Sezer ASLAN

Yangın Eğiti, Acil Durumlar Eğitim Uzmanı,

Yangın Risk Analizi, Danışman NFPA Member

Yaz aylarında sıcaklıklar yükseldiğinde, dışarıda hava o kadar sıcak olmasa bile, park halindeki bir arabanın içi sadece birkaç dakika içinde tehlikeli derecede ısınabilir. Camlara vuran güneş ışığı, aşırı sıcaklık koşulları yaratabilir ve bir arabanın içindeki sıcaklık bir saat içinde %50'ye kadar artabilir. Çocukların ve evcil hayvanların asla sıcak bir arabada bırakılmaması gerektiği zaten aşikar olsa da, arabadaki birçok başka şey de aşırı sıcağa maruz kaldığında hasar görebilir veya hatta tehlikeli hale gelebilir.

Elektronik eşyalardan kişisel bakım ürünlerine, yiyeceklerden elektronik sigaralara ve değerli eşyalara kadar, sıcak havalarda arabanızda bırakmamanız gerekir.

Elektronik ve cihazlar

Telefonlar, dizüstü bilgisayarlar, tabletler, navigasyon cihazları ve kameralar hem sıcak hem de soğuk sıcaklıklara karşı hassastır. Yüksek sıcaklıklarda, içlerindeki bataryalar şişebilir ve sızıntı yapabilir, ekranlar termal genleşmeden dolayı çatlayabilir ve devre kartları arızalanabilir. Ayrıca, bu cihazları sürekli açık bırakma alışkanlığınız varsa, aşırı ısınma olasılığı daha da artar.

Buharlaştırıcılar ve elektronik sigaralar

Elektronik sigaralar, özellikle yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında oldukça hassas olan lityum iyon piller içerir. Bu piller yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında genleşip patlayabilir ve nadir durumlarda, özellikle doğrudan güneş ışığına maruz kaldıklarında (örneğin arabanızın gösterge panelinde veya bardaklıkta) patlayabilirler. Bununla birlikte, e-likit de aşırı ısındığında bozulabilir ve sızabilir.

Piller ve taşınabilir şarj cihazları

Gevşek piller ve taşınabilir şarj cihazları genellikle torpido gözünde veya orta konsolda saklanır, ancak bu alanlar özellikle sıcak hava dalgalarında tehlikeli derecede ısınabilir. Yüksek sıcaklıklar, pil sıvısının buharlaşmasına veya iç basınç oluşmasına neden olarak şişmeye veya patlamaya yol açabilir. Ve bunları tekrar tekrar bu sıcaklıklara maruz bırakırsanız, cihazlarınızın pil ömrünü de önemli ölçüde kısaltırsınız.Yanınızda acil durum güç bankası veya yedek pil taşıyorsanız, bunları gölgeli ve yalıtımlı bir kapta saklamalı ve sıcak aylarda kullanılmadıkları zamanlarda çıkarmalısınız.

Aerosol kutuları

Saç spreyi ve deodorant gibi aerosol kutularında bulunan ürünlerin tamamı basınçlıdır ve ısıda hızla genleşir. Aerosol kutuları hangi sıcaklıkta patlar diye soracak olursanız, cevabı şu: 50°C'nin üzerinde, ki bu yaz aylarında bir arabanın içinde kolayca ulaşılabilen bir sıcaklıktır ve kutuların patlamasına, hatta yangınlara yol açabilir. Üreticinin yönergelerini her zaman kontrol edin ve eğer onları arabada bırakmanız gerekiyorsa, doğrudan güneş ışığından uzak bir yerde sakladığınızdan emin olun; ancak mümkünse tamamen kaçınmak en iyisidir.

Gazlı içecek kutuları

Enerji içecekleri de dahil olmak üzere gazlı içecek kutuları, içindeki sıvı ısı nedeniyle genleşirse patlayabilir. Aracınızın içini temizlemesi zor olan yapışkan bir karışıklığın yanı sıra, döşemeye de zarar verebilir. Patlama sürüş sırasında dikkatinizi dağıtır ve kazaya neden olursa, İlgili Trafik Yasası'nın ilgili maddesi uyarınca dikkatsiz sürüşten dolayı para cezasıyla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Bozulabilir ürünler

