50 YANGIN VE GÜVENLİK • MART - NİSAN / 2026 landırma sistemlerinin uygulanması. Yangın durumunda etkin duman tahliyesi sağlayacak mekanik veya doğal havalandırma sistemlerinin uygulanması önemli bir gerekliliktir. Mekanik duman tahliye sistemi sadece yanma sonucu açığa çıkan CO, CO2 ve benzeri gazları değil, aynı zamanda Hidrojen Klorit, Hidrojen Siyanit, Sülfür Dioksit ve benzeri, toksik ve korozif gazları da ortamdan uzaklaştıracak şekilde park alanının büyüklüğüne bağlı olarak yapılan risk analizi sonucu 24 m³/s ile 94 m³/s arasında değerleri sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır[22]. Lityum-iyon (Li-ion) pillerin yanması sırasında ortaya çıkan gazlar, pilin içindeki kimyasal bileşenlerin bozulması ve termal kaçak (thermal runaway) süreciyle ilgilidir. Bu gazların birçoğu yanıcı, patlayıcı veya toksik olduğu için özel gaz tahliye sistemleri ve ekipmanları kullanılması gereklidir. Bu geçici önlemler, henüz tüm kapalı otoparklar için zorunlu hale getirilmemiştir ve otoparklarda yangın güvenliği önlemlerinin ne kadar yaygın bir şekilde uygulandığına dair kesin bir istatistik bulunmamaktadır. 3.5.5. Yangın Algılama Söndürme Sistemleri Elektrik araç şarj istasyonu olan ve EA araç park edilen bölgelerde uygun algılama sistemi olan, lityum ion pil gazlarını algılayabilen ve ısı değişimlerini hassas biçimde algılayabilen otomatik algılama söndürme sistemi yapılması önemlidir [23]. Araç şarj istasyonlarının elektrik beslemesi yangın algılama sistemi senaryosuna bağlı olarak otomatik olarak kapanmalıdır, ayrıca itfaiyenin de manuel kapatacağı bir düzeneğe de bağlı olmalıdır. Bu alanlarda Kapsülleyici ajan ile karıştırılmış su sisi söndürme sistemlerinin kurulması güncel olarak daha etkin bir çözüm olarak gözükmektedir. 3.5.6. Yangına Müdahale Ekipmanları EA şarj istasyonlarında ve EA park yerlerinde otomatik söndürme sistemi yoksa ya da sistem devreye girmemiş ise insanlı müdahale ekipmanlarının bulundurulması ciddi önem taşımaktadır. EA yangınlarında duman yayılımı ve extra oksijen girişini önlemek için 1600 °C dayanıklı yangın battaniyesi kullanılabilir[24].İlk müdahale ve yangını zayıflatmak için kapsülleyici ajan katkılı su sisi tipi yangın söndürücüler. Bu tip söndürücüler yangın sonucu meydana gelen kimyasal zincir reaksiyonlarını keser ve yangını bastırarak sıcaklık düşüşüne sebep olur. EA yangınları için özel eldivenler bulunmaktadır, bu eldivenler elektrik şoklarına ve kimyasal maruziyetlere karşı koruma sağlar. Elektrikli araç (EA) yangın gaz maskesi, elektrikli araç yangınları sırasında solunum koruması sağlamak amacıyla tasarlanmış özel bir maskedir[25]. Bu maske, özellikle lityum pillerden kaynaklanan yangınlar gibi tehlikeli durumlarda duman ve zararlı gazlardan koruma sağlamak için kullanılır. EA Water Mist Lance, elektrikli araç (EA) yangınlarını etkili bir şekilde kontrol etme yeteneğine sahip bir yangın güvenliği ekipmanıdır. Su buharı teknolojisi ile donatılmış olan bu lance, lithium bataryaları güvenli bir şekilde soğuturken, konteyner içindeki yangınları da etkili bir şekilde söndürmek için tasarlanmıştır. Bu cihaz lityum pillerin güvenli bir şekilde soğutulmasını sağlar. Ayrıca, -30°C'ye kadar donmaya karşı korumalı çevre dostu bir yangın söndürme ajanı olan F500 kullanarak, yangınları hızlı ve etkili bir şekilde söndürebilir. 4. SONUÇLAR EA şarj istasyonu yanıyorsa, öncelikle ana besleme enerjisini el ile ya da otomatik olarak kesilmelidir, otomatik yangın söndürme sistemi yoksa özel eldiven kullanılarak araç bağlantı kablosunu sökülür ve yanan istasyonun içini yani yanan kısmını hedef alarak uygun taşınabilir yangın söndürücü kullanarak müdahale edilir. Yangının EA ya sıçraması engellenir. Yanan EA araç ise otomatik söndürme sistemi yoksa çok dikkatli ve temkinli davranmak gereklidir. EA araçlar yangın yükü son derece yüksek olan araçlardır. Bu sebeple yangın çıkarsa hata yapmamak önemlidir. Öncellikle aracın etrafının boşaltıp güvenlik çemberi oluşturulmalıdır, çünkü yanan pillerden çıkan zehirli gazların solunması durumunda zehirlenmeler meydana gelebilir. Bilgisiz kişiler araca müdahale etmemelidir ve dokunmamalıdır çünkü yüksek voltaj içeren bir çok ekipman ölümcül kazalara sebebiyet verebilir. Müdahale ederken özel eldiven ve maske kullanılır. Yangın battaniyesi ile yanan aracın üstünü kapatmak önemli bir aşamadır, battaniyenin altından uygun kapsülleyici ajan katkılı taşınabilir söndürücüler varsa müdahale edilir. İtfaiye gelene kadar EA araç yakınındaki diğer araçları uzaklaştırmayı denemek gereklidir. Yüksek miktarda gaz çıkışı varsa bir bulut patlaması meydana gelebileceğinden mahalden uzaklaşılır ve diğer insanları uzaklaştırılır. Söndürülmesi gerçekten büyük zorluklar barındıran EA yangınlarının söndürülmesi ile ilgili araştırmalar halen devam etmektedir. Yakın gelecekte daha efektif yöntemlerin bulunabilmesi muhtemeldir. EA üreticilerinin EA MAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=