36 YANGIN VE GÜVENLİK • OCAK - ŞUBAT / 2026 MAKALE 1. GİRİŞ Yangın hem can kayıplarına hem de ciddi ekonomik zararlara yol açabilen yıkıcı bir felakettir. Tarih boyunca birçok büyük yangın faciası yaşanmış ve bu olaylar yangın güvenliği standartlarının geliştirilmesine öncülük etmiştir. Günümüzde yangın güvenliği için belirlenen standartlar, yapı malzemelerinin yangına dayanıklılığını test etmeye ve yapı elemanlarının yanmazlık seviyelerini belirlemeye odaklanmaktadır. Bu çalışmada, başlıca yangın standartları incelenerek, farklı yapı malzemelerinin yangına karşı performansları baz alınarak yangın standartları karşılaştırılmıştır. 2. YANGIN GÜVENLİĞİ STANDARTLARI 2.1. Avrupa Birliği Standardı EN 13501-1 Tam adı “EN 13501-1: Fire classification of construction products and building elements – Part 1: Classification using data from reaction to fire” [1] olan bu standart, Avrupa Birliği tarafından belirlenmiş bir yangın sınıflandırma standardı olup yapı malzemelerinin yangına karşı tepki performansını, yangın anındaki davranışlarını temel alarak sınıflandırır. Duvar kaplamaları, zemin döşemeleri, tavan malzemeleri, yalıtım ürünleri, cephe kaplamaları gibi yapı malzemelerinin yanıcılık, duman yayılımı ve damlayan parça üretimi gibi özelliklerine göre sınıflandırmıştır. Ancak döşeme malzemelerini yapı malzemelerinden ayrı tutmuştur. Her ne kadar zemin alanı konvektif olarak soğutulsa ve sıcak bölgelerle teması az olsa da bunun sebebi olarak zemin malzemelerinin özellikle kaçış yolu olan koridorlarda, uygun olmayan bir malzeme sonucu alevi yatayda besleyerek daha hızlı yayılmasına sebep olması gösterilebilir [2]. 2.1.1. Yanıcılıklarına Göre Malzemeler (A1, A2, B, C, D, E, F) EN 13501-1 yapı malzemelerini yanıcılıklarına göre 7 sınıfa ayırır. Döşeme malzemeleri ise “fl” kısaltmasının ardından aynı A1, A2, B, C, D, E ve F sınıflarına göre sınıflandırılır [3] (Çizelge 1). Sınıflandırma kriterleri ise standartta, ISO standartlarına atıfta bulunarak sürekli-değişmez parametreler ve tamamlayıcı (anlaşmaya bağlı) parametreler olduğu belirtilmiştir [3]. 2.1.2. Duman Yayılımına Göre Malzemeler (s1, s2, s3) Malzemeler bu standarda göre, yanıcılıklarına göre sınıflandırıldıktan sonra ilave olarak s1, s2 ve s3 sınıfı da alabilirler. A, B, C ve D sınıfları duman oluşturan mamuller olarak kabul edilir. s1 en az duman üretimi, s2 orta duman üretimi ve s3 yoğun duman üretimi gösteren malzeme sınıflarıdır. İlave sınıf alan malzemeler “B-s1” şeklinde ifade edilir [3]. YANGIN STANDARTLARININ YAPI MALZEMELERİ ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRILMASI(*) İNCİ YANAR İstanbul Üniversitesi Çizelge 1. EN 13501-1 Yanıklarına Göre Malzeme Sınıflandırması (*) Mimarlık ve Yangın Sempozyumu 2025 Bildiriler Kitabında yayınlanmıştır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=