Bebek maması, süt bazlı içecekler, yoğurt, taze meyve ve hatta yanınızda getirdiğiniz öğle yemeği gibi yiyecekler, sıcak bir arabada bırakıldığında, Salmonella veya Listeria gibi zararlı bakteriler için hızla üreme alanı haline gelebilir. Ayrıca, bozulmuş yiyeceklerin her zaman hemen kötü kokmadığını da belirtmekte fayda var; bu nedenle farkında bile olmadan sağlığınızı riske atıyor olabilirsiniz. Eğer market alışverişi yapıyorsanız veya uzun bir yolculuk için yiyecek hazırlıyorsanız, yalıtımlı bir soğutucu çanta kullanın ve molalar arasında eşyalarınızı arabada bırakmaktan kaçının.Bunu önlemek için, yaz aylarında arabanızda uzun süre içecek bulundurmayın. Yolculuğunuza içecek götürmeniz gerekiyorsa, soğutucu çanta kullanın ve arabadan ayrılırken içeceklerinizi de yanınıza alın.

Plastik(Polikarbonat) su şişeleri

Son dönemde mikroplastikler üzerine yapılan araştırmalar göz önüne alındığında, ısının plastik şişeler üzerindeki etkilerine dair endişelerin artması anlaşılabilir bir durumdur. Arabaların içinde doğrudan güneş ışığına maruz kalan su şişelerin büyüteç görevi görerek yangınlara neden olabilir.Güvenliğiniz için paslanmaz çelik kapları tercih edin ve sıcak bir arabada polikarbonat malzemeden imal edilmiş şişelenmiş içecek bırakmaktan kaçının.

Gazlı Çakmaklar

Aracınızda bir çakmak patlarsa, güvenli bir şekilde kenara çekin, motoru durdurun ve tüm camları derhal açın. Varsa sigaraları söndürün. Bütan gazı alev alabileceğinden güvenli bir mesafeye uzaklaşın. Eğer yangın varsa veya yoğun bir gaz kokusu devam ediyorsa, araçtan inin ve acil durum ekiplerini arayın. Gazlı çakmağın patlaması sonucunda koltuklarınızı, ön göğsü ve paspasları yanık izleri veya erime belirtileri açısından kontrol edin. Eğer patlama ön göğüste meydana geldiyse, ısıtma ve soğutma havalandırma kanallarını ya da çevredeki elektronik panelleri plastik parçaları ve kalıntılar açısından inceleyin.

İlaçlarda dikkat edilmesi gerekenler 

Özellikle hayati öneme sahip ilaçlara bağımlıysanız, ilacı sıcak bir arabada bırakmanın sonuçlarını anlamak gerçekten çok önemlidir. İnsülin, antibiyotikler gibi reçeteli ilaçların genellikle katı saklama yönergeleri vardır. Doğru sıcaklıkta saklanmazlarsa, ilaçlar etkilerini kaybedebilir, kimyasal olarak bozulabilir ve hatta tehlikeli hale gelebilir. Bu nedenle, ilaçlarınızı her zaman yanınızda, tercihen küçük, yalıtımlı bir çantada taşıyın ve asla park halindeki bir arabada bırakmayın.

Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri

Makyaj ve cilt bakım ürünleri genellikle yüksek sıcaklıklarda ayrışabilen ve bozulabilen aktif bileşenler veya yağlar içerir. Yaz aylarında sahip olunması gereken en önemli cilt bakım ürünlerinden biri güneş korumasıdır, ancak bu güneş kremini arabada bırakabileceğiniz anlamına mı geliyor? Hayır. Faktörlü Güneş Koruma kremleri, yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında etkinliğini kaybedebilir ve yanma riskinizi artırabilir. Retinol bazlı cilt bakım ürünleri de kararsız hale gelebilir, bu da cilt tahrişine veya ürünün hiç işe yaramamasına yol açabilir. Arabanızda acil durumlar için bir kozmetik çantası bulunduruyorsanız, ürünleri düzenli olarak değiştirmeli ve yaz aylarında uzun süre arabada bırakmaktan kaçınmalısınız.

Parfümler ve kolonyalar

Alkol bazlı parfümler ve kolonyalar yanıcıdır ve patlamalar nadir olsa da, şişenin içindeki basınç artarak sızıntıya yol açabilir. Isı ayrıca kokunun kendisini de değiştirebilir, kimyasal bileşenleri parçalayarak size olması gerektiği gibi kokmayan bir koku bırakabilir.Özel kokunuzu korumak için, onu yanınızda taşımanız veya serin ve gölgeli bir yerde saklamanız en iyisidir.

