RIZA ÖCALIR

GRC Teknoloji Genel Müdürü 

Kusursuz ve depreme dayanıklı olarak tasarlanan bir bina, depremin yıkıcı etkisinden kurtulabilir. Ancak, binadaki her türlü elektronik ekipman (IT sistemleri, MR, tomografi, laboratuar ve ölçüm cihazları, haberleşme sistemleri ve üretim sistemleri vb) ve sanat eserleri depremin tabanda yarattığı ivmelenmeden mutlaka etkilenebilir, işlevselliğini yitirebilir, hatta hasar görebilir. ISO 22301’de bir organizasyonun ürün ve servislerini kesinti olayı sonrasında, önceden tanımlanmış kabul edilebilir seviyede sürdürebilme kapasitesi; (iş sürekliliği) olarak tanımlanmaktadır. İşin sürekli olabilmesi operasyonel sürekliliği de beraberinde getirecektir.

Örneğin, bir finans kuruluşunun veri merkezi, herhangi bir depremden sonra kısa da olsa kesintiye uğrasa veya haberleşme hizmeti veren şirketlerin haberleşme sistemlerinde aksama olsa “operasyonel süreklilik” sağlanamamış olacaktır. En son yaşadığımız orta büyüklükteki İstanbul depreminde bile haberleşme sistemlerindeki kesinti herkesin hafızasındadır. Kritik merkezlerdeki elektronik sistemlerin veya tek tek değerli/önemli ekipmanların depremin yıkıcı etkilerinden korunmaması da operasyonların kesintiye uğramasına neden olacak, maddi ve manevi kayıplara yol açacaktır.

Sismik izolasyon sistemleri binaların artık olmaz ise olmazı durumdadır. Özellikle kamu binalarının inşasında bu teknikler kullanılmaktadır. Son yıllarda geliştirilmeye başlanan “Ekipman sismik izolasyon sistemleri” de üzerinde bulunan malzeme/cihazın güvenliğini ve “Operasyonel sürekliliği” sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Dünyanın en yenilikçi, en ince (2 mm), en ekonomik, en kolay uygulanabilen ve taşıma kapasitesi en yüksek ekipman sismik izolasyon sistemi, California Berkeley Üniversitesindeki dünyanın sayılı 3D akredite deprem laboratuarlarında test edildikten sonra 2018’de hastane, veri merkezi ve müzeler gibi çeşitli mekanlarda uygulanmaya başlamıştır. Yeni sismik izolasyon sistemi; bir ameliyat masasının, MR cihazının, bilgi İşlem odasının, operasyon merkezinin veya bir heykelin altına yerleştirilebilmektedir. Yükseltilmiş döşeme altına konularak üzerine cihazların yerleştirilmesi mümkün olduğu gibi yükseltilmiş döşeme üzerine de monte edilebilmektedir.

Örneğin Louvre Müzesi, Abu Dhabi’de açtığı şubesine göndereceği tarihi heykellerin tabanına, mutlaka “sismik izolasyon sistemi” yapılması şartını aramış ve 2018-2019 yıllarında çeşitli uygulamalar yapıldıktan sonra eserler sergilenmeye başlamıştır. Ekipman sismik izolasyonundaki son patentli ürünümüz ise “Sismik İzolasyon Ayağı”dır. Sismik İzolasyon Ayağı, bir IT kabini veya kritik ekipman altındaki vidalı ayak yerine monte edilebilir.

Deprem anında yanal hareketleri sönümlendirerek devrilmeyi ve titreşim hasarlarını engeller. Sismik izolasyon ayakları, düz beton, yükseltilmiş döşeme zemini üzerinde kolaylıkla hareket edebilir. Hareketler özel donanım ile sınırlandırılmaktadır. Sismik İzolasyonda anahtar sözcük “Operasyonel Süreklilik” tir. Operasyonel sürekliliğini düşünen kurum ve işletmeler binanın sağlam olmasından bağımsız olarak ekipman sismik izolasyonuna önem vermelidirler.