Yangın ve Güvenlik Dergisi 263. Sayı (Kasım-Aralık 2026)

41 YANGIN VE GÜVENLİK • Kasım - Aralık / 2026 ne model; ızgarayı, göbeği, motor bloğunu ve arka tutamağı içermektedir. Bu ayrıntılar çıkış yakınındaki yerel devridaimi (resirkülasyonu) değiştirir ve ölçülen jet gelişimi ile uyumu artırır. Fanı korumak için 2,0 m’lik silindirik bir giriş bölgesi kullanılmış ve ölçüm bölgesine uyması için daha büyük salondan 5,0 m × 4,5 m × 6,0 m’lik bir test alanı çıkarılmıştır. Bu doğrulama için kullanılan temsili ölçülmüş hızlar Tablo 1’de özetlenmiştir. Uygulama çalışması için 9 m × 10 m × 3 m boyutlarındaki bir daire modeli; tuvalet, mutfak, oturma odası ve yatak odasını içermektedir. Daire kapısı hava girişi olarak belirlenmiş ve beş aday tahliye penceresi düzeni ele alınmıştır. Doğruluk ve maliyeti dengelemek amacıyla çoğu bölgede kaba bir ağ, giriş ve yangın odası yakınında ise daha ince bir ağ kullanılmıştır [10, 12]. Tablo 1: Tam ölçekli doğrulama düzeni boyunca çıkarılan ve simüle edilen jet sönümlenmesini kontrol etmek için kullanılan temsili hız verileri. 3. FANIN AKIŞ ALANI ÖZELLIKLERI Tam ölçekli ölçümlerle karşılaştırıldığında, simüle edilen eksenel hız mesafe ile istikrarlı bir şekilde azalırken, radyal dağılım akış yönünde genişlemektedir [11]. 2 m mesafede her iki ayar da merkezde yüksek bir profil göstermekte olup; düşük ve yüksek ayarlarda sırasıyla merkezin yaklaşık 0,48 m ve 0,67 m çevresinde hızlar 0,5 m/s’nin üzerindedir. 4 m’nin ötesinde jet zayıflamakta ve etkili yarıçapı korumak zorlaşmaktadır [5, 11]. Düşük ayarda kontrol yarıçapı 3 m içinde yaklaşık 0,30 m’nin altındadır, 3 m ile 4 m arasında yaklaşık 0,45 m’ye yükselir ve daha ileride 0,60 m’ye yaklaşır. Yüksek ayar ise fana yakın yerde 4,5 m/s, 3 m’de 4,0 m/s ve 4,5 m’de yaklaşık 0,6 m/s hızlarla daha dar ancak daha güçlü bir jet oluşturur. Pratik anlamda yüksek ayar yakın alanda nüfuziyeti ve kapsama alanını artırırken, düşük ayar yer değiştirme bölgesinde daha geniş fakat daha zayıf bir akış sağlar. Yükseklik ve eğim açısı bağımsız olarak değiştirilmemiş olsa da, doğrulanan jet geometrisi kapı açıklığıyla eşleşmenin kapsama alanını belirlediğini göstermektedir. Yüksekliğin veya yukarı doğru eğimin artırılması üst kapsama alanını genişletir; ancak aşırıya kaçılırsa jet çekirdeği açıklığın üzerine çıkar ve giriş hızı düşer. Daha alçak yerleşim veya yetersiz eğim alt jeti güçlendirir ancak tam kapı kapsamını daraltır [5]. Bu nedenle fan ekseni kapı merkezini kesmelidir [1, 2, 5, 11]. Şekil 2’de gösterildiği gibi doğrulama düzeni hem boylamasına hem de radyal ölçüm kesitlerini içermektedir. Doğrulama şekilleri sayısal sonuçları doğrudan desteklemektedir. 2 m’de her iki ayar da merkezde yüksek, kenarlarda düşük bir hız modeli sergilemektedir. Simülasyon ayrıca yüksek ayardaki daha yüksek merkez hattı hızını da yeniden üretmektedir. Genel olarak, doğrulanan model daire duman tahliye analizi için uygundur [5, 11]. Şekil 3’te gösterildiği gibi temsili 2 m kesiti, her iki ayar alÇEVİRİ Nokta grubu/ayar 0.5 m 2 m 4 m 6 m Nokta 1 - düşük 9.48 7.45 4.13 2.69 Nokta 1 - yüksek 15.70 12.10 7.61 5.16 Noktalar 2-5 - düşük 7.13 5.26 3.94 2.24 Noktalar 2-5 - yüksek 14.50 10.90 6.36 4.58 Noktalar 6-9 - düşük 0.13 2.67 3.06 2.24 Noktalar 6-9 - yüksek 0.83 4.87 4.71 3.56 Noktalar 14-17 - düşük 0.00 0.09 1.10 1.30 Noktalar 14-17 - yüksek 0.00 0.29 1.62 1.68 TABLO 1. Tam ölçekli doğrulama düzeni boyunca elde edilen ve simüle edilmiş jet sönümlenmesini kontrol etmek için kullanılan temsili hız verileri. Şekil 2. Tam ölçekli doğrulama düzeni (ilgili çalışmadan uyarlanmıştır): (a) boyuna ölçüm noktası yerleşimi ve (b) radyal kesit yerleşimi Şekil 3. Doğrulama amacıyla kullanılan temsili 2 metrelik kesit karşılaştırması: (a) düşük ayar ve (b) yüksek ayar.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=