www.yanginguvenlik.com.tr YANGIN GÜVENLİK VE KORUMA SİSTEMLERİ DERGİSİ • OCAK-ŞUBAT 2026 • YIL: 33 • SAYI: 258 • 160 TL • ISSN 1305-2071
• Sprinkler Sistemleri • Yangın Pompaları • Gazlı Söndürme Sistemleri • Yüksek Basınçlı Su Sisi Söndürme Sistemleri • Yangın Dolapları • Köpüklü Söndürme Sistemleri • Mutfak Davlumbaz Söndürme Sistemleri • Yangın Algılama ve İhbar Sistemleri • Yangın ve Gaz Sızdırmaz Damper YANGIN KORUNUM SİSTEMLERİNDE GÜVENİLİR VE GÜÇLÜ ÇÖZÜM ORTAĞINIZ
Yangın korunum sistemlerinde dünya liderinden eşsiz çözümler ve ürün yelpazesi... Tyco Yangından Korunum Ürünleri artık Johnson Controls çatısı altında. Kapsamlı yangın korunum sistemlerimiz ile hala bildiğiniz ve güvendiğiniz sektör lideriyiz. Onlarca yıllık tecrübe, küresel liderlik ve yenilikçi bina güvenliği çözümleriyle bilinen Johnson Controls ile gelecek, daha güvenli ve aydınlık olacaktır. Yangın söndürme sistemleri hakkında en son bilgiler ve yenilikçi ürünler için http://www.johnsoncontrols.com internet adresinden veya +90 (0) 312 473 70 11 nolu telefondan bize ulaşın. © 2019 Johnson Controls. All rights reserved.
2 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 OCAK - ŞUBAT 2026 • SAYI: 258 • www.yanginguvenlik.com.tr IÇINDEKILER Yangın Standartlarının Yapı Malzemeleri Üzerinden Karşılaştırılması İnci Yanar / İstanbul Üniversitesi 36 Makale 04 Haber 41 Makale Alev-Duman Borulu Buhar Kazanlarında Yüzeysel Buharlaşma Hızı Limitlerinin Mühendislik Açısından Değerlendirilmesi Dr. Süleyman Tucer Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi / Selnikel A.Ş. Yangın Müdahalelerinde Ekip Güvenliğinin İki Temel Bileşeni: Ekip İçi Telsiz İletişimi ve Kişisel Termal Görüntüleme Kamerası Kullanımı Muharrem Akbulut Öğr. Gör., İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Programı Makale 20 2026 Crans-Montana Yangını Örneğinde Bir Vaka Analizi Selçuk Şenay Bursa İtfaiye Bölge Amiri Bir Endüstri Binasının Yangın Tahliye Simülasyonu ve Analizi Merve Akça / Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Fen Bilimleri Öğrencisi Prof. Dr. Füsun Demirel / Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Öğr. Üyesi Makale Makale 24 28 DESKAR 37 ETNA A.K.İ. FİRUS 7 FİRUS 15 FİRUS 29 FOKUS 23 HACI AYVAZ Ö.K. İST İŞÇİ 35 KIVANÇ GROUP 13 NORM TEKNİK Ö.K.İ. TEKNO YANGIN A.K. TYCO YANGIN 1 REKLAM İNDEKSİ İtfaiyeci 10 İtfaiye İstasyonları Tasarımı: Şehir İtfaiyeleri ve İşletmeler için Temel İlkeler Haldun Seber İtfaiyeci ve İş Güvenliği Uzmanı - Afet ve Acil Durum Yöneticisi Sezer Aslan / Yangın, Acil Durumlar ve Doğal Afetler Eğitim Uzmanı Risk Analizi ve Danışman NFPA Member Acil Durumlarda Hastane Tahliye İşlemleri Uzman Görüşü 16
3 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 EDITÖRDEN Kartalkaya Kayak Merkezi’nde 21 Ocak 2025 tarihinde meydana gelen ve 78 vatandaşımızın hayatını kaybettiği otel yangını faciası, ülke genelinde derin bir üzüntüye neden olmuştur. Bu elim olayda yaşamını yitiren vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, kederli ailelerine ve yakınlarına başsağlığı diliyorum. Faciaya ilişkin hukuki süreç devam ederken, sorumluluğu bulunduğu değerlendirilen kişi ve kurumlar hakkında gerekli cezai işlemler uygulandı. Temennimiz, bu acı tecrübenin gelecekte benzer faciaların yaşanmaması adına önemli bir ders ve önleyici adımlar için bir vesile olmasıdır. 2026 yılının ilk sayısında, ağırlıklı olarak teknik içeriklerden oluşan zengin bir dosyayı siz değerli okurlarımızın beğenisine sunuyoruz. Kapalı yapılarda meydana gelen yangınlarda can güvenliğinin sağlanabilmesi açısından tahliye alanları ve tahliye planlaması hayati önem taşımaktadır. Merve Akça ve Prof. Dr. Füsun Demirel tarafından kaleme alınan “Bir Endüstri Binasının Yangın Tahliye Simülasyonu ve Analizi” başlıklı makale, bu alanda önemli teknik bilgiler sunuyor. Yangınlara erken ve etkin müdahalenin sağlanabilmesi için ekipler arası iletişim kanallarının doğru ve kesintisiz şekilde kullanılması kritik bir unsurdur. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Programı Öğretim Görevlisi Muharrem Akbulut’un bu konunun önemine dikkat çeken makalesi, dergimizin içeriğine değerli bir katkı sağladı. Bunun yanı sıra; Bursa İtfaiye Bölge Amiri Selçuk Şenay’ın “Bodrum Kat İşletmelerinde Yapısal Yangın Güvenliği ve Tahliye Dinamikleri: 2026 Crans-Montana Yangını Örneğinde Bir Vaka Analizi”, İstanbul Üniversitesi’nden İnci Yanar’ın “Yangın Standartlarının Yapı Malzemeleri Üzerinden Karşılaştırılması” ve Selnikel Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi Dr. Süleyman Tücer’in “Alev-Duman Borulu Buhar Kazanlarında Yüzeysel Buharlaşma Hızı Limitlerinin Mühendislik Açısından Değerlendirilmesi” başlıklı çalışmaları, bu sayımızın teknik derinliğini ve içerik zenginliğini arttırdı. En derin saygılarımla. YANGIN TAHLIYESI VE İLETIŞIMIN ÖNEMI TAYFUN AYDIN tayfunaydin@b2bmedya.com Kuruluş Tarihi 1994 Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. Adına İsmail Ceyhan ismailceyhan@b2bmedya.com Yayın Danışma Kurulu Füsun Demirel, İsmail Turanlı, Kazım Beceren, Korhan Işıkel, Saadet Alkış, Sedat Altındaş, Sezer Aslan Yazı İşleri Tayfun Aydın tayfunaydin@b2bmedya.com Reklam Emine Aktaş emineaktas@b2bmedya.com Tel: 0536 060 0271 Abone abone@b2bmedya.com Grafik grafik@b2bmedya.com Baskı ve Cilt Şan Matbaa Tel: 0212 289 24 24 Yayınlayan Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. Adres: Fikirtepe Mah. Rüzgar Sok. Şua Elite Consept Sitesi 44A - A1 Blok K: 1 D: 48 34720 Kadıköy-İstanbul/Türkiye Tel: 0216 651 78 78 www.b2bmedya.com www.yanginguvenlik.com.tr e-posta: info@b2bmedya.com Fiyatı: 160 TL © 2026 Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. ISSN: 1305-2071 Yılda 6 sayı yayımlanır. Tüm Türkiye'de dağıtılmaktadır. Basın Kanunu'na göre yerel süreli yayındır.
