Bir Endüstri Binasının Yangın Tahliye Simülasyonu ve Analizi
Merve Akça
Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Fen Bilimleri
Prof. Dr. Füsun Demirel
Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Öğretim Üyesi
1. GİRİŞ
Binaların güvenli tahliyesi, herhangi bir acil durumda bina kullanıcılarının bina dışına zarar görmeden çıkarılmaları olarak tanımlanmaktadır (Chow vd., 2006). Bu acil durumlardan fırtına, tsunami gibi doğa olayları büyük çaptaki alanları etkileyebilirken yangın veya terör saldırıları daha küçük alanlarda tehlike yaratabilmektedir. Bu gibi durumlarda binaların kişi kapasitesi düşük dahi olsa bina içine sıkışma durumu, ciddi bir risk oluşturabilmektedir (Satır vd., 2021). Bu bağlamda binaların, özellikle yüksek kullanıcı yüküne sahip endüstiriyel binaların, etkin tahliyeye izin verecek şekilde tasarlanması büyük önem taşımaktadır.
Günümüzde endüstriyel binalarda gerçekleştirilen üretim süreçlerinde karşılaşılan en kritik tehlikelerin başında yangın gelmektedir. Endüstriyel tesislerde kolay alevlenebilen maddelerin, yanıcı–parlayıcı malzemelerin üretilmesi veya depolanması yangın yükünü artırmakta ve yangın sırasında açığa çıkabilecek toksik gazlar hem personel hem de çevredeki canlılar için diğer yapı türlerine kıyasla daha yüksek seviyede can ve mal kaybına yol açabilmektedir (https://efectis.com/tr/endustriyel-yapilarda-risk-analizi/).
Yanıcı madde, enerji ve oksijenin bir arada bulunduğu her ortamda ortaya çıkabilen yangın, sanayi tesislerinde üretim odaklı enerji kullanımının yoğunluğu, kusurlu elektrik tesisatı, sürtünme kaynaklı yüzey ısınmaları, statik elektrik kıvılcımları, kimyasal reaksiyonlar, kontrol dışına çıkan yanma süreçleri ve iş kazaları gibi etkenler nedeniyle daha kritik bir risk unsurudur. Bu doğrultuda, tahliye simülasyon programlarının kullanımı endüstriyel tesislerde yangın güvenliğinin analiz edilmesinde vazgeçilmez hâle gelmiştir.
*Mimarlık ve Yangın Sempuzyumu 2025 bildiriler kitabında yayınlamştır
