26 YANGIN VE GÜVENLİK • EYLÜL - EKİM / 2026 MAKALE güvenliği artırmaktadır. Ancak bu durum, mimari tasarım üzerinde daha kısıtlayıcı etkiler yaratabilir. 4.2. Yapı Kullanım Sınıfları Karşılaştırması Tabloda ilk göze çarpan değişiklik, mevcut yönetmelikteki yapı kullanım sınıflarının bazılarının değişmesi ve bazı kullanım sınıflarının ise ilk defa tabloda kendisine yer bulmasıdır. (Bkz. Tablo 1) Örneğin; “Mağazalar, Dükkanlar, Marketler” “Ticaret amaçlı binalar, ayakta tedavi merkezleri” olarak değişmiş; “Hastaneler, huzurevleri” sekmesi kalkmış ve hastaneler “Yataklı sağlık yapıları” adını almış; “Ceza ve tevkifevleri yapıları” yataklı sağlık yapıları ile aynı sekmede ilk defa yer almış; huzurevleri sınıfı kalkmış; “Okul ve eğitim yapıları” “Eğitim yapıları” olarak değişmiş; “Yurtlar, yatakhaneler” sekmesinden yatakhaneler sınıfı kaldırılmış; “Oteller, pansiyonlar” sekmesi değişmiş ve “Konaklama amaçlı binalar (yurtlar hariç)” adını almış; “Endüstrî amaçlı yapılar” “Endüstriyel yapılar” olarak değişmiştir. Bu değişiklerin, uygulamada karşılaşılan birtakım sorunlara çözüm bulmak, yeni faaliyet konularını yönetmeliğe eklemek ve kullanım sınıflarından kaynaklanan kafa karışıklıklarını gidermek amacıyla yapıldığı görülmektedir. 4.3. Çıkış Sayısı Ve Genişliklerinin Karşılaştırılması Mevcut yönetmelikte çıkış sayısı ve genişlikleri, kullanıcı yüküne bağlı olarak belirlenmekte ve belirli eşik değerler üzerinden minimum gereklilikler tanımlanmaktadır. Bu yaklaşım, tahliye kapasitesinin sağlanmasını hedeflemektedir. Taslak yönetmelikte ise çıkış şartları kriterlerinin daha hassas hale getirildiği ve bazı yapı türlerinde ve kullanım alanlarında daha kısıtlayıcı koşullarda çıkış sağlanması şartı getirilmiştir. Örneğin; • Kaçış yolu koridoru yüksekliğinin 210 cm’den 220 cm’ye yükseltilmesi, • Tek kanatlı bir çıkış kapısının temiz genişliğinin 80 cm’den az olması yerine 90 cm’den az olmaması kriterinin getirilmesi, • Yataklı sağlık yapılarında, okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarında dairesel merdivene izin verilmemesi şartının getirilmesi, • Kaçış rampalarının eğiminin %10’dan %8’e düşürülmesi, • Konaklama amaçlı yapılarda her katta en az 2 çıkış sağlanması şartının yatılan oda sayısının 19’dan 12’ye ve yapı yüksekliğinin 15.50 m’den 12.50 m’ye düşürülmesi, • Kazan dairelerinde en az 2 çıkış sağlanması şartının kW gücü yerine sadece döşeme alanının 100 m²’yi geçmesi şartına bağlanması, • Basınçlandırma sistemi zorunluluğu bulunmayan binalarda otomatik ve elle açılabilir damper veya pencere sistemi yapma zorunluluğunun getirilmesi sayılabilir. Ayrıca çıkış genişliklerinin belirlenmesinde tahliye performansına yönelik daha detaylı hesaplama yaklaşımlarının benimsendiği anlaşılmaktadır. Taslak yönetmelikte 33/1 maddesindeki genişlikler kalkmış; tabloya “Minimum Genişlikler” eklenmiştir. Bu değişiklikler tahliye güvenliğini artırmakla birlikte, uygulamada maliyet artışı ve proje revizyon ihtiyacı doğurabilir. 4.4. Yangın Merdivenleri Ve Korunumlu Kaçış Yolları Mevcut yönetmelikte yangın merdivenleri, belirli yangın dayanım kriterlerine sahip ve güvenli alana ulaşımı sağlayan elemanlar olarak tanımlanmaktadır. Ancak uygulamada bu alanların dumanla dolması veya yanlış kullanımı gibi sorunlar sıklıkla karşılaşılmaktadır. Taslak yönetmelikte ise yangın merdivenlerine ilişkin düzenlemelerin daha katı hale getirildiği ve korunumlu kaçış yollarının daha net tanımlandığı görülmektedir. Özellikle duman sızdırmazlık ve basınçlandırma sistemlerine verilen önem artmıştır. Taslak yönetmelik, kaçış yollarının kullanılabilirliğini artırmayı hedeflemekte ve mevcut uygulama sorunlarına çözüm üretmeye çalışmaktadır. 4.5. Duman Kontrol Sistemleri Mevcut yönetmelikte duman kontrolü teknik bir gereklilik olarak ele alınmakta ve sistemlerin varlığı ön planda tutulmaktadır. Taslak yönetmelikte ise duman kontrolü, kaçış yollarının etkinliğini belirleyen en kritik faktörlerden biri olarak ele alınmakta ve bu sistemlerin performansına daha fazla önem verilmektedir. Bu yaklaşım değişimi oldukça kritiktir. Çünkü yangınlarda can kayıplarının büyük çoğunluğu doğrudan alevden değil, duman etkisinden kaynaklanmaktadır. 5. SAHA DEĞERLENDİRMESİ Yangın olaylarında yapılan gözlemler, kaçış yollarının yönetmeliklerde tanımlandığı şekilde her zaman etkin bir biçimde kullanılamadığını göstermektedir. Özellikle kaçış
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=