4 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 HABERLER AĞAOĞLU MY MOUNTAIN ULUDAĞ HOTEL’DE ETNA YANGIN POMPASI TERCIH EDILDI Uludağ’ın eşsiz manzarası ve doğayla iç içe konumda bulunan Ağaoğlu My Mountain Uludağ Hotel’de UL listeli ve FM onaylı ETNA yangın pompası tercih edildi. Ağaoğlu My Mountain Uludağ Hotel’de tesis edilen 1000 gpm debi ve 149 psi basma gücüne sahip ETNA ETN UF Serisi UL listeli, FM onaylı yangın pompaları; tek kademeli, uçtan emişli pompalar, koruma kontrol panoları, pilot pompasının yanı sıra standart yangın pompası sistem aksesuarlarıyla eksiksiz bir set olarak teslim ediliyor. UL nedir? ABD merkezli Underwriters Laboratories Inc. (UL), ürün güvenirliği konusunda standartlar hazırlayan ve bu standartlar kapsamında malzemelerin, ürünlerin, yapıların, tesislerin, proseslerin veya sistemlerin güvenirliğini test eden bağımsız bir ürün güvenlik sertifikasyon kuruluşudur. FM nedir? FM Approvals, FM Global’in şirketler için endüstriyel, ticari ürün ve servisleri sertifikalandıran birimidir. FM Approvals, üçüncü taraf test ve belgelendirme hizmetleri konusunda uluslararası bir otoritedir. Mal hasarını önleme, ürün ve hizmetlerin ticari ve endüstriyel tesislerde kullanılmak üzere en yüksek kalite, teknik bütünlük ve performans standartlarına uygun olmasını sağlar. Pompa performans testleri, UL 448 ve FM 1319 standartlarının şartlarını sağlıyor. Ana pompa boyutları DIN 24256’ya göredir. Pompa flanşları ISO 7005 PN16 standardına uygun olarak tasarlanmıştır. Opsiyonel olarak ANSI/ASME B16.1 Class 300 olarak üretilebilir. Tek emişli olan kapalı çark, eksenel yüke karşı aşınma halkalarıyla ve dinamik olarak rulmanlar ile dengelendi. Suyla temas eden cıvata, somun vb. elemanlar bronz veya korozyona dayanıklı malzemeden imal edildi. Yerli üretimden aldığı güç ile ihracat ve istihdama sağladığı katkıyla Türkiye’nin pompa teknolojileri sektörünün önemli firması ETNA; gelişmiş pompa özelliklerini ileri teknoloji ile buluşturarak kaliteli, güvenilir, çevreye duyarlı ve düşük işletme maliyetli ürünlerini sektörün ve son kullanıcıların hizmetine sunuyor. 48 yılı aşan üretim ve sektör tecrübesi ile ETNA, Türkiye’de ve dünyanın pek çok ülkesinde tercih ediliyor ve güvenle kullanılıyor. n ETNA HOTEL-TECH ANTALYA'DAYDI 27–29 Kasım 2025 tarihleri arasında Belek’te bulunan NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde gerçekleştirilen Hotel-Tech Otel Teknik Ekipman ve Malzemeleri İhtisas Fuarı; otel yöneticileri, mühendisler ve sektör temsilcilerini bir araya getirdi. Konaklama sektörünün önemli buluşma platformlarından biri olan bu organizasyonda ETNA, bayisi Tayka Mühendislik ile birlikte katılım sağladı. Fuar süresince B2B görüşmelerin yanı sıra eğitim seminerleri ve yeni teknolojilere yönelik tanıtımlar yapıldı. Etkinlik boyunca alınan geri dönüşler, enerji verimliliği ve sürdürülebilir çözümlere olan ilginin sektörde giderek arttığını gösterdi. n
5 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 HABERLER İZMIR İTFAIYE DAIRESI BAŞKANLIĞI, TAM OTOMATIK ŞANZIMAN DONANIMLI ARAÇLARI KULLANIYOR İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı araç filosunda bulunan Allison 3000™serisi tam otomatik şanzıman donanımlı kamyonlar, yangın ve acil durum mahallerine hızlı ve güvenilir erişimi destekliyor. 6 müdürlük ve 4 bölge amirliğinden oluşan teşkilat yapısı ile hizmet sunan İzmir İtfaiye Dairesi Başkanlığı filosunda yer alan araçlar, farklı operasyonel ihtiyaçlara göre yapılandırılıyor. Bu araçlar arasında Allison 3000™ Serisi tam otomatik şanzıman donanımlı 20 adet Mercedes-Benz Atego, 25 adet BMC 628 ve 7 adet Iveco Magirus kamyon bulunuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı yetkilileri; “İl sınırlarımız içinde bazen dar ve rampalı sokaklarda, bazen trafiğin yoğun olduğu şehir içi noktalarda bazen de arazilerde acil durumlara hızla ulaşmamız gerekiyor. İtfaiye araçlarının şehir trafiğinde seri hızlanma, yavaşlama, emniyetli bir şekilde durma yeteneği sergilerken dar alanlarda ve engebeli arazide yüksek manevra kabiliyetine sahip olması gerekiyor. Aynı zamanda itfaiye ekiplerimiz ile ağır ekipmanlar, yüksek kapasitede su veya köpük tankı taşıyan araçlarımızın sürüş kolaylığı ve güvenilirliği öncelikli kriterlerimiz arasında. Tüm bu noktaları göz önünde bulundurduğumuzda tam otomatik şanzımanların operasyonlarımıza sağladığı katkıyı gözlemliyoruz” açıklamasını yaptı. Allison şanzımanlar, manuel ve otomatikleştirilmiş manuel şanzımanlara (AMT) göre %35’e kadar daha hızlı kalkış ve ivmelenme sağlıyor. Allison'ın patentli tork konvertörü, sadece iki veya üç dakika daha hızlı ulaşması hayati önem taşıyor. Tam otomatik şanzımanlar, kalkışta ve vites değiştirirken güç kesintisi olmaksızın daha fazla tork sağlayarak itfaiye filosunun müdahale süresinin iyileştirilmesine katkı sağlıyor. İzmir ve bölgesinde itfaiye teşkilatı, yaz döneminde ağırlıklı olarak orman yangınları, kış döneminde ise şehir içi acil durumlarına müdahale ediyor. 4x4 kamyonlarını genelde ilçelerde kullanan teşkilat, farklı ortam ve operasyonlarında farklı araçlarda tam otomatik şanzıman deneyimine sahip. Kamyonların görevlerine göre pompa ve kurtarma ekipmanı, su veya köpük depoları, merdiven, hidrolik döner platformlar taşıması ve çalıştırması gerekebiliyor. Bazı araçlar, kırsal veya dağlık arazide, örneğin orman yangınlarına müdahalede diğerleri karayolu trafiğinde ve şehir içinde çalışıyor. Tam otomatik şanzımanlar, her türlü koşulda sürücü ve mürettebatın işlerini kolaylaştırıyor. n motor torkunu sorunsuz bir şekilde arttırarak tekerleklere daha fazla güç aktarıyor ve çok düşük hızlarda bile hassas manevra kabiliyeti sunuyor. Kesintisiz Güç Teknolojisi™ ile vites değişimleri, güç kesintisi olmadan tamamlanıyor. Sarsıntısız vites değişimleri sayesinde daha yumuşak bir sürüş sağlanıyor. Böylece oksijen, su ve köpük tankları, merdiven gibi ağır üst yapı ekipmanlarını taşıyan ve hızlı hareket eden bir araçta yan yana oturan itfaiye ekibinin ve ekipmanlarının güvenilir ulaşımı destekleniyor. Ayrıca Allison'ın motor tahrikli PTO özelliği, itfaiye hizmetlerinin ihtiyaç duyduğu ek hidrolik ekipmanların kolay entegrasyonunu ve araç hareket halindeyken çalıştırılabilmesini sağlıyor. İzmir İtfaiye Daire Başkanlığı yetkilileri, acil durumlarda ağır yüklü itfaiye araçlarının kavşaklarda güvenli yavaşlayıp, seri ve sorunsuz şekilde tekrar hızlanması gerektiğine dikkat çekiyor. Mürettebatın, acil duruma
