Yakıt Malzemelerinin Yanma Özelliklerinin Yangın Durumunda İnsanların Tahliyesi Üzerine Etkileri
Z C GRIGORIAS - M IBANESCAU
Iaşi “Gheorghe Asachi” Teknik Üniversitesi / Romanya
1. GİRİŞ
Vaka çalışması, kapalı bir alandaki yangının gelişmesinin sayısal simülasyonundan oluşmaktadır. Bina eğitim maksatlı kullanılan bir yapıdır ve üç farklı yangın senaryosu ele alınmıştır. Senaryolarda yangın yükünün yoğunluğu aynı tutulmuş ancak ana yanıcı malzemeler (ahşap, plastik ve poliüretan köpük) değiştirilmiştir. Çalışma ayrıca insan için bulunduğu ortamda kalabilme kriterlerini etkilemede ilgili olduğu düşünülen parametreleri izlemeyi amaçlar Bu makalenin uygulanabilir kısmı aşağıdakilerden oluşmaktadır:
• Çok sayıda insanı barındıran bir binanın tanımlanması, binanın duman ve sıcak gazların yayılmasını kolaylaştıran mimari özellikleri,
• Mantıklı tasarlanmış bir yangın senaryosunun tanımlanması,
• Yangın senaryosu değişiklilerine karşılık gelen tasarlanan yangının oluşturulması,
• Yangın durumunda hava sıcaklığı, gazın zehirliliği, duman tabakası içinde görüş mesafesi, kaçış güzergâhında zemin seviyesinden 2,00 m yükseklikteki ısıl radyasyon değerlerinin izlenmesi için tahliyesi için ilgili parametrelerin oluşturulması [1], [2], [3];,
• FDS (Fire Dynamics Simulator-Yangın Dinamikleri Simülatörü) yazılımında analiz edilen alan için sonlu hacimli ayrık sanal model inşası,
• Üzerinde çalışılan bölümlerdeki ilgili parametrelerin izlenip kontrol edilmesine dayalı karşılaştırmalı analiz yapılması ve sonucun sunulması
Büyük kalabalık barındıran karmaşık binalar (örneğin: havaalanları, alışveriş merkezi, metro istasyonları veya gökdelenler) veya kendilerini tahliye edemeyen insanları barındıran binalar (örneğin: hastaneler, kreşler veya huzurevleri gibi) için insanların tahliyesi o anki tasarım prosedürüyse, yangının gelişmesinin CFD (Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği-Computational Fluid Dynamics) simülasyonu kullanılmıştır. Bir binada yangın koşulları altında tahliye güzergâhında gerçek bulunulan ortamda kalabilme kriterlerinin simülasyonu, bina kullanıcılarının emniyetinin değerlendirilmesi için çok önemlidir. İnsan tahliyesinden önce tehlikeli koşullar meydana geldiğinde, kullanılabilir Güvenli Çıkış Süresini (Available Safe Egress Time -ASET) artırmak için farklı önlemler düşünülmelidir, örneğin: bina içindeki yanıcı son kat kaplama yüzeylerin ve mobilyaların değiştirilmesi, kaçış süresinin kısaltılması, otomatik yangın söndürme sistemi veya duman ve ısı egzoz sistemi kullanılması gibi.
