32 YANGIN VE GÜVENLİK • MAYIS - HAZİRAN / 2026 MAKALE potansiyel tehlike ise, sunucu hasarına bağlı bütünlük kaybı sonrasında siber saldırı riskinin artmasıdır. Bu durum, NIRS yangını sonrasında Güney Kore Ulusal Siber Güvenlik Merkezi tarafından da vurgulanmıştır (National Cyber Security Center, 2025). Veri merkezi yangınları, siber savunma sistemleri gibi kritik yapıların bütünlüğünü zayıflatabilir ve sistemleri siber saldırılara açık hale getirebilir. Yangın hasarı ve saldırılar sonrasında savunma sistemleri hızlı şekilde toparlanamazsa, sistem bütünlüğü daha da ciddi biçimde zarar görebilir. Benzer yöntemlerle, diğer olaylarda görülen farklı batarya arıza nedenleri ve sonuçları ile bunlara yönelik olası çözümler de resmi bir tehlike değerlendirmesi sırasında ele alınabilir. 3. YANGIN GÜVENLIĞI YAKLAŞIMI Yangın güvenliğiyle ilgili en güncel standartların takip edilmesi, hatta mümkünse bu standartların da ötesine geçilmesi şiddetle tavsiye edilmektedir. Onaylanmış kılavuzların uygulanması, yangın kaynaklı olayların sıklığını ve şiddetini azaltmayı amaçlamakta olup, bu standart yaklaşımların birçoğu tarihsel olarak etkili olduğunu kanıtlamıştır (McGree, 2024). Şekil 1’de, veri merkezlerinde kullanılan en yaygın yangın önleme ve söndürme stratejileri ile bazı yeni gelişen teknolojilere ilişkin önemli bilgiler özetlenmektedir. Veri merkezi yangın güvenliğiyle ilgili temel standartların çoğu NFPA 75 kapsamında yer almaktadır. Ek standartlar 2024 Uluslararası Yangın Kodu’nda (IFC) bulunabilirken, söndürme yöntemlerine ilişkin bilgiler farklı kaynaklarda detaylandırılmıştır (International Code Council, 2023; Donahue ve ark., 2021). NFPA 55 ve NFPA 70B standartları ise sırasıyla kriyojenik akışkanlar ve elektrik ekipmanlarının bakımına ilişkin genel bilgiler içermektedir (NFPA, 2023a; NFPA, 2023b). Bu yaklaşımlardan birçoğunun birlikte uygulanması güçlü şekilde önerilmektedir. Yangın riskini azaltmak amacıyla bunların her biri ve diğer uygun yöntemler veri merkezlerinde değerlendirilmelidir. 3.1. Yangın Önleme Veri merkezlerinde yaygın olarak kullanılan yangın önleme yöntemleri arasında kritik ekipmanların izole edilmesi, yangına dayanıklı yapı uygulamaları ve güvenli batarya depolama yer almaktadır. NFPA 75, izolasyona ilişkin kabul edilmiş tasarım ve işletme uygulamalarını kapsamaktadır (NFPA, 2024). Örneğin, bilgi teknolojisi ekipmanları (ITE) diğer kullanım alanlarından en az 1 saat yangına dayanımlı yapı elemanlarıyla ayrılmalı ve tehlikeli süreçlerin bulunduğu alanların üstünde, altında veya bitişiğinde konumlandırılmamalıdır. Ayrıca uygun yangın geciktirici veya yanmaz malzemelerden yapılmış en az bir sıvı tahliye sistemi bulunması zorunludur. Kablo geçiş açıklıkları dışarı taşmayan yükseltilmiş döşemeler ve altında erişilebilir boşluk bulunması özellikle tavsiye edilmektedir. ITE odasının yangına dayanıklı bir muhafaza olarak tasarlanması gerekmektedir. Yangının başlaması ve yayılması riski tamamen ortadan kaldırılamasa da NFPA 75, yangına dayanıklı yapı uygulamalarını önermektedir. ITE odasının duvar ve tavanları, sprinkler sistemi bulunan alanlarda en az NFPA 101 Sınıf B, sprinkler sistemi bulunmayan alanlarda ise Sınıf A derecesinde olmalıdır. Zemin kaplamalarının ise sprinklerli alanlarda en az Sınıf II, diğer alanlarda Sınıf I olması gerekmektedir. ITE üniteleri, yangının tek bir ünitenin ötesine yayılmasını engelleyecek şekilde tasarlanmalı veya muhafaza edilmelidir. Yağlama, hidrolik ve soğutma sistemlerinde kullanılan akışkanlar yanmaz olmalı veya belirlenen minimum parlama noktası şartlarını karşılamalıdır. Bataryaların hem tutuşturucu kaynak hem de yakıt olarak risk oluşturması nedeniyle, kritik olmayan tüm bataryalar ve diğer elektrikli ekipmanlar, ana operasyon alanlarından ayrı odalarda depolanmalıdır. 2024 IFC’ye göre lityum-iyon ve lityum metal bataryalar Bölüm 320’ye uygun şekilde depolanmalı ve batarya yangınlarına yönelik acil müdahaleyi içeren bir yangın güvenlik planı hazırlanmalıdır (International Code Council, 2023). Bataryalar konteyner sistemlerinde en fazla 15 fit küp (yaklaşık 0,425 metreküp) miktarında depolanabilir ve bu sistemlerin ek dağıtım gerekliliklerini karşılaması gerekir. Konteyner içinde depolanmayan lityum bataryalar ise Uluslararası Yapı Kodu’nun (IBC) 707. maddesine uygun 2 saat yangına dayanımlı bariyerlerle veya 711. maddeye uygun yatay bölmelerle ayrılmış odalarda muhafaza edilmelidir (International Code Council, 2023). Bataryalar açık alanda da depolanabilir; ancak uygun hava koşullarına dayanıklı koruma sistemleriyle korunmalı, halka açık alanlardan uzak tutulmalı ve uygun yangın sensörleri ile alarm sistemleriyle donatılmalıdır. Veri merkezi yangınlarının önlenmesine yönelik birçok yenilikçi yaklaşım da günümüzde araştırılmaktadır. Bunlardan biri, makine öğrenmesini kullanarak önleyici bakım süreçlerini optimize eden ve anormallikleri tespit eden yapay zekâ tabanlı arıza tahmin ve izleme sistem-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=