Mustafa Salih Korkmaz

Efectis Era / Mühendislik ve Kontrol Müdürü

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB’ler), merkezi enerji temini ve karmaşık dağıtım altyapıları nedeniyle elektrik kaynaklı yangın riski açısından kritiktir. Organize Sanayi Bölgeleri, bireysel sanayi tesislerinden farklı olarak merkezi bir enerji yönetimi ve dağıtım sistemine sahiptir.

OSB yönetimleri tarafından işletilen ana trafo merkezleri, yüksek gerilim besleme hatları ve yer altı dağıtım sistemleri, bölgedeki tüm işletmeler için kritik altyapıyı oluşturmaktadır. Bu nedenle elektrik kaynaklı yangın riski yalnızca tekil işletmelerle sınırlı olmayıp, sistem ölçeğinde değerlendirilmesi gereken bütüncül bir risk niteliği taşımaktadır. Ana besleme noktalarında veya dağıtım altyapısında meydana gelebilecek bir arıza, geniş çaplı enerji kesintilerine, üretim kayıplarına ve zincirleme güvenlik problemlerine yol açabilmektedir.

Bu durum, OSB yönetimlerinin yalnızca enerji sürekliliğini değil, aynı zamanda yangın güvenliğini de kapsayan entegre bir risk yönetimi yaklaşımı benimsemesini zorunlu kılmaktadır. OSB enerji altyapısında yangın güvenliğinin sağlanması amacıyla ulusal ve uluslararası standartlara uyulması gerekmektedir. Türkiye’de, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik temel düzenlemeleri oluştururken, TS EN 60364 ve TS EN 61936 standartları elektrik tesislerinin güvenli tasarımını kapsamaktadır. Uluslararası düzeyde IEC standartları ve NFPA 70 ile NFPA 850 dokümanları, elektrik yangınlarının önlenmesine yönelik kapsamlı teknik rehberlik sunmaktadır. Yangın riskleri bu mevzuatlara göre ele alınmalıdır.

OSB’lerde elektrik enerjisinin sisteme giriş noktası olan ana besleme trafoları ve trafo merkezleri, yangın riski açısından en kritik altyapı bileşenlerini oluşturmaktadır. Yüksek gerilimden orta gerilime dönüşümün gerçekleştirildiği bu merkezlerde yüksek enerji yoğunluğu ve ekipmanların çalışma karakteristikleri nedeniyle yangın oluşma potansiyeli oldukça yüksektir.

Yağlı tip güç trafoları, içerdiği izolasyon yağı nedeniyle özel bir risk profiline sahiptir. Trafoda meydana gelebilecek sargı arızaları veya dahili kısa devreler sonucu oluşan elektrik arkı, yağın hızla ısınmasına ve gazlaşmasına neden olarak patlama ve yangın riskini beraberinde getirmektedir. Bu tür olaylar genellikle ani gelişmekte ve yüksek ısı açığa çıkararak yangının çevre ekipmanlara yayılmasına neden olmaktadır.

Yazının devamı için tıklayın