Duman Kontrol Cihazları ve Uygulamaları
MERT YILDIZ
EEC Entegre Bina Kontrol Sistemleri Satış Destek Uzmanı
Günümüzde birçok ticari ve endüstriyel tesis yangın algılama sistemleri, yangın söndürme sistemleri ve pasif koruyucu çözümler ile yangın tehlikelerinden korunmaktadır. Bu önlemler, yerel yönetmelikler kapsamında muhtemel can ve mal kayıplarını en düşük seviyede tutmak amacıyla alınırlar. "O zaman duman kontrolü yapılmasına ne gerek var?" diye düşünülebilir. Bu sorunun cevabı yangınlarda dumandan zehirlenerek ölen insan sayısının yanarak ölen insan sayısından çok daha fazla olmasıdır. Diğer bir deyişle yangın sonucunda ortaya çıkan zehirleyici duman, insanlar üzerinde alevlerden çok daha büyük bir tehlike arz eder. Duman, karbon içeren materyallerin yanarak oluşturduğu partikül ve çeşitli kimyasalların bir karışımından ibarettir. İçeriğinde karbon monoksit ve karbon dioksite ek olarak tesiskoşullarına ve depolanan yanıcı malzemelere bağlı olarak aldehit, halojen asit gazları, sülfür dioksit, nitrojen oksit, benzen, tolüen gibi farklı kimyasallar bulunabilir.
Dumanın kısa süreliğine solunması dahi insan sağlığı üzerinde belirgin etkiler gösterir. Karbon monoksitin solunması vücuttaki oksijen ikmalini azaltır. Bu da baş ağrısı, anjin ve bilinç kaybına yol açar. Dumandaki partiküller akciğerlere ulaştığında nefes darlığına sebep olurlar. Ayrıca duman gözleri, burnu ve boğazı tahriş edeceği gibi kokusu nedeniyle mide bulantısı ve kusmaya da yol açabilir. Dumanın uzun süre solunması ise ölümcüldür.
