48 YANGIN VE GÜVENLİK • EYLÜL - EKİM / 2026 için farklı gerilme-gerinim ilişkilerinin etkisi de ele alınmaktadır. Karşılaştırma, normal dayanımlı C30/37 betonundan yapılmış ve B500B çeliği ile güçlendirilmiş kare kesitli bir kolon kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Şekil 3, ilgili boyutlar da dahil olmak üzere kolonun kesitini ve statik sistemini göstermektedir. 4.2 . Malzeme Özellikleri Bu bölümde, EN 1992-1-1 [3] 'den alınan tablo halindeki beton ve çelik dayanımları, deneysel olarak belirlenen malzeme dayanımlarıyla karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, dayanımların tasarım değerlerine dönüştürülmesi açıklanmaktadır. Tablo halindeki ve deneysel olarak belirlenen tüm değerler ile elde edilen hesaplanmış tasarım değerleri Tablo 2'de özetlenmiştir. 4.2.1. Malzemenin Karakteristik Dayanımları EN 1992-1-1 [3] 'e göre karakteristik değerlerin tasarım değerlerine dönüştürülmesi denklemler (4) ve (5) 'te gösterilmiştir. Donatının tasarım dayanım değeri (fyd) karakteristik akma dayanımının bölünmesiyle elde edilir. (fyk)çelik için kısmi güvenlik faktörü ile (gs). Betonun tasarım basınç dayanımını belirlemek için(fcd) Özellik değeri bir katsayı ile çarpılır.(acc)Basınç dayanımına uzun vadeli etkiler ve yükün uygulanma şeklinden kaynaklanan olumsuz etkiler dikkate alınarak ve beton için kısmi güvenlik faktörüne bölünerek elde edilen sonuç. (gc). Denklem (5)'i yerine koyarak uygulayarakfc mkarakteristik basınç dayanımı yerine ortalama basınç dayanımının tasarım değeri kullanılır.(fcd,m)21,3 MPa olarak hesaplanmıştır. 4.2.2. Deneysel Olarak Belirlenmiş Malzeme Dayanımları Deneysel olarak belirlenen malzeme dayanımları, malzeme testlerinden elde edilir. Karakteristik değerleri tasarım değerlerine dönüştürmek için kullanılan aynı metodoloji, deneysel dayanımlara da uygulanabilir. Bununla birlikte, bu dönüştürülmüş deneysel dayanımlar genel tasarım amaçları için tasarlanmamıştır. Sadece uygun bir test yükünü belirlemek için kullanılırlar. Mevcut test verilerine dayanarak, deneysel olarak belirlenen akma dayanımı, kullanılan B500B donatısı için 3.1 muayene sertifikalarına göre 550 MPa olarak belirtilmiştir. Denklem (4) uygulanarak yerine koymafy, expkarakteristik akma dayanımının yerine(fyk)deneysel akma dayanımının tasarım değeri(fyd,exp)478,3 MPa olarak hesaplanmıştır. Deneysel beton basınç dayanımının tasarım değeri açısından, hem ön koşullandırma türü hem de test numunesinin geometrisi dikkate alınmalıdır. Ayrıca, devam eden hidratasyondan kaynaklanan dayanım artışı da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle, basınç dayanımı, kolonla eş zamanlı olarak dökülen yardımcı numuneler kullanılarak yangın testi gününde belirlenmelidir. Numunelere uygulanan depolama türü, betonun ölçülen basınç dayanımı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. EN 12390-2 [29]'ye göre, ıslak depolama referans yöntem olarak kabul edilir. Bu yöntemde, numuneler kalıptan çıkarılma anından test gününe kadar su altında saklanır. Alternatif olarak, numunelerin kalıptan çıkarıldıktan sonra altı gün boyunca suya batırıldığı ve daha sonra standart iklim koşullarında saklandığı kuru depolama kullanılabilir.(20±2)°CVe(65±5)%Bağıl nem. Islak depolama koşulu, betonun gözenek yapısında su birikmesine yol açar. Gözeneklerdeki su varlığı, etkin gerilimi azaltır, mikro çatlak yayılımını teşvik eder ve çimentolu matrisin yük taşıma MAKALE Şekil 3. Çelik donatılı beton kolonun kesiti ve statik sistemi. (4) (5)
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=