6 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 HABERLER YANGINLAR EKONOMIK VAROLUŞ MESELESI OLDU 2025 yılı, Türkiye hafızasına sadece bir doğal afet yılı olarak değil, ekonomik ve sosyal dengeleri sarsan büyük bir “yangın yılı” olarak kazındı. Otellerden sanayi tesislerine, ormanlardan dev depolara kadar uzanan geniş bir yelpazede meydana gelen yangınlar; 100’den fazla can kaybına, binlerce insanın yerinden edilmesine ve milyarlarca liralık ekonomik yıkıma yol açtı. Endüstriyel yangın uzmanı ve Falckon Genel Müdürü Anıl Yamaner, Türkiye’nin yangın riski açısından dünyanın en hassas ülkeleri arasında yer aldığını vurgulayarak kritik bir uyarıda bulundu: “Yangın artık sadece bir güvenlik meselesi değil, doğrudan bir ekonomik varoluş meselesi haline gelmiştir.” Geçen yılın en sarsıcı faciası, 21 Ocak 2025’te Bolu Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel’de yaşandı. Yarıyıl tatili sırasında çıkan yangında 36’sı çocuk olmak üzere 78 kişi hayatını kaybetti, 137 kişi yaralandı. Bu olay, yangın güvenliği konusundaki denetim zafiyetlerini tüm ülkeye acı biçimde gösterdi. YAZ AYLARINDA FELAKET ORMANLIK ALANLARA VE SANAYI BÖLGELERINE YAYILDI: 24–26 Haziran’da İzmir Aliağa merkezli başlayan ve çok sayıda ile yayılan büyük yangınlarda 17 kişi yaşamını yitirdi, 50 binden fazla kişi tahliye edildi. 23 Temmuz’da Eskişehir Seyitgazi’de yangına müdahale eden 5 orman işçisi ve 5 AKUT gönüllüsü, rüzgârın ani yön değiştirmesiyle alevlerin arasında kalarak hayatını kaybetti. 8 Kasım’da Kocaeli Dilovası’nda ruhsatsız bir parfüm fabrikasında meydana gelen patlama ve yangında, 3’ü çocuk 7 işçi yanarak can verdi. Bu olay, sanayi bölgelerindeki kayıt dışılık ve denetimsizlik riskini bir kez daha gözler önüne serdi. RAKAMLARLA 2025 YANGIN TABLOSU: Resmi verilere göre 2025 yılında Türkiye genelinde toplam 6.800 yangın meydana geldi. Bunların: 3.216’sı orman yangını, 4.273’ü fabrika, depo ve ticari yapıları kapsayan orman dışı alan yangını oldu. Sadece Kayseri Organize Sanayi Bölgesi’nde yıl boyunca 116 fabrika yangınına müdahale edildi. EKONOMIK YIKIM: “BUZDAĞININ SADECE GÖRÜNEN KISMI” Yangınların maliyeti korkutucu boyutlara ulaştı. Sigorta verilerine göre, 2025’in ilk 9 ayında sadece yangın branşında 26,8 milyar TL brüt hasar ödemesi yapıldı. Sanayi tesislerindeki doğrudan zarar 7,7 milyar TL’yi aşarken, İzmir’deki toplam maddi kaybın 11,1 milyar TL’nin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Anıl Yamaner, bu rakamların gerçeği tam yansıtmadığını belirterek; sigortasız varlıklar, üretim durması (iş durması), tedarik zinciri kopuşları ve çevresel rehabilitasyon maliyetleri de eklendiğinde gerçek kaybın en az 2-3 kat daha yüksek olduğunu ifade etti. MEVZUATTA KRITIK DÖNEMEÇ: 31 MAYIS 2026 SON FIRSAT Kartalkaya faciasının ardından 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren yeni Yangın Yönetmeliği, tüm işletmelere sistemlerini modernize etme zorunluluğu getirmişti. Malzeme temini ve teknik süreçlerdeki yoğunluk nedeniyle 31 Aralık 2025 olan son uyum tarihi, 31 Mayıs 2026’ya kadar uzatıldı. Yetkililer bunun bir “erteleme” değil, son bir fırsat olduğunu; bu tarihten sonra eksiklerini gidermeyen işletmelerin ruhsatlarının iptal edileceğini ve mühürleme işlemlerinin başlayacağını duyurdu. Yamaner ise bu sürenin bir daha uzatılmaması gerektiğini savunarak, “Taviz verildiği sürece yaptırımların bir anlamı kalmaz. Yeni facialar yaşamadan kurallara tam uyum sağlanmalı” dedi. YENI TEHDIT: LITYUM-İYON PILLER Geleceğin risklerine de değinen Yamaner, elektrifikasyon ve lityum-iyon pil teknolojisinin yeni bir tehlike alanı oluşturduğunu belirtti. Anıl Yamaner’e göre, özellikle lityum-iyon pillerin yaygınlaşması yangın riskine yeni bir boyut kazandırdı. Elektrikli araçlar, enerji depolama sistemleri ve taşınabilir bataryalar, yeterli mevzuat ve özel söndürme standartları oluşturulmadığı takdirde ciddi tehditler barındırıyor. Yamaner ‘’Bu alanda henüz yeterli standart ve eğitim yok. Gerekli düzenlemeler yapılmazsa yeni tip felaketlerle karşılaşmamız kaçınılmaz,” dedi. n Falckon Genel Müdürü Anıl Yamaner
FIRUS ile Yangına Karşı Anında Tepki, Tam Koruma Maltepe Mah. Fazilpaşa Cad. Fazılpaşa Çıkmazı No: 6 Topkapı / İstanbul Tel: +90 212 565 82 73 • Mobil: +90 549 443 47 87 • info@firus.com.tr • www.firus.com.tr FİRUS YANGIN OTOMASYON GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK A.Ş. TS EN 1634-1:2014+A1:2018 FİRUS CURTAIN E240 ❱ Güvenlik odaklı tasarım ❱ Uluslararası sertifikalara uygunluk ❱ Kolay montaj ve bakım ❱ Hızlı ve profesyonel teknik destek UYGULAMA ALANLARI ❱ Alışveriş merkezleri ❱ Sağlık kuruluşları ❱ Oteller ve kongre merkezleri ❱ Endüstri tesisleri ve depolar ❱ Ofis binaları Her mekanın yangın senaryosuna göre uygulama yapıyoruz. Yangın anında yayılımı kontrol altına almak için güvenliği sağlamak için üretilmiştir. Yangın Perdesi
8 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 HABERLER A+A 2025, yüksek uluslararası katılım, üst düzey ziyaretçi kalitesi ve fuar salonlarındaki hissedilir dinamizmle büyük beğeni topladı. Ankete katılan ziyaretçilerin %81'i sanayi, zanaatkarlık, yönetim ve hizmet sektörlerinden karar vericilerdi ve bu dünya lideri ticaret fuarını ağ kurmak, yatırımı teşvik etmek ve yeni iş bağlantıları kurmak için kullandılar. A+A 2025'te ilgili tüm meslek grupları temsil edildi. Uluslararası ziyaretçi oranı %52 ile önceki etkinliğe göre değişmeden kaldı. Tüm ziyaretçilerin %16'sı yurtdışından geldi. Messe Düsseldorf'un Operasyon Direktörü Marius Berlemann bu konuda şu yorumu yaptı: “A+A, iş sağlığı ve güvenliği için küresel buluşma noktası ve sektör için önemli bir ekonomik itici güç olarak rolünü bir kez daha etkileyici bir şekilde teyit etti. Burada yatırımlar yapılıyor, ortaklıklar kuruluyor ve dünya çapında standartlar belirleyen yenilikler görünür hale geliyor. A+A 2025, bu sektörün arkasındaki yaratıcı gücü ve sürdürülebilir başarının güvenli ve sağlıklı çalışma ile ne kadar yakından bağlantılı olduğunu gösterdi.” Uvex Grubu CEO'su ve A+A danışma kurulu başkanı Stefan Brück şöyle açıklıyor: “A+A, Düsseldorf'tan yayılan muazzam bir etkiye sahip. Avrupa'da ve dünya çapında insanları, pazarları ve yenilikleri birbirine bağlıyor. Dünyanın önde gelen iş platformu olarak, güvenli ve sağlıklı çalışma için belirleyici bir ivme sağlıyor.” A+A'nın sunduğu ürünlerin yüksek önemi, fuar katılımcılarının yüksek memnuniyet düzeylerine yansıdı: Ziyaretçilerin