BENAN YÜCEBALKAN

Kocaeli Üniversitesi

1. GİRİŞ 

Bilindiği üzere 21. yy.’da savaşlardan kaynaklı olarak yılda 650 binin üzerinde insan hayatını kaybederken, iş kazaları ve meslek hastalıkları dolayısıyla her yıl ortalama 2,7 milyon üzerinde insan ölmekte, ortalama 2 milyon kişi meslek hastalığına yakalanmakta, dünya üzerinde her gün 1000 çalışan iş kazası sonucunda hayatını kaybetmekte, her yıl 313 milyon iş kazası yaşanmakta ve bu kazalar günde 860.000 kişiyi etkilemektedir. Can kayıplarının yanında bu kazaların ortaya çıkarmış olduğu ortalama maliyet yıllık 1,25 trilyon dolar civarındadır. Ancak eklenmelidir ki, dünya çapında meydana gelen iş kazalarının bildirilmemesi veya eksik bildirilmesi, raporlama sistemlerinin ülkelere göre farklılık göstermesi veya bazı ülkelerin ILO’ya veya diğer istatistik kurumlarına yıllık verilerini paylaşmamaları konu hakkında kesin ve yıllık istatistikler çıkarmayı olanaksız hale getirmektedir [1]. 

Diğer yanda Endüstri 4.0 kapsamındaki dijital üretim ve akıllı fabrikaların özünü oluşturan “insansız üretim”i gündeme taşıyan, yapay zekâ alanında gerçekleşen gelişmelerdir. MIT Yapay Zekâ Laboratuvarı yöneticisi Edward Fredkin’in, “Tarihte üç büyük olay vardır. İlki, evrenin yaratılışı. İkincisi, yaşamın ortaya çıkması. Aynı öneme sahip olduğunu düşündüğüm üçüncüsü, yapay zekânın ortaya çıkmasıdır.” biçiminde ifade ederek [2] devrimsel olarak nitelediği dijital dönüşümlere iş dünyasının verdiği tepkiler çerçevesinde, işgücünden nitel sıçrama yapmasının beklendiği görülmektedir. Ancak bu beklentiyi paradoks haline getiren; Birleşmiş Milletler’in 70, ILO’nun 90 yılı aşan çabalarına rağmen iş kazalarının, işçi ölümlerinin ve meslek hastalıkları önlenememiş olmasıdır [3].

Yazının devamı için tıklayın