski ile ilgili olarak ortaya konan sorunların çözümüne yönelik öneriler Tamamlayıcılık İlişkisi başlığı altında ele alınacaktır. 2. ÇATI ÜSTÜ YANGIN RİSKİ Sanayi yapıları çatılarında kullanılan Kompozit Sandviç Çatı Panelleri (Şekil 2) üzerinde panele yük taşıma kabiliyetini sağlayan oluklar yer alır. Bu oluklar 40 mm civarında yükseklikleri ve ortalama 30 cm aralıkları ile çatı üzerini girintili çıkıntılı bir yüzeye dönüştürür (Şekil 3). Diğer taraftan sanayi yapılarında çatılar düşük eğimli çatılardır. Bu düşük eğimde çatı üzerine konulacak bir bilye bile dokunulmadığı takdirde yuvarlanmadan yerinde kalabilir (Şekil 4). İşte bu çatıların üzerine güneş panelleri arada dar bir boşluk bırakılacak şekilde yerleştirilir. Çünkü oldukça Şekil 1. Sanayi yapısı çatı üstü güneş paneli kurulumu Şekil 2. Isı yalıtımlı kompozit sandviç çatı paneli
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=