24 YANGIN VE GÜVENLİK • MART - NİSAN / 2026 binalarda ve endüstriyel tesislerde yangınların erken aşamada kontrol altına alınması ve söndürülmesi amacıyla kullanılan sprinkler sistemlerinin güvenilirliğini ve etkinliğini sağlamayı amaçlar. EN 12845, tehlike sınıflarına (LH, OH, HH) göre farklı tasarım parametreleri belirler ve hidrolik hesaplamalar, boru tesisatı, su kaynakları, sprinkler başlıkları ve diğer sistem bileşenleri için detaylı teknik gereksinimler sunar. • EN 54 (Fire Detection and Fire Alarm Systems, Avrupa'da yangın algılama ve yangın alarm sistemlerinin tasarımı, kurulumu, performansı ve bakımı için kullanılan bir standarttır. Bu standart, yangınların erken aşamada algılanmasını ve bina sakinlerinin güvenli bir şekilde tahliye edilmesini sağlamak amacıyla kullanılan sistemlerin güvenilirliğini ve etkinliğini garanti etmeyi amaçlar. EN 54, yangın detektörleri (duman, ısı, alev), alarm butonları, kontrol ve gösterge ekipmanları, sirenler ve diğer sistem bileşenleri için ayrıntılı teknik gereksinimler ve test yöntemleri tanımlar. Ayrıca, sistemlerin düzenli olarak denetlenmesi, test edilmesi ve bakımının yapılması gerektiğini vurgulayarak, yangın anında sistemlerin doğru bir şekilde çalışmasını sağlamayı hedefler. • EN 13501-2 Yangına Dayanım Sınıflandırması, Avrupa Standardizasyon Komitesi tarafından geliştirilen EN 13501-2, yapı elemanlarının yangına dayanım performanslarının sınıflandırılmasını düzenlemektedir. Bu standart, konaklama tesislerinde kullanılan yapı elemanlarının yangın dayanım sürelerini belirlemede referans alınmaktadır (CEN, 2019). • Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Türkiye'de konaklama tesislerinde yangın güvenliği, temel olarak "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" (2007) ile düzenlenmektedir. Bu yönetmelik, konaklama tesislerini "Toplanma Amaçlı Binalar" sınıfında değerlendirmekte ve özel hükümler içermektedir. Yönetmeliğin 50. maddesi, oteller, moteller, yatakhaneler, misafirhaneler, yurtlar ve pansiyonlar için özel düzenlemeler getirmektedir (Resmi Gazete, 2007). 1.3. Konaklama Tesislerinde Yangın Kaynaklı Ölümlerin Zaman Analizi Konaklama tesisleri, barındırdıkları yüksek insan yoğunluğu ve farklı kullanıcılar nedeniyle yangın güvenliği açısından özel bir risk grubu oluşturmaktadır. Bu tür tesislerde meydana gelen yangınlar, yalnızca maddi kayıplara değil, aynı zamanda ciddi can kayıplarına da yol açabilmektedir. Özellikle yangınların meydana geldiği zaman dilimleri, ölümlerin sayısı ve dağılımı üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Gece saatlerinde konukların uyuyor olması, tahliye süreçlerinin yavaşlaması ve yangının geç fark edilmesi gibi faktörler, yangın kaynaklı ölümlerin artmasına neden olabilmektedir. Literatürdeki çalışmalar, konaklama yapılarında yangın kaynaklı ölümlerin %60'ının ilk 10 dakikada gerçekleştiğini (NFPA, 2023) ve uyku halindeki bireylerin yangını algılama süresinin 8-10 dakika arasına uzadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, erken uyarı sistemlerinin kritik önemini vurgulamaktadır. Şekil 1 Konaklama tesislerinde yangın kaynaklı ölümlerin zaman dağılımına yer verilmiştir. Şekil 1. Konaklama Tesislerinde Yangın Kaynaklı Ölümlerin Zaman Dağılımı (NFPA, 2023 verilerinden uyarlanmıştır) MAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=