Kentsel Dönüşümde Duman Kontrolünün Önemi
AYHAN ARSLAN
Egeşehir Yapı Planlama Makine Mühendisi
GİRİŞ
21 Kasım 1980 tarihinde, Las Vegas’ ta MGM Grand Hotel and Casino’da otelin zemin katındaki restoranda buzdolabından kaynaklanan, elektrik kontağından çıktığı düşünülen bir yangın meydana geldi. 2000’den fazla odası olan bu otelin o esnada 5000’den fazla konuğu bulunmaktaydı. Sabah 07.00 sıralarında çıkan, duvar kâğıdı, pvc borular, plastik aksesuarlarla beslenen yangın, hızla lobiye yayıldı ve kumarhane zemininde de hızla ilerledi. Bu yangının ilk fark edildiği andan itibaren, bir alev topu haline gelip tüm zemin katı sarması yalnızca 6 dakika sürdü.
Alevlerin üst katlara sıçramamasına ve yalnızca zemin katla sınırlı kalmasına rağmen, yangın sonucu oluşan duman ve zehirli gazlar; merdiven boşluğu, asansör boşluğu ve dikey şaftlardan hızla üst katlara yayıldı. Sabah saatlerinde gerçekleşen bu olay, konukların ve personelin uyku saatine denk gelmesi sebebiyle tahliyesi zor ve geç olmuştur.
Yangına, kurtarma ekibi olarak 200’den fazla itfaiyeci müdahale etti. Bazı itfaiyeciler dumanın oluşturduğu karanlıkta bir sürü yığının üstünden geçmek zorunda kaldıklarını beyan ettiler. Yangından sonra bu yığınların asansörlerin önlerinde ve merdiven boşluklarında kaçmaya çalışırken ölenler olduğu anlaşıldı.
Bu yangında 85 kişi öldü. Ölenlerin hemen hepsinin yangının oluşturduğu dumandan zehirlenip boğularak öldüğü tespit edildi. MGM Grand Hotel yangınından sonra Nevada eyaletinin yangın yönetmeliklerinde ciddi değişiklikler oldu. Bu değişikliklerin büyük kısmı duman tahliye sistemleriyle ilgilidir.
