Yangın ve Güvenlik Dergisi 263. Sayı (Kasım-Aralık 2026)

37 YANGIN VE GÜVENLİK • Kasım - Aralık / 2026 kümanının revizyon tarihleri yan yana konduğunda, her değişiklik dokümana yansımış mı? (BEKRA m.12/1-b ve Ek-3 2.4.4 [3]) 5. Geçici değişiklikler (baypas, devre dışı bırakılmış alarm, eklenen yalıtım vanası) kayıt altında mı, süreleri dolduğunda geri alınıyor mu? (Ek-3 2.4.1 [3], Williams Olefins [9]) 6. Kapasite, envanter veya proses sıcaklığında yapılan bir ayar, maddenin sınıfını ya da senaryonun sonuç büyüklüğünü değiştirdi mi? (BYKY m.113/2 [12], Hendek [14]) 7. Senaryo etki mesafelerinin içine son değerlendirmeden sonra yeni bir ofis, konteyner, depo veya toplanma alanı yerleştirildi mi? (Texas City [10]) 8. SONUÇ BEKRA ve Büyük Kaza Senaryo Dokümanı Tebliği, katman koruma analizinin dayandığı bağımsızlık ve etkinlik ilkelerini Türk mevzuatına yerleştirmiştir. Asıl iş, bu ilkelerin doküman hazırlandıktan sonra da sahada düzenli biçimde izlenmesidir. İncelenen üç olayda koruma katmanları tasarım belgelerinde mevcuttu. Buncefield’de bir kilit, Williams Olefins’te bir vana ilavesi, Texas City’de bir konteyner yerleşimi, kimse bilinçli bir risk kararı verdiğini düşünmeden senaryonun ya katmanlarını ya da sonucunu değiştirdi. Bir senaryo dokümanının hazırlandığı tarih ile bugün arasında yapılan her değişiklik, frekans hesabının varsayımlarından birini etkilemiş olabilir. Senaryo dokümanı, değişiklik yönetimi kayıtlarıyla birlikte eş zamanlı güncellendiği ölçüde işleyen bir proses güvenliği aracıdır; saha gerçekliğiyle bağı koptuğu anda yalnızca arşivdeki tarihi bir evraka dönüşür. n MAKALE KAYNAKLAR [1] TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi. (2026). Endüstriyel Yangınlar ve Patlamalar: 2025 Yılı Raporu. https://kmo.org.tr/uploads/editor/2026-06-17-13-10-39-933169.pdf [2] Yangın ve Güvenlik. (2026, 18 Ağustos). Türkiye’de 2025’te 755 Endüstriyel Yangın ve Patlama Meydana Geldi. Yangın ve Güvenlik, 262. https://www.yanginguvenlik.com.tr/yayin/1303/turkiye-de-2025-te-755endustriyel-yangin-ve-patlama-meydana-geldi_40529. html [3] Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik. (2019, 2 Mart). Resmî Gazete, Sayı: 30702. https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=31298&MevzuatTur=7&- MevzuatTertip=5 [4] European Parliament and Council. (2012). Directive 2012/18/EU on the control of major-accident hazards involving dangerous substances. Official Journal of the European Union, L 197/1. https://eur-lex. europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012L0018 [5] Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Büyük Kaza Senaryo Dokümanı Tebliği. (2020, 30 Haziran). Resmî Gazete, Sayı: 31171. https://www.mevzuat. gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=34657&MevzuatTur=9&- MevzuatTertip=5 [6] Chambers, C., & Pearson, J. (2011). A discussion of some common pitfalls in the application of Layer of Protection Analysis (LOPA) to the overfill of fuel storage tanks at Buncefield type sites. IChemE Symposium Series No. 156, Hazards XXII. https://www.icheme.org/media/9286/xxii-paper-75.pdf [7] COMAH Competent Authority. (2011). Buncefield: Why did it happen? The underlying causes of the explosion and fire at the Buncefield oil storage depot, Hemel Hempstead, Hertfordshire on 11 December 2005. https://www.icheme.org/media/10706/buncefield-report.pdf [8] Health and Safety Executive. (t.y.). Buncefield oil storage depot. https://www.hse.gov.uk/comah/buncefield/ [9] U.S. Chemical Safety and Hazard Investigation Board. (2016). Williams Geismar Olefins Plant Reboiler Rupture and Fire, Geismar, Louisiana (Case Study No. 2013-03-I-LA). https://www.csb.gov/file.aspx?DocumentId=6004 [10] U.S. Chemical Safety and Hazard Investigation Board. (2007). Investigation Report: Refinery Explosion and Fire, BP Texas City, Texas, March 23, 2005 (Report No. 2005-04-I-TX). https://www.csb.gov/file.aspx?DocumentId=5596 [11] U.S. Chemical Safety and Hazard Investigation Board. (2001). Safety Bulletin: Management of Change (No. 2001-04-SB). https://www.csb.gov/file.aspx?DocumentId=5612 [12] Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik. (2007, 19 Aralık). Resmî Gazete, Sayı: 26735. https:// www.mevzuat.gov.tr/

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=