Bebek ihtiyaçları

Emzikler, diş kaşıyıcılar, biberonlar ve pipetli bardaklar yüksek sıcaklıklarda deforme olabilir veya bozulabilirken, daha yumuşak oyuncaklar nemi hapsederek bakteri üremesi için uygun bir ortam haline gelebilir. Hatta ıslak mendiller bile sıcak bir arabada bırakıldığında hızla kuruyabilir ve hiçbir ebeveyn malzemesiz kalmak istemez.Arabanızda bebek malzemeleri saklıyorsanız, mümkünse gölgeli bir yerde ve kapalı bir kapta tutmaya çalışın. Ayrıca, özellikle sıcak günlerden sonra her şeyi tazeleyip, kullanımının hala güvenli ve hijyenik olduğundan emin olmakta fayda var.

Gözlük

Güneş gözlükleri ve numaralı gözlüklerin değiştirilmesi pahalı olabilir, bu nedenle yaz aylarında ekstra özen göstermekte fayda var. Plastik çerçeveler deforme olabilir, lensler çatlayabilir ve UV veya yansıma önleyici gibi özel kaplamalar sıcak bir arabada bırakılırsa soyulmaya başlayabilir. Gözlüklerinizi korumak için, doğrudan güneş ışığından uzak, sert bir kılıfta saklayın veya arabadan inerken yanınızda götürün.

Önemli belgeler ve kimlik

Banka kartları, kimlik kartları ve diğer plastik belgeler sıcakta kolayca deforme olabilir ve doğrudan güneş ışığına maruz kaldıklarında çipleri veya manyetik şeritleri çalışmayı durdurabilir. Araç ruhsatları, muayene belgeleri ve sigorta belgeleri gibi evraklar da, özellikle düzenli olarak sıcak bir arabada bırakılırsa, solabilir.Sorun yaşamamak için, mümkün olduğunca dijital kopyalarını tarayıp saklamaya çalışın ve eğer belgeleri arabada tutmanız gerekiyorsa, torpido gözü gibi gölgeli ve yalıtımlı bir yere koyduğunuzdan emin olun.

Elektrikli araçlar için sıcak hava dalgası tavsiyeleri

Yukarıdaki tavsiyelerin çoğu elektrikli araçlar (EV'ler) için de geçerli olsa da, bataryalarını korumak ve performanslarını sürdürmek için yüksek sıcaklıklarda ek özel bakım gerektirirler: Yüksek sıcaklıklar, elektrikli araç bataryalarının verimliliğini ve ömrünü olumsuz etkileyebilir; bunu önlemek için, bataryayı korumak amacıyla gölgeli veya kapalı alanlara park etmeye çalışın. 

Sıcak havalarda uzun yolculuklardan sonra, şarj etmeden önce bataryanızın soğumasını bekleyin. Anında şarj etmek termal strese neden olabilir ve batarya ömrünü potansiyel olarak kısaltabilir.

Mümkünse, araca binmeden önce kabini soğutmak için planlı ön koşullandırma özelliğini kullanın. Aracınızı prize takılıyken soğutmak, pil ömrünü optimize ederek sürüş sırasında güç tüketmeden konforlu bir iç sıcaklık sağlar.

Akü sıcaklık göstergelerini yakından takip edin, çünkü sıcak hava dalgaları sırasında akü ısısını etkili bir şekilde yönetmek, elektrikli aracınızın genel akü sağlığını ve verimliliğini uzatabilir.

Sıcak havalarda bazı eşyaları arabanızda bırakmak zorunda kalırsanız, birkaç basit önlem hasarı önlemede büyük fayda sağlayabilir:

Kilitlemeden önce ısıya duyarlı herhangi bir şey olup olmadığını kontrol edin.

Mümkünse gölgeye park edin.

Yansıtıcı bir ön cam güneşliği kullanın.

Eşyaları gösterge panelinin ve koltukların üzerinde tutmayın.

Gerekli eşyaları yalıtımlı bir çantada veya soğutucu kılıfta saklayın.

Torpido gözü veya koltuk altı saklama alanı gibi gölgeli bölmeleri kullanın.

Arabaya binmeden önce camları hafifçe aralayarak havalandırın.