yaklaşık %97'si fuardan beklentilerinin tamamen karşılandığını veya hatta aşıldığını doğruladı. A+A, kişisel koruyucu ekipman (KKD) için küresel pazarı benzersiz bir şekilde haritalandırıyor. Ayrıca, KKD'de kullanılan sürdürülebilir malzemeler, iş yerinde ruh sağlığı ve iş güvenliği için dijital destek sistemlerindeki en son trendleri sunuyor. Fuar ziyaretçileri için ergonomi, yapay zeka (YZ) ve Yeni Çalışma (New Work) odak noktasıydı. A+A'nın temalarının güçlü güncelliği, fuar ziyaretçileri arasında yüksek memnuniyet düzeyine yansıdı: Yaklaşık %97'si fuardan beklentilerinin tamamen karşılandığını veya hatta aşıldığını doğruladı. Profesyonel kitle için odak konuları arasında ergonomi, yapay zeka (YZ) ve yeni çalışma biçimleri yer aldı. A+A, kişisel koruyucu ekipman (KKD) için küresel pazarı benzersiz bir şekilde kapsamlı bir biçimde ele alıyor. Bunun ötesinde, KKD'de sürdürülebilir malzemelerden, iş yerinde ruh sağlığına ve güvenli çalışma ortamları için dijital destek sistemlerine kadar en son trendleri sunuyor. EXO PARK, gerçekçi uygulama senaryolarında dış iskeletleri ve dijital ergonomi çözümlerini sergileyerek geleceğin teknolojilerini somut hale getirdi. İş kıyafetleri ve kişisel koruyucu ekipman alanlarında, katılımcı şirketler modern koruyucu giysilerin uzun zamandır tasarım, işlev ve sürdürülebilirliği bir araya getirdiğini gösterdi. Koleksiyonlar, hafif malzemeler, akıllı özellikler ve kaynak verimli üretim süreçleri ile karakterize edildi; ayrıca iş yerinde konfor ve kimliğe yönelik artan bir farkındalık da öne çıktı. Kongreye paralel olarak düzenlenen fuar, uzman bilgisini deneyimlerle ve toplumsal sorumlulukla birleştiren çok yönlü bir yan etkinlik programı sundu. Trend Forumu, bilgi aktarımı ve inovasyon için buluşma noktası haline geldi: uzmanlar önleme, ruh sağlığı, yapay zeka ve dijital teknolojilerin sorumlu kullanımı konularını ele aldılar. Yangın güvenliği ve acil durum yönetimi alanlarında gerçekleştirilen canlı gösteriler, modern güvenlik ve kurtarma teknolojilerine dair uygulamalı bilgiler sağladı. Salon 15'te düzenlenen Kurumsal Moda Gösterisi, günde dört kez büyük ilgi gördü ve moda vurgularını belirledi. A+A podyumunda, kişisel koruyucu ekipman (PPE) sektörünün önde gelen üreticileri, korumayı kullanışlılık, sürdürülebilirlik ve güncel tasarımla birleştiren koleksiyonlar sergiledi. Modern iş kıyafetleri bugün sadece güvenlikle değil, aynı zamanda stil, konfor ve marka kimliğiyle de eş anlamlıdır; bu durum her sunumda yansıtıldı. n A+A 2025, GÜVENLI, SAĞLIKLI VE MODERN BIR ÇALIŞMA DÜNYASI IÇIN YENI STANDARTLAR BELIRLIYOR
9 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 HABERLER Yangın anında itfaiye ekipleri olay yerine ulaşana kadar geçen o kritik “altın dakikalar”, hayatta kalma şansını belirleyen en temel unsurdur. Ancak istatistikler acı bir gerçeği fısıldıyor: Yangınlarda asıl tehdit alevler değil, saniyeler içinde yayılan zehirli dumandır. TÜMBİFED tarafından Bursa Uludağ Swissôtel’de organize edilen Uluslararası Yangın Zirvesi’nde, bu hayati soruna teknolojik bir yanıt veren BPAS Otomatik Pencere Açkı Sistemleri, yangın güvenliğinde pasif korumadan “akıllı ve aktif korumaya” geçişin en somut örneğini sergiledi. Yangın anında can kayıplarını minimize etmek, ancak dumanın binadan hızla uzaklaştırılmasıyla mümkündür. BPAS’ın ileri mühendislik ürünü olan otomatik açkı sistemleri, binanın adeta “sinir sistemi” gibi kurgulanan yangın sensörleri ve akıllı yönetim panelleriyle tam senkronize bir koruma kalkanı oluşturuyor. Sistem, yangın başladığı anda henüz duman yayılmadan devreye girerek, pencereleri ve tahliye kapaklarını milisaniyeler içinde otomatik olarak açıyor. Zirvede yangın güvenliği teknolojilerine sunduğu yenilikçi katkılar nedeniyle BPAS Firma Sahibi Buğra Onay’a takdim edilen plaket, markanın “Önce Hayat” felsefesini taçlandırdı. Plaket töreninde konuşan Onay, kurumsal sorumluluklarının altını çizerek şunları kaydetti: “Bir yangın esnasında dumanın yayılma hızı, ne yazık ki bir insanın kaçış hızından çok daha fazladır. Biz BPAS olarak binaları sadece beton yığınları olmaktan çıkarıp, tehlikeyi sezip anında tepki veren ‘nefes alan akıllı yapılara’ dönüştürüyoruz. Bu zirveye sponsor olarak sadece ürünlerimizi sergilemeyi değil, toplumsal güvenlik borcumuzu ve yaşamı koruma sorumluluğumuzu yerine getirmeyi hedefledik.” n YANGINLARDA DUMAN TAHLIYESI IÇIN HER SANIYE ÖNEMLI ENERJİ VE DOĞALGAZ TEKNOLOJİLERİ CİHAZ VE SİSTEMLERİ DERGİSİ Güncel içeriği ve etki gücüyle alanında lider dergimizde yer alarak mesajlarınızı hedef kitlenize ulaştırabilir, marka değerinizi zirveye taşıyabilirsiniz. www.enerjivedogalgaz.com
10 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 İTFAİYECİ İtfaiye İstasyonları Tasarımı: HALDUN SEBER İtfaiyeci ve İş Güvenliği Uzmanı Afet ve Acil Durum Yöneticisi Afet ve acil durumlarla karşılaşmadan önce hem personelin hem de ekipmanın hazır olması hayati önem taşır. Bu hazırlığın başladığı yer ise istasyonlardır. Bir itfaiye istasyonu; aracın, ekipmanın, personelin ve tüm operasyonel süreçlerin nefes aldığı merkezdir. Bu yüzden istasyonların doğru planlanması, güvenli ve ihtiyaca uygun şekilde inşa edilmesi, müdahale kapasitesini doğrudan etkiler. Bu yazıda, itfaiye istasyonlarını iki ana başlık altında ele alacağım: Şehir İtfaiye İstasyonları, İşletmelerde İtfaiye / Acil Durum İstasyonları. Her iki yapının da ortak amacı hızlı ve etkin müdahaledir. Ancak ihtiyaçları, kapasitesi ve tasarım kriterleri birbirinden önemli ölçüde ayrılır. ŞEHİR İTFAİYE İSTASYONLARI Şehir itfaiye istasyonları; geniş nüfusların, yoğun yapılaşmanın ve karmaşık risklerin içinde hizmet verir. Bu istasyonların temel amacı, olaylara 5–6 dakika içinde ulaşabilecek şekilde konumlandırılmaktır. Bu süre, kapalı alan yangınlarında ilk 3 dakikada yaşanan hızlı yayılma dikkate alınarak belirlenmiştir. Bir şehir istasyonunun planlamasında dikkate alınması gereken başlıca unsurlar: 1. İstasyonun Yer Seçimi • Yerleşim yoğunluğu • Ulaşım yolları ve muhtemel trafik yükü • Şehrin gelecek yıllardaki büyüme projeksiyonları • Yangın yükü yoğun olan bölgeler Beş dakika içinde ulaşılamayan her alan, yeni bir istasyon ihtiyacı doğurur. ŞEHİR İTFAİYELERİ VE İŞLETMELER İÇİN TEMEL İLKELER
