Yangın ve Güvenlik Dergisi 263. Sayı (Kasım-Aralık 2026)

40 YANGIN VE GÜVENLİK • Kasım - Aralık / 2026 1. GIRIŞ Yüksek sıcaklıktaki zehirli duman, bina yangınlarındaki en temel tehdittir. Hızlı duman kontrolü hayatta kalma koşullarını iyileştirir, daha güvenli müdahale yolları açar ve kurtarma ile söndürme çalışmalarını destekler. Küçük bir basınç farkı yaratmak için ortama taze hava veren mobil pozitif basınçlı havalandırma (PPV); binalarda, garajlarda ve özel alanlarda kullanılmaktadır, ancak birçok çalışma hala fanı basitleştirmekte veya yalnızca PPV’nin faydalı olup olmadığına odaklanmaktadır [1, 9]. Pozitif basınçlı havalandırma (PPV), iç mekân basıncının dış mekan basıncını hafifçe aşması ve dumanın belirlenen tahliye açıklıklarına doğru yönlendirilmesi için seçilen bir giriş noktasından taze hava sağlar [16]. Etkinliği; fanın yerleşimine, açıklıkların düzenlenmesine ve çevredeki geometriye bağlıdır. Mevcut çalışmalar birçok senaryoda fayda sağladığını bildirmektedir, ancak mobil fanların akış yönündeki jeti (hava akımı), ayrıntılı mühendislik analizleri için genellikle çok basit bir şekilde temsil edilmektedir [11]. Bu nedenle mevcut çalışma, daha gerçekçi bir FDS (Yangın Dinamiği Simülatörü) modeli ile belirli bir mobil fanı incelemektedir. Doğrulama için tam ölçekli ölçümler kullanılmış ve doğrulanan model daha sonra bir konut senaryosuna uygulanmıştır. Amaçlar; farklı pencere açma stratejileri altında jet zayıflamasını, etkili menzili ve pratik duman tahliye performansını nicel olarak belirlemektir [5, 11]. Şekil 1’de gösterildiği gibi, test edilen mobil pozitif basınçlı fan, tam ölçekli doğrulama deneylerinde kullanılan taşınabilir aksiyal (eksenel) akışlı bir ünitedir. 2. SAYISAL MODEL VE PARAMETRE AYARLARI FDS; yangın kaynaklı akış, ısı transferi ve duman taşınımı için kullanılan bir hesaplamalı akışkanlar dinamiği (CFD) aracıdır. Düşük Mach varsayımları altında düşük hızlı Navier-Stokes denklemlerini çözer ve yangın ile havalandırma analizleri için yaygın olarak kullanılır [7]. Bu çalışmada FDS, hem açık alan fan akışı modeli hem de konut uygulaması için kullanılmıştır [8]. Temel fan akışı hesaplaması için 10 m × 5 m × 5 m boyutlarında tam ölçekli bir açık alan hacmi oluşturulmuştur. Ağ (grid) duyarlılığı değerlendirmelerine ve doğruluk ile hesaplama maliyeti arasındaki dengeye dayanarak, ana açık alan modeli için nihai ağ boyutu 0,02 m × 0,02 m × 0,02 m olarak belirlenmiştir [9]. Engelsiz deney düzeniyle tutarlı olması için alan sınırları açık bırakılmıştır. Fanın arkasında yeterli hava emişi (sürüklenmesi) sağlamak amacıyla arka tarafta en az 1 m boşluk bırakılmış ve fan hesaplama sınırından 1,5 m uzağa yerleştirilmiştir [10]. Fanı basit bir kare menfez olarak temsil etmek yeriMOBIL BIR POZITIF BASINÇLI FANIN AKIŞ ALANI ÖZELLIKLERI VE SIMÜLE EDILMIŞ UYGULAMASI JIHAO LUAN, IANZE ZHANG, ZHEN LIU Graduate School, China People’s Police University QIANG LIANG College of Rescue Command, China People’s Police University CHENGLIN PENG Fire and Rescue Brigade of Pingyuan Integrated Demonstration Area ÇEVİRİ Şekil 1. Tam ölçekli doğrulama deneyinde kullanılan mobil fanın fotoğrafları: (a) ön görünüm ve (b) yan görünüm.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=