Kimya Mühendisleri Odası (KMO) İstanbul Şubesi’nin raporuna göre, 2025 yılında Türkiye’de 755 endüstriyel yangın ve patlama meydana geldi. Bu olayların 700’ü endüstriyel yangın, 55’i ise endüstriyel patlama olarak kayıtlara geçti. Olaylarda 20 işçi hayatını kaybederken 173 işçi yaralandı. Yüzlerce kişi ise yangınların ardından ortaya çıkan boğucu ve zehirleyici gazlardan etkilendi ve olay yerinde müdahale edildi.

Raporda yer alan verilere göre, tespit edilen endüstriyel yangın ve patlamaların yüzde 19’u metal, yüzde 18’i ağaç, kâğıt ve mobilya, yüzde 17’si tekstil, yüzde 12’si kauçuk ve plastik, yüzde 9’u ise gıda sektöründe faaliyet gösteren endüstriyel tesislerde meydana geldi.

Aşırı ısınma ve elektriksel arızalar öne çıkıyor

Endüstriyel yangın ve patlamaların oluşum mekanizmaları incelendiğinde; aşırı ısınma, elektriksel arızalar, mekanik kıvılcım oluşumu ve bakım-onarım faaliyetleri sırasında ortaya çıkan kontrolsüz ateşleme kaynaklarının öne çıktığı görülüyor.

Özellikle aşırı ısınma durumlarında malzemelerin termal bozunmaya uğrayarak yanıcı gazlar oluşturması ve bu gazların tutuşma sıcaklığına ulaşması, yangınların başlamasında önemli bir rol oynuyor. Bunun yanı sıra elektrik tesisatlarındaki bakım eksiklikleri ve sıcak çalışma faaliyetlerinde izin sistemlerinin etkin şekilde uygulanmaması da olayların tekrarlayan nedenleri arasında yer alıyor.

Raporda dikkat çekilen bir diğer konu ise olayların nedenlerine ilişkin veri eksikliği. Tespit edilen olayların yalnızca yaklaşık yüzde 30’unda tutuşma kaynağının belirlenebilmiş olması, veri kalitesi ve olay inceleme süreçlerinde önemli eksiklikler bulunduğuna işaret ediyor.

Bu durumun, kök neden analizlerinin yeterli derinlikte gerçekleştirilememesine ve benzer olayların önlenmesine yönelik sistematik iyileştirme çalışmalarının sınırlı kalmasına yol açtığı belirtiliyor. Raporda; olay raporlama sistemlerinin geliştirilmesi, standart veri setlerinin oluşturulması ve teknik inceleme süreçlerinin güçlendirilmesinin endüstriyel yangın ve patlamaların önlenmesinde kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor.

Amaç, endüstriyel risklere yönelik farkındalığı artırmak

Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından hazırlanan rapor, Türkiye’de meydana gelen endüstriyel yangın ve patlamaların sistematik biçimde izlenmesi ve analiz edilmesi, elde edilen bulguların ise ilgili paydaşlarla paylaşılması amacıyla hazırlandı.

Raporda yer alan verilerin ve değerlendirmelerin; karar vericiler, denetim otoriteleri, sanayi kuruluşları ile iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerine yol gösterici olması hedefleniyor.

Çalışmanın kamuoyuyla paylaşılmasıyla birlikte endüstriyel risklere ilişkin farkındalığın artırılması, önleyici yaklaşımların geliştirilmesi ve güvenlik kültürünün yaygınlaştırılmasına katkı sağlanması amaçlanıyor.