11 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 İTFAİYECİ 2. İstasyon Tipleri ve Kapasiteleri Farklı büyüklüklerde istasyon tipleri bulunmaktadır: Araç ve personel sayısı, bölgedeki risk yoğunluğuna göre belirlenir. Örneğin: • Otoyol bölgelerinde kurtarma araçları • Orman kenarı bölgelerinde arazi araçları • Yoğun nüfuslu merkezlerde çok amaçlı itfaiye araçları tercih edilir. 3. Şehir İstasyonlarında Bulunması Gereken Alanlar a. Yaşam Alanları: • Yatakhaneler • Yemekhane ve mutfak • Spor salonu • Dinlenme ve sosyal alanlar • Revir ve sağlık personeli odası • İdari ofisler • Toplantı ve eğitim odaları b. Teknik Alanlar: • Araç garajı • Yangın ve kurtarma malzemesi depoları • Atölye • Jeneratör, kompresör, kazan dairesi • Su deposu • Yakıt ikmal bölümü c. Dış Sahalar: • Garaj önü manevra alanı • Eğitim sahası • Spor alanı • Yeşil alanlar Bu alanların her biri, istasyonun 24 saat yaşayan bir yapı olduğunu unutmadan planlanmalıdır. 4. İstasyonun Fiziksel Yapısı: Bölüm Bazlı Tasarım a. Garaj • Duvar–araç arası en az 1,8 m • Kapı genişliği en az 5,45 m • İki araç arka arkaya konulacaksa araçlar arası 3 m • Aydınlatma 540 lux • Su hattı, eğimli zemin, epoksi/lateks boya • Havalandırma ve egzoz tahliye sistemi şart • Sıcaklık: 20–26°C • Otomatik kapılar acil durumda manuel açılabilir olmalı b. Lobi • Misafirlerin karşılandığı ana alan • Çalışma bölümlerine doğrudan giriş engellenmeli • İtfaiyeciliği anlatan görseller, broşür ve tanıtım materyalleri bulundurulabilir c. Ofisler • İdari birimler ile operasyon sahası arasında kontrollü geçiş olmalı • Havalandırma 20–26°C’de sabitlenmeli • Koridorlar mümkün olduğunca doğal ışık almalı • İletişim altyapısı güçlü planlanmalı d. Santral Odası • Olay yönetiminin kalbidir • Gereksiz giriş çıkış kesinlikle engellenmeli • Araç çıkışlarını gören pencereler bulunmalı • İç ve dış anons sistemleri ayrı kurulmalı • 7/24 kullanım için WC ve duş alanı olmalı İstasyon Tipi Personel Sayısı Araç Sayısı A Tipi 100+ 10+ B Tipi 54–65 6–7 C Tipi 36–50 4–5 D Tipi 9–27 1–3 A tipi yangın istasyonu modeli (New York /ABD İtfaiye istasyonu, Başakşehir / İST. İtfaiye İstasyonu) D tipi istasyon modeli ( ABD Gönüllü istasyonu, Çayırdere / İstanbul İtfaiyesi Gönüllü istasyonu) Garaj içinde iki araç arasında itfaiye çalışanlarının rahat hareket edebilecekleri mesafeler bırakılmalıdır.
12 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 İTFAİYECİ e. Lokal ve Mutfak • Dinlenme alanı ferah, aydınlık, gürültüden uzak olmalı • Oyun alanları düşünülebilir ancak yatakhanelerden uzakta olmalıdır • Mutfak ekipmanları tüm personele yetecek kapasitede olmalı f. Eğitim Alanları • Kapalı ve açık iki tür alan oluşturulmalı • Yangın ve kurtarma eğitimleri için işletmenin risk seviyesine uygun donanım sağlanmalı • Ortak eğitim istasyonlarının kurulması personel standardizasyonuna katkı sağlar. g. Depolar Hem merkezi depolama hem de istasyon içi depolama için: • Malzeme çeşitliliği doğru sınıflandırılmalı • Raflar numaralandırılmalı • Forklift, taşıma bantları gibi ekipmanlar için düzen kurulmalı • Lojistik hareket alanları açık ve güvenli olmalı h. Yatakhaneler • En fazla dört kişilik odalar tercih edilmeli • Ranzaya alternatif olarak katlanır yataklar düzen sağlar • Lavabo bulunması iş yükünü azaltır • Kaydırak (fire pole) kullanılmamalı; risklidir i. Duş ve WC Alanları • Kaymaz zemin • Kolay temizlenebilir malzeme • 540 lux aydınlatma • Sürekli sıcak su • Havalandırma sistemi • Kadın ve engelli WC mutlaka olmalı j. Spor Alanları • Açık ve kapalı alan birlikte planlanmalı • Zeminde kayma ve düşmeye karşı dayanıklı malzemeler kullanılmalı • Ekiplerin aynı anda çalışabileceği ekipman kapasitesi sağlanmalı İŞLETMELERDE İTFAİYE / ACİL DURUM İSTASYONLARI Ülkemizde işletmeler için itfaiye istasyonu tasarımına ilişkin ayrıntılı teknik kurallar bulunmamaktadır. Ancak yangın yönetmeliği, işletmelere yangın güvenliği sağlamak ve acil durum ekiplerini oluşturmak zorunluluğunu getirir. Bu nedenle işletmeler kendi risk yapılarına uygun acil durum istasyonları kurmak zorundadır. Buradaki yaklaşım şehir istasyonlarından farklıdır 1. İşletme Risklerinin Değerlendirilmesi İstasyonun büyüklüğünü belirleyen temel kriterler: • Tesisin yangın yükü • Patlayıcı veya tehlikeli maddelerin varlığı • Üretim hatlarının özellikleri • Tesis içi ulaşım mesafeleri • Çalışan sayısı • Coğrafi yapı • Olası acil durum senaryoları Bu analiz yapılmadan istasyon planlanması eksik kalır. 2. İşletme İçi İstasyonların Amacı İşletme içindeki istasyonların temel görevleri şunlardır: • İlk müdahale ekibinin hızlı çıkışını sağlamak • Kişisel koruyucuların ve ekipmanın hazır tutulması • Yangın ve acil durum araçlarını barındırmak • Tatbikat, bakım ve eğitim süreçlerinin yürütülmesi İşletmelerdeki istasyonların kapsamı fabrika tipine göre değişir: • Kimya tesislerinde patlayıcı ortama uygun ekipman • Rafinerilerde köpük sistemleri ve özel araçlar İşletmelerde Tam Donanımlı bir itfaiyecinin yangın noktasına ulaşım mesafesi en fazla 150metre olarak hesaplanmalıdır.
14 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 İTFAİYECİ • Lojistik tesislerinde geniş erişim mesafeleri • AVM ve plazalarda kompakt ilk müdahale ekipleri 3. İşletme İçi İstasyonlarda Bulunması Gereken Temel Alanlar Operasyon Alanları • Araç garajı (varsa) • Yangın ve kurtarma malzemesi deposu • Kişisel koruyucu donanım depoları • Acil durum ekipman odaları Destek Alanları • Ekip için soyunma ve hazırlık odaları • Riskli bölgeler için özel KKD alanları • Eğitim ve toplantı odaları Dış Alanlar • Araç park alanı • Eğitim sahası • Su ve köpük depolama alanları Bu istasyonların yapısı işletmenin risk profiline göre büyük ölçüde değişkenlik gösterir; fabrikalarda geniş kapsamlı yapılırken, ofis veya depolarda sıkıştırılmış çözümler uygulanabilir. n İtfaiye istasyonlarında yapılacak tüm alanlar çalışanların ihtiyacına uygun tasarlanmalıdır. Katalogta yer alan firma adres, ürün ve marka bilgileri Yangın ve Güvenlik dergimizin 33 yıllık sektörel birikimi ve B2B Medya (ERP yazılımı) adres veri tabanımız tarafından güncellenmekte ve doğrulanmaktadır. Firma, ürün ve markanız rehberimizde yer almamışsa, güncellenmemişse kullanıcı dostu web tasarımımız sayesinde “Firmanı Kaydet” butonundan formumuzu doldurarak kolaylıkla rehberimizde yer alabilirsiniz. Kataloğumuz çektiği ziyaretçi sayısı ile ürün ve markanızın tanıtımı yapabileceğiniz, istatistiki veriler ile reklamınızı ölçümleyebileceğiniz eşsiz fırsatlar sunuyor. “Reklam ver” seçeneği ile cazip tanıtım teklifimizi istemeyi ihmal etmemenizi öneririz. www.yanginguvenlikrehberi.com Mobil uyumlu web sitemizi ziyaret edin.
