Ülkemiz aktif fay hatlarının yoğun olduğu bir bölgede yer almakta olup, topraklarının yaklaşık % 40’lık bir bölümü 1. derece deprem bölgesi durumundadır. Birinci derece deprem bölgeleri 6 ve üzeri şiddetinde depremlere maruz kalabilme riskini taşımaktadır. Ülkemizde birinci derece deprem riski taşıyan bölgeler ekonominin can damarı sayılacak sanayileşmiş bölgeler olup bu durum deprem ve etkilerine karşı alınacak önlemlerin önemini artırmaktadır.

Yangın Tesisatlarında Sismik Askılama

Yangınlar, deprem sonrasında meydana gelen kayıpların en önde gelen nedenlerinden biridir. Bu açıdan yangın tesisat birleşenlerinin deprem sırasında ortaya çıkabilecek yüklere dayanıklı olacak şekilde sismik askılanması ve depremi zararsız atlatabilmesi gerekmektedir. Deprem anında ortaya çıkan yüklerden zarar gören bir tesisat işlevini yerine getiremez. 1995 Kobe depreminden sonra yapısal olarak depremden zarar görmeyen binaların % 41’inde yangın sprinkler sistemleri kullanım dışı kalmıştır.

Ülkemizde yangın tesisat dizaynında dikkate alınan standartlar NFPA 13 ve FM Global gibi uluslararası kabul görmüş standartlardır. Pompa, sprinkler, vana yada yivli bağlantılar gibi yangın tesisatı komponentlerinin seçiminde olması gereken onaylar ise UL ve FM onaylarıdır. Bunlardan UL, ABD merkezli, temel olarak güvenlik konusuna yoğunlaşan, bağımsız ürün güvenlik sertifikasyon kurumudur. UL, çoğunluğu kendisi tarafından geliştirilen güvenlik standartlarına uygun ürünlere (elektrik adaptörleri, kablolar, örgülü hortumlar vb.) UL sertifikası verir. UL etiketinin Avrupa'daki benzeri CE etiketidir.

Ülkemizde yangın tesisatı birleşenlerinin sismik askılamasında kullanılan, kablolu ve rijit bağlantılı olmak üzere iki tür yöntem bulunmaktadır. Kablolu sistemler sadece UL onayına sahip olup FM Global kablolu sismik askılama uygulamalarına onay vermemektedir. Halatlı askılama ürünlerinin tercihinde dikkat edilecek husus ise, yangın tesisatında kullanılacak olan halatların özellikle “Yangın Tesisatları için UL belgesine” sahip olmasıdır. Ülkemizde ne yazık ki elektrik tesisatları için alınmış UL onayları ya da basit kopma testi sonuçları UL onayı olarak sunulmakta, hem yatırımcılar hem de taahütçü firmalar farkında olmadan büyük riskler altına sokulmaktadır. Bu tür durumlar ile karşılaşılmaması adına yangın tesisatı için alınmış UL onayı sorgulanmalıdır.

Neden Fm Onayı

FM Global ya da tam adıyla “Factory Mutual Insurance Company” dünya çapında “loss prevention”  (kayıpların önlenmesi) alanında faaliyet gösteren mütekabil bir sigorta firmasıdır. FM Global Euromoney dergisi tarafından “ Dünyanın en iyi mülkiyet sigorta firması” ödülüne layık görülmüştür. FM Global iş modeli, kayıpların önlenmesi için risklerin gerekli mühendislik hesaplarının yapılması sonucu belirlenmesi ve önleyici tedbirlerin alınmasına yöneliktir. FM Global, dünya çapında tanınmış ve kabul görmüş malzeme sertifikasyonu hizmeti yapmaktadır. FM onayı, ürünlerin ya da sistemin FM tarafından tarafsız olarak test edildiğini ve dünya çapında yer alan en üst standartlara sahip olduğunun kanıtıdır.

FM’nin sahip olduğu yüksek standartlar ve iş modeli, dünya çapında tüm sigorta firmaları tarafından yangın risk ve zararlarının önlenmesini, malzeme seçimi konusunda otorite olarak kabul edilmesini sağlamıştır.

Günümüzde mali sigorta kurumları sigortalama ön koşulu olarak özellikle yangın tesisatlarının FM onaylı ürünler ile imal edilmiş olmasını ön koşul olarak sunabilmektedir. Bu durum sanayi tesisleri ya da antrepo gibi mali sigortalamanın önemli olduğu yapılarda FM onaylı sismik askıların kullanılma zorunluluğunu ön plana çıkarmaktadır. Ülkemizde de yangın tesisatında kullanılacak tüm komponentlerin seçiminde FM onayı ön koşul olarak kabul edilmişken bu yaklaşım sismik askılama ürünlerinin seçiminde de aynı olmalıdır.

Aksi durumda deprem sırasında sismik askılamanın onaysız olmasından ötürü ortaya çıkabilecek zararların karşılanması konusunda hem yatırımcı hem de taahütçü firmalar büyük sorunlar ile karşı karşıya kalabilir.