28 YANGIN VE GÜVENLİK • Kasım - Aralık / 2026 kontrole kadar aşamalar için hedef süreler belirlenebilir. Süreler personele yalnızca sayısal baskı oluşturmak yerine bekleyen dosyaları ve iş yükünü görünür kılmalıdır. Denetim sayısının yanında işlem süresi, tekrar kontrol, itiraz, yüksek riskli dosya kapsamı ve karar tutarlılığı birlikte izlenmelidir. Böylece personel ve teknik kaynak dağılımı gerçek ihtiyaçlara göre planlanabilir. 5. ÖNERİLEN STANDART DENETİM MODELİ 5.1. Modelin Temel Yaklaşımı Önerilen Standart Denetim Modelinin temel amacı, itfaiye birimleri bünyesinde gerçekleştirilen yangın güvenliği denetimlerinin personele veya bölgeye göre değişen uygulamalar yerine ortak bir kurumsal yöntem üzerinden yürütülmesini sağlamaktır. Burada amaç bütün yapı ve işletmeler için aynı kararların verilmesi değildir. Her yapının kullanım amacı, büyüklüğü, yüksekliği, kullanıcı özellikleri, mevcut yangın güvenliği sistemleri ve taşıdığı riskler farklı olabilir. Bu nedenle farklı yapılarda farklı tedbirlerin istenmesi doğaldır. Standardizasyon açısından çözülmesi gereken temel sorun, aynı veya benzer özelliklere sahip iki yapının yalnızca denetimi gerçekleştiren personelin farklı olması nedeniyle farklı değerlendirmelerle karşılaşmasıdır. Modelin temel ilkesi şu şekilde özetlenebilir: Denetim personeli değişebilir; ancak denetim yöntemi değişmemelidir. 5.2. Başvurunun Yapı ve Kullanım Türüne Göre Sınıflandırılması Başvuru mevcut sistem üzerinden İtfaiyeye ulaştığında yapının kullanım türü ve denetim açısından belirleyici temel özellikleri tanımlanmalıdır. Konaklama, sağlık, eğitim, toplanma, ticaret, endüstri, depo ve benzeri kullanımların yangın güvenliği açısından kontrol edilmesi gereken hususları farklıdır. Bu nedenle bütün yapılara aynı uzun kontrol formunun uygulanması yerine, ortak çekirdek kontrol başlıklarının yanında kullanım türüne göre modüler denetim formları oluşturulmalıdır. Başvurunun niteliğine göre kullanılacak kontrol modülü ve temel belge seti önceden belirlenmelidir. Böylece denetimin kapsamı, denetim personelinin kişisel çalışma yönteminden çok yapının özelliklerine göre şekillenir. 5.3. İstenecek Temel Belge Setlerinin Standartlaştırılması Her yapı ve kullanım türü için denetim öncesinde gerekli olan temel belgeler standart hale getirilmelidir. Aynı özellikteki iki işletmeden farklı denetim personeli tarafından farklı temel belgelerin istenmesi mümkün olduğunca önlenmelidir. Yapının özel durumu nedeniyle standart listenin dışında ilave bir belge gerekli görülüyorsa, bu talebin teknik veya mevzuat gerekçesi dosyada belirtilmelidir. Böylece gerekli teknik esneklik korunurken kişisel alışkanlıklardan kaynaklanan belge farklılıkları azaltılır. 5.4. Saha Denetiminin Ortak Kontrol Yöntemiyle Yapılması Denetim personeli sahaya gittiğinde yapı türüne göre hazırlanmış kontrol listesini kullanmalıdır. Bu liste yalnızca 'uygun/uygun değil' biçiminde işaretlenen basit bir form olmamalıdır. Kontrol edilen başlığın mevzuat dayanağı, gerekiyorsa ölçüm veya teknik kriteri, sahadaki tespit ve açıklama alanı birlikte bulunmalıdır. Bu sistem sayesinde farklı denetim personeli aynı türdeki yapılarda aynı temel yangın güvenliği başlıklarını kontrol eder. Personelin tecrübesi ve mesleki değerlendirmesi korunur; ancak denetimin kapsamı yalnızca kişinin hafızasına veya alışkanlığına bağlı kalmaz. 5.5. Eksikliklerin Teknik ve Mevzuat Gerekçesiyle Kaydedilmesi İşletmeden istenen önemli bir tedbirin yalnızca sonuç olarak yazılması yerine, neden istendiğinin de görülebilmesi gerekir. Tespit edilen eksikliğin hangi yapı özelliğinden kaynaklandığı, hangi mevzuat hükmüne dayandığı ve hangi saha tespiti veya ölçüm sonucunda gerekli görüldüğü mümkün olduğunca kayıt altına alınmalıdır. Bu yaklaşım hem başvuru sahibinin talebin gerekçesini anlamasını hem de aynı dosyayı daha sonra inceleyen başka bir denetim personelinin önceki kararın dayanağını görmesini sağlar. 5.6. Standarttan Farklı Kararlarda Gerekçe Zorunluluğu Standardizasyon, denetim personelinin özel durumlarda farklı bir teknik değerlendirme yapamaması anlamına gelmemelidir. Yangın güvenliği alanında her yapının kendine özgü koşulları bulunabilir. Ancak ortak uygulamadan veya standart kontrol yaklaşımından farklı bir karar veriliyorsa bunun gerekçesi ilgili mevzuat, teknik veri, ölçüm, proje bilgisi veya yapının özel koşullarıyla açıklanmalıdır. Böylece mesleki takdir korunurken farklı kararlar kurumsal olarak izlenebilir ve savunulabilir hale gelir. 5.7. Görüş Ayrılıklarının Kurumsal Teknik Değerlendirmeye Taşınması Aynı teknik konuda denetim personeli arasında görüş ayrılığı oluştuğunda sonuç, başvuru sahibinin hangi personele denk geldiğine göre değişmemelidir. Tekrarlayan veya önemli görüş ayrılıkları, oluşturulacak Kurumsal Teknik Değerlendirme ve Standardizasyon mekanizmasına taşınmalıdır. Deneyimli denetim personeli ve gerektiğinde ilgili teknik disiplinlerden personelin katılımıyla konu değerlenMAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=