Maltepe Mah. Fazilpaşa Cad. Fazılpaşa Çıkmazı No: 6 Topkapı / İstanbul Tel: +90 212 565 82 73 • Mobil: +90 549 443 47 87 • info@firus.com.tr • www.firus.com.tr FİRUS YANGIN OTOMASYON GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK A.Ş. Yangın anında yayılımı kontrol altına almak için güvenliği sağlamak için üretilmiştir. FIRUS ile Tehlike Başlamadan Biter... TS EN 1634-1:2014+A1:2018 FİRUS E240 Firus Yangın Kepengi ❱ Güvenlik odaklı tasarım ❱ Uluslararası sertifikalara uygunluk ❱ Kolay montaj ve bakım ❱ Hızlı ve profesyonel teknik destek UYGULAMA ALANLARI ❱ Alışveriş merkezleri ❱ Sağlık kuruluşları ❱ Oteller ve kongre merkezleri ❱ Endüstri tesisleri ve depolar ❱ Ofis binaları Her mekanın yangın senaryosuna göre uygulama yapıyoruz.
16 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ SEZER ASLAN Yangın, Acil Durumlar ve Doğal Afetler Eğitim Uzmanı Risk Analizi ve Danışman NFPA Member İzmir'in Konak ilçesinde özel bir hastanenin bitişiğindeki plastik ürünlerin bulunduğu depoda 16 Haziran 2025 günü saat 17.00 sularında yangın çıkmıştır. Kısa sürede büyüyen yangın çevreye duman yayarken, yan tarafında bulunan bir özel hastane binası da yoğun dumandan etkilendi. Olası bir riskin önüne geçmek amacıyla hastalar, sağlık durumları göz önünde bulundurularak çevredeki sağlık kuruluşlarına tahliye edildi. İtfaiye ekiplerinin zamanında müdahalesiyle yangının hastaneye sıçramadan önlenmiştir. Ekipler yangının hastaneye sıçramaması için mücadele verdi. Yangının hastaneye sirayeti önlendi. Yangının çıkmasının ardından Hastane yönetimi hızlı bir şekilde tahliye sürecini başlattı. Yangın nedeniyle, hastanede tedavi gören hastalar hızla binadan çıkarıldı. Hastaların büyük çoğunluğu İzmir Şehir Hastanesi'ne sevk edildi. Alev ve dumanların hastaneye ulaşması nedeniyle tüm hastalar tahliye edilmiş, yeni doğan yoğun bakım ünitesinde tedavi gören bebekler, sedyelerle dışarı taşınmış, tamamen önleyici bir tedbir olarak hastaların güvenli şekilde tahliyeleri tamamlanmıştır. İşte yaşanan bu olayda hastanelerde olası acil durumlarda tahliyenin nasıl ve ne şekilde yapılacağı sorusu akla gelmiştir. ACİL DURUMLARDA HASTANE TAHLİYE İŞLEMLERİ
17 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ Hastane Acil Durum Eylem Planı, acil durumlarda planlamalarda yardımı sağlamak ve bir hastanenin tesisin bir kısmının veya tamamının olası tahliyesine hazırlanma çabalarını iyileştirmesine ve artırmasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Acil Durum Eylem Planlarının tüm bölümleri tüm hastaneler için uygun olmayabilir. Hastanelerin bu belgeyi incelemeleri ve kendi ihtiyaçlarına uygun ve yararlı gördükleri bölümleri ve araçları uyarlamaları ve dahil etmeleri konusunda teşvik edilmelidir. Tahliye, güvenlik veya tıbbi nedenlerle tehlikeli bir yeri terk etme ve tahliye edilenleri, durum ne olursa olsun, yerinde sığınmak veya daha iyi tıbbi tedavi veya bakım almak için daha güvenli bir yere götürme eylemleri veya desteklenen eylemleri olarak tanımlanır. Tıbbi tahliye, sıklıkla medevac veya medivac olarak kısaltılır, tıbbi personel tarafından tıbbi donanımlı hava ambulansları, helikopterler ve kara ambulansı ve dahil olmak üzere diğer acil nakil araçları kullanılarak tahliye veya nakil gerektiren hastalara sağlanan zamanında ve etkili hareket ve yol üzerindeki bakımdır. Acil sağlık yönetimi için tıbbi tahliye tıbbi yardım hizmetleri, özellikle tıbbi tesislere hemen ulaşılamadığında çok önemlidir. Uzak bölgelerde veya kalp krizi ya da ağır yaralanmalar gibi kritik tıbbi acil durumlarda, tıbbi yardım yaşamla ölüm arasındaki farkı yaratabilir. Hemen hemen tüm durumlarda, tahliye için en önemli öncelik, acil tehlike altında olanları taşımaktır. Yangın, kimyasal sızıntı veya diğer yerel tehlikeler durumunda, en yüksek risk altında olanları belirlemek kolaydır çünkü yakınlığa dayanır. Bilinci yerinde olmayan kişinin yere yatırılmasına ve yan pozisyonuna getirilmesine yardım edilmeli. Hava yolunun açık olduğundan emin olunmalı. Kişi sandalyede oturur halde bırakılmamalı ve başı dizlerinin arasına sokulmamalı. Bu durumda derhal ambulans çağılmalıdır. Erişim ve fonksiyonel ihtiyaçları olan kişilerin tahliyesine tüm acil durumlarda yüksek öncelik verilmelidir. HASTANE NASIL TAHLIYE EDILIR? Tahliyenin ilk aşaması, tahliye kararının verilmesidir. Bu basit bir "evet" veya "hayır" sorusu gibi görünebilir, ancak aslında bu kararı vermede çok şey vardır. Bu aşamada, karar verme yetkisinin kimde olduğunu bilmek çok önemlidir. Hastane tahliye sırasında hızlı yürünmeli ama koşmamalıdır. Acil müdahale personelinin sol taraftaki merdivenlerden yukarıya rahat erişimini sağlamak için sağda kalınmalı. Başkalarının merdiven boşluğuna girmesine izin verin. Her katın sahanlığına yaklaşıldığında, o kattan tahliye edilenlerin merdiven boşluğuna girmesine izin verilmelidir. • Acil tehlike altında olan hastalar önce taşınmalıdır. • Başhemşireyi takip ederek güvenli bir alana gitmelidirler. • Önce tehlikeye en yakın olan hastaları (yürüyebilen ve yürüyemeyen) taşınmalı • Yürüyebilen hastaları güvenli bir alana yönlendirilmeli • Tekerlekli sandalye veya yürütece bağımlı hastaları güvenli bir alana refakat ettirilmeli. Aşağıda hastanelerde acil durumlarda tahliyeyi gerektirebilecek durumların kısmi bir listesi alınmıştır: • Yangın - duman • Tesis veya yapısal hasar • Büyük tesislerin kaybı • Tehlikeli maddelere maruz kalma olasılığı • Terörizm veya şiddet yanlısı, silahlı ziyaretçiler • Bomba tehdidi HASTANE TAHLIYE SEVIYELERI: Herhangi bir tahliyenin kapsamı, olayın niteliğine ve seyrine bağlı olarak zamanla değişebilir. Aşağıda, tahliye seçeneklerinin artan kapsam ve ciddiyet sırasına göre tam listesi verilmiştir: A. Yerinde Barınma: Bu tahliye seviyesi, kasırga veya zehirli bulut gibi yaklaşan bir tehdide hazırlık olarak tüm rutin faaliyetlerin durdurulmasını gerektirir. Beklenen tehdide karşı özel hazırlıklar yapılmalıdır. Genel olarak, haber verilmeyen bir olay sırasında, hastalar, ziyaretçiler ve personel daha fazla talimat alana kadar oldukları yerde kalırlar. Çoğu durumda, hasta için en güvenli yer
