52 YANGIN VE GÜVENLİK • EYLÜL - EKİM / 2026 ilişkisi kullanılmalıdır; bu da hesaplanan yük taşıma kapasitesinde bir artışa neden olur. EN 1992-1-1 [3]'den alınan tablo değerlerine dayalı olarak parabol-dikdörtgen yaklaşımı kullanılarak kolonların taşıma kapasitesinin hesaplanması en düşük taşıma kapasitesini (1700 kN) vermektedir. Parabolik yaklaşımın EN 1992-1-1 [3]'deki tablo değerleriyle birlikte kullanılması taşıma kapasitesini artırmaktadır (1928 kN). Bu hesaplama yaklaşımı, EN 1992-1-1 [3] 'e dayalı olarak kolon taşıma kapasitesinin doğrulanması için standart yönteme karşılık gelmektedir . Yangın testinde kullanılan kolon için, betonun deneysel basınç dayanımı tipik olarak EN 1992-1-1 [3]'de tabloda verilen ortalama değerden daha yüksektir. Bu, ortam sıcaklığında daha büyük bir yük taşıma kapasitesine yol açar. Sonuç olarak, EN 1992-1-1 [3]'de tabloda verilen basınç dayanımı değerlerine dayalı test yükü hesaplaması çok düşüktür ve deneysel olarak elde edilen yangın dayanım süresinin aşırı tahmin edilmesine yol açar. Deneysel olarak belirlenen beton basınç dayanımı değerleri ve parabol-dikdörtgen yaklaşımının kullanılması, en yüksek kolon taşıma kapasitesini (2257 kN) vermektedir. EN 1992-1-1 [3]'e göre, bileşen yaklaşımına dayalı taşıma kapasitesi için parabolik eğri kullanılmalıdır; bu da referans kolon için biraz daha düşük bir kapasiteye (2184 kN) yol açmaktadır. Genel olarak, deneysel olarak belirlenen basınç dayanımının kullanılması, EN 1992-1-1 [3]'deki tablo değerlerinin kullanılmasına kıyasla önemli ölçüde daha yüksek bir kolon taşıma kapasitesi ve dolayısıyla daha yüksek bir türetilmiş test yükü ile sonuçlanmaktadır. Deneysel malzeme özelliklerine dayalı parabolik yaklaşım kullanılarak test yükünün hesaplanması, test edilecek kolonun ortam sıcaklığında beklenen gerçek taşıma kapasitesine göre en gerçekçi değeri vermektedir. Bu nedenle, EN 1363-1 [5]'in Ek D.2'sine uygun olan bu yaklaşım, yangın testinde test yükünün hesaplanması için temel olarak kullanılmalıdır. 6. SONUÇ VE GELECEK PERSPEKTIFI Test yükü hesaplaması, kolonlar için yangın dayanımı testlerinin merkezi bir yönüdür. Uygulanan yükün seviyesi, yangın testinde kolonun yük taşıma ve deformasyon davranışının yanı sıra arıza süresini de etkiler. Bununla birlikte, test yükü hesaplama yöntemleri önemli ölçüde farklılık göstermekte ve genellikle yeterince belgelenmemektedir. Bu durum, test sonuçlarının izlenebilirliği ve karşılaştırılabilirliği açısından sorun teşkil etmektedir. Örneğin, birçok yayında, sınır koşulları, malzeme dayanımları veya hesaplama yöntemi gibi detaylar eksik olduğundan, test yükü hesaplamasını yeniden üretmek için yeterli bilgi bulunmamaktadır. Çelik donatılı betonarme bir kolon üzerinde yapılan bir vaka çalışması, ortam sıcaklığında yük taşıma kapasitesinin hesaplanmasındaki farklılıkları ve bunun yangın dayanımı testi için test yüküne olan etkisini göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Karşılaştırmalı sonuçlara dayanarak, ikinci dereceden etkileri dikkate alarak ve deneysel olarak belirlenmiş malzeme parametrelerini kullanarak, bileşen yaklaşımıyla belirlenen yük taşıma kapasitesi kullanılarak test yükünün hesaplanması önerilmektedir. Young modülü için, betonun basınç dayanımına dayalı olarak MAKALE Tablo 3. Ortam Sıcaklığında Yük Taşıma Kapasitesi İçin Farklı Hesaplama Yaklaşımlarının Karşılaştırılması Hesaplama yaklaşımları ve değişken parametreler Kesit yaklaşımı Eleman yaklaşımı Betonun gerilme-şekil değiştirme ilişkisi: Parabol-dikdörtgen Betonun basınç dayanımı: 1992-1-1’e göre tablo değerleri [3] 1721 kN 1700 kN Betonun gerilme-şekil değiştirme ilişkisi: Parabol-dikdörtgen Betonun basınç dayanımı: Deneysel olarak belirlenen değerler 2257 kN 2211 kN Betonun gerilme-şekil değiştirme ilişkisi: Parabol Betonun basınç dayanımı: EN 1992-1-1’e göre tablo değerleri [3] — 1928 kN Betonun gerilme-şekil değiştirme ilişkisi: Parabol Betonun basınç dayanımı: Deneysel olarak belirlenen değerler — 2184 kN
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=