15 YANGIN VE GÜVENLİK • MART - NİSAN / 2026 İTFAİYECİ eden ekiplerin aynı zamanda rapor düzenlemesi, stres altında karar vermelerine ve tarafsızlıklarını etkileyebilecek bir durum yaratabilmektedir. Yangın anında ekiplerin odaklanması gereken öncelikli konular; kendi güvenlikleri, olay yerindeki insanların sağlığı ve yangının kontrol altına alınmasıdır. Bu doğrultuda itfaiyelerde, Yangın Müfettişlik Birimleri ve Yangın Olay Yeri İnceleme Birimleri gibi uzman ekipler oluşturulmalıdır. Yangın raporlarının; teknik analiz, araştırma, donanım ve yasal bağlayıcılık gerektiren bir iş olduğu unutulmamalıdır. Uzman birimler tarafından yapılmayan yangın raporları, yetersiz ve eksik bilgi içerebilir, olayın tam olarak aydınlatılmasını engelleyebilir. YANGIN OLAY YERI İNCELEME SÜRECININ AŞAMALARI Yangın olaylarının etkin bir şekilde incelenmesi için belirli aşamalar takip edilmelidir: 1. Olay Hakkında Bilgi Toplamak • Yangına ilişkin ilk gözlemler, tanık ifadeleri, kamera kayıtları ve diğer verilerin toplanması. 2. Olay Yerinin İncelenmesi • Yangının çıkış noktası, yayılma şekli, kullanılan malzemeler ve yapı özelliklerinin değerlendirilmesi. 3. Kanıtların Toplanması • Fiziksel kanıtların belgelenmesi, fotoğraflanması ve saklanması. 4. Tetkik ve Testlerin Yapılması • Laboratuvar analizleri, kimyasal testler ve yangının sebebini netleştirecek teknik çalışmalar. 5. Sonuç Raporunun Yazılması • Teknik ve bilimsel veriler ışığında tarafsız bir yangın raporunun hazırlanması. Ne yazık ki, ülkemizdeki birçok itfaiye biriminde bu süreçlerin tüm aşamaları, yeterli ekip, ekipman ve teknik donanım olmadan gerçekleştirilmektedir. Bu da raporların güvenilirliğini ve adli süreçlerdeki etkinliğini zayıflatmaktadır. YANGIN ÇIKIŞ SEBEBI ILE YANGIN YAYILIM SEBEBININ KARIŞTIRILMAMASI Yangın incelemelerinde en sık karşılaşılan karışıklıklardan biriside, yangın çıkış sebebi ile yangının büyüme ve yayılım nedenlerinin birbirine karıştırılmasıdır. Oysa bu iki kavram teknik ve hukuki açıdan birbirinden tamamen farklıdır. Yangın çıkış sebebi, yanma olayını başlatan ilk tetikleyici unsuru ifade ederken; yanıcı yük miktarı, havalandırma koşulları, kapıların açık veya kapalı olması, algılama ve söndürme sistemlerinin bulunmaması ya da devre dışı kalması gibi faktörler yangının nasıl ve ne hızda yayıldığını belirleyen unsurlardır. Bu faktörler yangının çıkış sebebi değil, yangının gelişim sürecine etki eden çevresel ve yapısal koşullardır. Yangın raporlarında bu ayrımın net bir şekilde yapılmaması, olayın teknik değerlendirmesini zayıflattığı gibi adli ve idari süreçlerin de yanlış yönlenmesine neden olabilmektedir. Bu nedenle rapor hazırlayan itfaiye personelinin, çıkış sebebi ile yayılım faktörlerini bilinçli biçimde ayırması gerekmektedir. Bu raporun bilimsel değerini artırmakta hem de raporu düzenleyen personelin hukuki sorumluluk sınırlarını korumaktadır. İLK MÜDAHALE ANINDA KAYBOLAN DELILLER VE ITFAIYECININ SORUMLULUK SINIRI Yangına ilk müdahale anı, aynı zamanda delillerin en hızlı şekilde bozulduğu veya yok olduğu süreçtir. Söndürme faaliyetleri sırasında su, köpük, mekanik müdahale ve yapısal çöküntüler nedeniyle yangın çıkışına ilişkin birçok fiziksel bulgunun zarar görmesi söz konusudur. Bu durum bir ihmal değil, itfaiyenin asli görevi olan can kurtarma ve yangını kontrol altına alma önceliklerinin doğal bir sonucudur. Bu noktada itfaiyecinin sorumluluğu, delilleri korumaktan ziyade, imkânlar ölçüsünde ilk gözlemlerini doğru ve tarafsız şekilde kayıt altına almakla sınırlıdır. Müdahale öncesi veya sırasında çıkış noktası olabileceği değerlendirilen alanların zihinsel olarak not edilmesi, mümkün olan durumlarda fotoğraf veya video kaydı alınması ve bu bilgilerin sonradan rapora yorum katılmadan, olduğu gibi aktarılması büyük önem taşımaktadır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=