18 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ odasıdır. Kapıları/pencereleri kapatmak yangın, duman ve diğer tehlikelere karşı ilk korumayı sağlar. Yerinde barınma müdahalesi sırasında, durum değişirse ve tahliye gerekli hale gelirse hastaların derhal tahliye edilmesini sağlamak için hazırlıklar da yapılmalıdır. Yaklaşan kasırga gibi haber verilmesi gereken bir olay için, riski azaltmak ve kaynak kısıtlı bir ortamda hasta bakımını desteklemek için çok sayıda faaliyet yapılmalıdır. Bu faaliyetler arasında hastaların hızla taburcu edilmesi, sahadaki personel sayısının artırılması ve ekstra yiyecek, çarşaf ve malzeme sağlanması yer almaktadır. B. Yatay Tahliye: Bu tahliye seviyesi, acil tehlike altında olan hastaları tehditten uzaklaştırmayı içerir. Hastalar, tahliye edildikleri alanın hastanenin aynı katında kalır. Yatay tahliye genellikle hastaları bitişik bir duman/yangın bölgesindeki veya bazı durumlarda binanın karşı tarafındaki bir sığınak alanına taşımayı içerir. Tek bir bölümün veya hasta bakım ünitesinin tahliyelerinin çoğu yatay olarak yapılabilir, bu en hızlı seçenektir ve en basit yeniden giriş sürecine sahiptir. Tahliye edilen binanın her katı başka bir binaya bağlanırsa, tüm binanın tahliyesi yatay olarak bile gerçekleştirilebilir. C. Dikey Tahliye: Bu tahliye seviyesi, bir binadaki belirli bir katın tamamen tahliyesini ifade eder. Genel olarak, hastalar ve personel mümkün olduğunda zemin seviyesine doğru dikey olarak tahliye edilir. Hastaları ve personeli daha düşük seviyelere taşımak, durum kötüleşirse tesisin tamamen tahliye edilmesine hazırlanmaya yardımcı olur. Çoğu yerel olayda, dikey olarak tahliye edilen hastalar ve personel, genellikle olay katından en az iki kat uzakta olan hastanenin başka bir yerindeki bir sığınma alanına gönderilir. Bir katın dikey tahliyesi sırasında, diğer katlara yerinde barınma veya yalnızca kendi tahliyeleri için hazırlanma emri verilebilir. D. Komple Tahliye: Bu tahliye seviyesi yalnızca son çare olarak kullanılır ve tesisin tamamen tahliyesini içerir. Komple tahliyenin planlanması ve yönetilmesinin birçok farklı yolu vardır. ACIL TOPLANMA ALANLARI VE TABURCU ALAN YERLERI: Hastane, hastanenin çevresinde Acil Toplanma Alanları veya Taburcu Alan Yerleri olarak kullanılabilecek birkaç yer belirlemelidir. Acil Toplanma Alanları: Hasta bakım ünitelerinin (hastanenin ana klinik binalarının dışında) temel bakım almak ve nakil veya hastaneye geri dönmeyi beklemek için toplandığı yer veya yerlerin bulunduğu güvenli alanlar. Hastane dışındaki koşullar güvenli ulaşımı engelliyorsa dahili konumlar düşünülmelidir. Toplanma Alanları kapsamlı bir sahra hastanesi olmamalıdır. Acil Toplanma Alanları, hastaların hastane arazisinden ayrılmak için ulaşım araçlarını beklerken yalnızca hasta bakımını desteklemek için gereken temel bakım kaynaklarının bulunduğu bir bekleme alanı olarak tasarlanmalıdır. Taburcu Alanı: Evlerine taburcu edilen hastaların ailelerinin veya arkadaşlarının onları almasını beklediği yer. İdeal olarak, Taburcu Alanı, trafik sıkışıklığını ve yollar için rekabeti en aza indirmek için Toplanma Noktasından biraz uzakta konumlandırılmalıdır. TAŞIMA SÜRECİ Personel, asansörler, merdiven boşlukları, taşıma kızakları vb. dahil olmak üzere hasta taşıma kaynakları herhangi bir tahliye sırasında sınırlı olacaktır. Acil durumlarda, mevcut taşıma kaynakları daha az olduğunda ve karar almak için daha az zaman olduğunda hastalara öncelik vermek, hastane tahliyesinde gereken en lojistik ve etik zorlu görevlerden biridir. Tüm hastaneler için her koşulda
19 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 UZMAN GÖRÜŞÜ eşit derecede iyi çalışacak tek bir öncelik modeli yoktur. Hastane liderleri ve acil durum planlayıcıları, tüm hasta bakım ünitelerinin birbiri ardına taşındığı düzenli ve hızlı bir süreci destekleyen bir hasta taşıma tahliye planı oluşturmak için hastane içindeki farklı birimlerin fiziksel konumlarını, asansör ve merdiven boşluğu konumlarını ve diğer faktörleri dikkate almalıdır. Kat tahliyelerinin sırası hakkında tartışmalar var, ancak önerilen bir plan asansörler varsa binanın tepesinden altına doğru tahliye etmek veya sadece merdivenler varsa binanın altından üstüne doğru tahliye etmektir. Hastane Tahliye Planı, tahliye işlevleri ve olay yönetimi için bir operasyon konsepti, personel rolleri ve sorumlulukları ve tehlike veya olay türünden bağımsız olarak tahliyeyi mümkün kılmak için genel bir rehberlik sağlar. Yürüyerek aşağı inebilen hastalar/ziyaretçiler, zaman kritikse, mutlaka birimlerinin asansörleri açmasını beklemek zorunda kalmamalıdır. Tahliye sırasında, en azından asgari personel ile Toplanma Noktası mümkün olan en kısa sürede oluşturulmalıdır. Daha sonra, hastalara birim personeli eşlik etmeli ve mümkün olduğunda, hastane genelindeki kontrol noktalarında görev yapan diğer hastane personeli tarafından tahliye rotası boyunca Toplanma Noktasına kadar yönlendirilmelidir. Birden fazla dikey kata sahip hastaneler, asansör kullanılamıyorsa, yürüyemeyen hastaların merdivenlerden aşağı taşınmasına yardımcı olmak için taşıma kızakları temin edilebilir. TAHLIYE YÖNLERI Hastalar, ziyaretçiler ve tüm alanlardaki taşıyıcılar, Toplanma Noktalarına ve Taburcu Alanına (veya gerekirse diğer yerlere) belirli, önceden belirlenmiş yönleri izlemeye yönlendirilmelidir. Güvenlik ve diğer görevli hastane personeli, gidilecek yönlerin açık olduğundan emin olmalı ve gidiş yönlerini sorunlar veya darboğazlar açısından izlemelidir. Bu gidiş yönleri boyunca, personelin yön verebileceği ve yardım sağlayabileceği belirli yerlerde görevli kontrol noktaları oluşturulmalıdır. Özellikle yüksek katlı hastanelerdeki personel, acil durum merdivenlerinin nereden çıktığını bilmiyor olabilir. Personel, nakil ekiplerini binadan çıkarmak için tüm çıkışlarda görevlendirilmelidir. Hastanenin yazılı tahliye protokollerinde ve acil eylem planlarında bu bilgileri içeren bir referans haritası ana hatlarıyla belirtilmelidir. TAHLIYE MODELLERI: Acil Durum Tahliyesi: Yangın ve Patlamalarda uygulanır. Can güvenliği nedeniyle hemen tahliye işlemi uygulanır. Acil Tahliye: Sel su baskınında uygulanır. Dört saat içinde yapılmalıdır. Planlı Tahliye: En az 48 saat içinde hazırlıklı olmalıdır. n EN GÜNCEL HABERLERE HIZLI ULAŞIN www.yanginguvenlik.com.tr
