İbrahim Susin

Arıteks A.Ş. Kimya Mühendisi

Yangın ve yangından oluşabilecek hasarlar demiryolu ulaşımında ciddi bir risk oluşturmaktadır. Özellikle yeni malzemelerden üretilmiş lokomotif ve vagonların kullanılması yangın sırasında alevlenmeyi daha da arttırabilir. Bu yüzden özellikle vagonlarda kullanılan, perdeler, yer zemin halıları ve döşemeliklerin alev almaz sınıfta olması tercih edilmektedir. Demiryolu taşımacılığında oluşabilecek bir yangın sırasında kompozit malzemelerin yanmasından kaynaklı oluşan gazlar, duman ve alev yayılım derecesi hayati öneme sahiptir. Metro hatlarında ise tamamen yeraltında ve tüneller içinde oluşan yangınlarda ise alev boylamasına yayılmaktadır. Tünel ortamındaki havalandırma zorluklarından dolayı yangın çok daha hızlı tüm vagonlara yayılmaktadır. Oluşan dumanlar olay yerine müdahaleyi zorlaştırma ve görüşü engellemektedir. Acil çıkışın ise diğer taşımacılık sistemlerine göre çok daha zor olduğu bu ortamlarda tehlike boyutu çok artmaktadır. Bu yüzden yangın sırasında malzemelerin alev ve ısı yaymayacak, az gaz oluşumu veya zehirli gazlar oluşturmayacak şekilde tasarlanması istenmektedir. 

Birçok ülke trenlerde kullanılan döşemeliklerin şartnamelerini alev almaz standardına çevirmiştir. Hızlı trenler günümüzde demiryolların en konforlu ve hızlı ulaşım seviyesidir. Birçok ülke hızlı tren ağlarını geliştirmek, daha fazla hızlı tren ağı oluşturmak için büyük bir rekabet içindedir. Burada oluşabilecek yangının boyutu diğer konvansiyonel taşımacılığa çok daha farklı özellikler taşımaktadır. Özellikle hızlı trenlerde oturma koltuklarının tamamen alev almaz ürünlerden üretilmesi talep edilmektedir. Konvansiyonel hatlarda ise halen yataklı trenler birçok yolcunun ilgisini çekmektedir. Özellikle gelişmiş ülkelerde yataklı tren kullanımı refah seviyesinin daha yüksek olması ve hobi kültürüne bağlı olarak tercih edilmektedir. Yataklı trenlerden kullanılan tüm çarşaf ve yastık ve yorganların alev almaz tekstil ürünlerinden olması şartnameler ile belirlenmiştir.[2]

Demiryolu itfaiyesi ve itfaiye çalışanları özellikle yük taşımacılığında kritik öneme sahiptir. TIR veya karayolu tankeri ile taşınması çok riskli olan birçok malzeme demiryolu yük taşımacılığı ile aktarılmaktadır. Eriyik metal, LNG, ham petrol gibi yüksek riskli malzemelerin demiryolu ile taşınmasında oluşabilecek yangınlarda demiryolu itfaiye katarları aktif rol oynamaktadır.[3] Bu tür katarların motor ve su tanker bölümlerinde ısı ve aleve çok dayanıklı seramik veya cam elyaf kumaşlar [4] kullanılmaktadır.

Yazının devamı için tıklayın