42 YANGIN VE GÜVENLİK • EYLÜL - EKİM / 2026 YANGIN TESTLERINDE ÇELIK DONATILI BETONARME KOLONLARIN TEST YÜKÜNÜN VE YÜK KULLANIMININ HESAPLANMASI MAKALE 1. GIRIŞ 1.1. Genel Avrupa tasarım standartları (Eurokodlar), binaların ve inşaat mühendisliği yapılarının tasarım ve yapımının temelini oluşturur. EN 1992 standart serisi, çelik takviyeli betonarme yapı elemanlarının nihai sınır durumu ve hizmet edilebilirlik sınır durumunun analitik doğrulanmasını tanımlar. Çelik takviyeli betonarme elemanların yapısal yangın tasarımı, yani yük taşıma kapasitesini değerlendirmek için performans kriterleri “R”, EN 1992-1-2'de [1] açıklanmıştır ve üç seviyede gerçekleştirilebilir. • Seviye 1 - Tablo halindeki veriler (minimum boyutlar ve beton örtüsünün dikkate alınması) • Seviye 2 -Basitleştirilmiş tasarım yöntemleri (ortam sıcaklığındaki tasarım yöntemine benzer) • Seviye 3 - Gelişmiş tasarım yöntemi (sayısal simülasyonlara dayalı termal ve mekanik analiz (örneğin sonlu eleman yöntemi - FEM ile)) Seviye 1 ve 2 doğrulaması, EN 1991-1-2 [2] standardına göre standart sıcaklık-zaman eğrisine maruz kalan tek yapısal elemanlara dayanmaktadır. Seviye 3'te, tek yapısal elemanlara ek olarak, tüm yapılar standart sıcaklık-zaman eğrisi veya doğal yangın eğrileri altında da değerlendirilebilir. Elde edilen tasarım direnci, normatif bir güvenlik seviyesini sağlayan muhafazakar bir yaklaşımdır. EN 19921-2 [1] uyarınca yapısal yangın tasarımına alternatif olarak, yangın direnci deneysel bir yaklaşıma dayalı olarak da doğrulanabilir. Test edilen bileşenlerin sonuçlarını aynı tipteki diğerlerine aktarmak için, test yükü, deneysel olarak belirlenen malzeme dayanımı kullanılarak gerçek yük taşıma kapasitesine göre normalize edilmelidir. Yangın testinde uygulanan test yükünün yangın dayanımı değerlendirmesi için tanımlandığı ve bu nedenle ortam sıcaklığı tasarım amaçları için hesaplanan yüke doğrudan kıyaslanamaz veya aktarılamaz olduğu belirtilmelidir. Deneysel yaklaşım genellikle EN 1992-1-1 [3] ve EN 1992-1-2 [1] gerekliliklerinden farklı olan düzenlenmemiş yapı ürünleri, kitler veya inşaat yöntemleri için gereklidir. Bu nedenle, bu düzenlenmemiş yapı ürünlerinin vb. uygulama kapsamı onaylarla veya duruma göre düzenlenir. Örneğin, ultra yüksek mukavemetli beton, tekstil takviyeli beton veya santrifüjle sıkıştırılmış çelik takviyeli beton kolonlar kullanıldığında deneysel yaklaşım gereklidir. Ayrıca, EN 1992-1-2 [1]'de belirtilen minimum kesit boyutlarından veya beton örtüsünden sapmalar yangın testlerini gerektirebilir. Doğal yangın eğrilerine göre maruz kalma için de aynı durum geçerli olabilir. Kolonlar yapısal elemanlar olduğundan, yangın testi mekanik yük altında yapılmalıdır. Genel olarak, yangın testi çevredeki yapıyı TIM NEUGUM Yangın Mühendisliği, Federal Malzeme Araştırma ve Test Enstitüsü (BAM) - Almanya LUDWIG STELZNER Yangın Mühendisliği, Federal Malzeme Araştırma ve Test Enstitüsü (BAM) - Almanya DUSTIN HbASSLER Yangın Mühendisliği, Federal Malzeme Araştırma ve Test Enstitüsü (BAM) - Almanya JOCHEN ZEHFUSSb Braunschweig Teknik Üniversitesi, Yapı Malzemeleri, Betonarme Yapılar ve Yangın Güvenliği Enstitüsü - Almanya SASCHA HOTHAN Yangın Mühendisliği, Federal Malzeme Araştırma ve Test Enstitüsü (BAM) - Almanya
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=