20 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 1. GİRİŞYangın sahası; hızla değişen ısı ve duman koşulları, yön kaybı, yapı davranışlarının öngörülemezliği ve eş zamanlı görev yürütme zorunluluğu nedeniyle yüksek riskli bir çalışma ortamıdır. Bu tür ortamlarda güvenlik, yalnızca kişisel koruyucu donanımın varlığıyla açıklanamaz; ekip düzeyinde koordinasyon, komuta-kontrol ve ortak durumsal farkındalık üretimiyle yakından ilişkilidir. Belirsizliğin yüksek olduğu yangın sahasında, standartlaşmış rol ve görev tanımları ile tek komuta düzeni; karışıklığı azaltır, kararları hızlandırır ve hataya dayanıklı bir müdahale performansı üretir (Bigley ve Roberts, 2001; Weick ve Sutcliffe, 2015). Öte yandan karmaşık sistemlerde küçük aksaklıkların birikerek büyük sonuçlar doğurabileceğini ifade eden “normal kazalar” yaklaşımı, iletişim kopukluklarının ve algı eksiklerinin yangın sahasında neden risk çarpanı olabileceğini açıklamak için yararlıdır (Perrow, 1984). Bu makale, yangın müdahalelerinde ekip güvenliğinin iki temel bileşenine odaklanmaktadır: ekip içi telsiz iletişimi ve kişisel termal görüntüleme kamerası kullanımı. Sahada sık görülen iki pratik sorun özellikle ele alınmıştır. Her ekip üyesinde bireysel telsiz bulunmaması ve termal görüntüleme kamerasının genellikle ekipte yalnızca bir personelde olması. Bu iki sınırlılık birlikte görüldüğünde, hem bilginin dolaşımı hem de tehlikenin erken fark edilmesi zayıflayabilmekte; arama–kurtarma faaliyetleri uzayabilmekte ve ekiplerin kendini güvende hissetme düzeyi olumsuz etkilenebilmektedir. Yangın Müdahalelerinde Ekip Güvenliğinin İki Temel Bileşeni: MAKALE MUHARREM AKBULUT Öğr. Gör., İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Programı EKİP İÇİ TELSİZ İLETİŞİMİ VE KİŞİSEL TERMAL GÖRÜNTÜLEME KAMERASI KULLANIMI
21 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 MAKALE 2. YÖNTEM Bu çalışma, konuyla ilgili kaynaklar incelenerek ve sahadaki gözlemlerle desteklenerek hazırlanmıştır. Yangın sahasında iletişim, komuta-kontrol, durumsal farkındalık ve termal görüntüleme teknolojileri başlıklarındaki seçilmiş uluslararası kaynaklar anlatı temelli biçimde derlenmiş; bu kuramsal çerçeve, saha gözlemleriyle bağlamsallaştırılmıştır. Saha değerlendirmeleri bağımsız bir veri seti olarak değil, literatürde tanımlanan mekanizmaların operasyonel bağlamda anlaşılmasını destekleyen açıklayıcı bir çerçeve olarak kullanılmıştır. 3. KAVRAMSAL ÇERÇEVE Yüksek riskli operasyonlarda ekip güvenliği çoğunlukla erken fark etme, hızlı paylaşma ve uyumlu hareket döngüsü içinde üretilir (Weick ve Sutcliffe, 2015). Bu döngünün iki tamamlayıcı girdisi vardır: bilgi akışını sağlayan iletişim altyapısı (telsiz) ve tehlikeyi görünür kılan algı/ tespit kapasitesi (termal görüntüleme). İletişim güçlü iken tespit zayıfsa ekip geç fark eder; tespit güçlü iken iletişim zayıfsa ekip görür ama paylaşamaz. Bu nedenle iki bileşen ayrı araçlar değil, birlikte işleyen bir operasyonel güvenlik sistemi olarak ele alınmalıdır. 4. EKİP İÇİ TELSİZ İLETİŞİMİ Yangın sahasında kararların zamanında alınabilmesi için ekip üyelerinin konum, görev, risk ve ihtiyaç bilgisini anlık paylaşabilmesi gerekir. Ancak pratikte her ekip üyesinde bireysel telsiz bulunmaması, iletişimi paylaşımlı cihaz ve aracı kişi üzerinden yürütülen kırılgan bir akışa dönüştürür. Bu durum, özellikle dumanlı karmaşık iç mekânlarda ekibin birbirinden haberdar olmasını ve komutların tüm personele eş zamanlı ulaşmasını zorlaştırabilir. ABD Ulusal Yangın İdaresi’nin yangın yerinde sesli telsiz iletişimine ilişkin rehberinde, NFPA 1561’e atıfla, hayat için tehlikeli ve sağlığa zararlı ortamlarda ekipteki her personelin taşınabilir telsiz veya eşdeğer bir elektronik iletişim aracına sahip olması gerektiği belirtilmektedir (U.S. Fire Administration, 2016; NFPA, 2020). Bu tür bir asgari standardın sağlanamadığı durumlarda, acil durum bildirimi, geri çekilme talimatı, kaybolma bildirimi ve yardım çağrısı gibi kritik mesajların gecikmesi riski artar. Gecikme ise zaman baskısı altında yürütülen müdahalelerde karar hızını düşürerek operasyonel riski büyütebilir (Weick ve Sutcliffe, 2015; Perrow, 1984). Telsiz iletişimindeki zayıflıklar yalnızca cihazın yokluğuyla sınırlı değildir; mesaj formatının standart olmaması, teyit kültürünün zayıflığı ve kanal disiplininin bozulması da bilgi kirliliği ve kritik bilginin kaybolması riskini artırır (U.S. Fire Administration, 2016). Bu nedenle telsiz, ekip güvenliğinde bir donanım kadar bir iletişim disiplini meselesidir. 5. KİŞİSEL TERMAL GÖRÜNTÜLEME KAMERASI KULLANIMI Düşük görüş koşullarında tehlike işaretleri ısı artışı, sıcak nokta, yangının yayılım yönü, yön kaybı işaretleri vb. çıplak gözle geç fark edilebilir. Termal görüntüleme kameraları bu nedenle yangın hizmetlerinde arama, kurtarma, yangın ilerleyişini izleme ve tehlikeleri erken fark etme amaçlarıyla yaygın biçimde kullanılmaktadır (Amon ve diğ., 2005). Ancak uygulamada termal görüntüleme kamerasının ekipte tek kişide olması tek kullanıcıya bağımlılık yaratmaktadır. Arama–kurtarma sırasında algı yükü bir personele yığılır, diğer ekip üyeleri ise karar ve hareketlerini sınırlı duyusal bilgiyle sürdürmek zorunda kalır. Bu durum hem işin süresini uzatabilir hem de ekip içinde güvende hissetmeyi zayıflatabilir. ABD’de yapılan bir değerlendirmede, termal görüntüleme kamerası kullanılan tatbikatlarda konumu bilinmeyen kazazedenin tespit oranının belirgin biçimde arttığı ve arama süresinin azaldığı; termal kamera olmadan yapılan denemelerde ise tespit başarısının ciddi biçimde düştüğü bildirilmektedir (Rider, 2001). Termal görüntülemenin ekip güvenliğine katkısı, yalnızca cihazın varlığına değil; cihazın erişilebilirliğine, kullanım standardına ve eğitimle desteklenen gözlem, yorum ve paylaşım zincirine bağlıdır. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü tarafından yayımlanan çalıştay raporu, termal görüntüleme kullanımında kullanıcı ihtiyaçlarının ve operasyonel görevlerin çeşitliliğine dikkat çekerek, teknolojinin sahadaki görevlerle uyumlu ve kullanımı standardize edilebilir biçimde ele alınmasının önemini vurgular (Amon ve diğ., 2005). Ayrıca güncel araştırmalar, termal kameraların görüntü kalitesinin ve performans ölçütlerinin standardizasyonunun, sahadaki güvenli kullanım için belirleyici olduğunu göstermektedir (Fire Protection Research Foundation, 2025). 6. DEĞERLENDİRME VE TARTIŞMA Kavramsal analiz, iki ana bulguya işaret etmektedir. Birincisi, bireysel telsiz erişiminin sınırlı olduğu ekiplerde bilgi akışının parçalanması; komutların gecikmesi, konum bilgisinin kaybı ve acil durumda yardım isteme kapasitesinin zayıflaması üzerinden ekip güvenliğini azaltmaktadır (U.S. Fire Administration, 2016). İkincisi, termal görüntü-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=