Yangın ve Güvenlik Dergisi 204. Sayı (Ocak-Şubat 2019)

20 Yangın ve Güvenlik / Ocak - Şubat 2019 yanginguvenlik.com.tr bir sapmayla değiştirdi. Çıkış testi CAN/ULC-S508 “Yangın Söndürücülerin Derecelendirilmesi ve Yangın Testleri”[8] standardına göre yapıldı. Bu testte istenen; kapasitesi 2,3 kg solüsyon maddesi olan bir söndürücünün başlangıç çıkışı nozuldan 1,5 metreden daha az olmaması ve çıkan köpük solüsyonunun en az yüzde 90’ı nozuldan 0,9 metrenin öte- sine etkin olarak püskürmesidir. Bu, sistemin yangının orta- sındaki dikey duman bulutuna işleyecek ve yakıt yüzeyine ulaşacak ve bunun yanında operatöre ısıya maruz kalma korumasını sağlayacak etkin bir momentumla köpük üretme- sini sağlar. Püsküren köpük nozuldan eşit olarak dağılmalıdır ve köpük akış oranı farklı basınçlarda ölçülmelidir. SONUÇLAR VE AÇIKLAMA Bu bölüm taşınabilir bir sıkıştırılmış hava köpük sisteminin çıkış karakteristiklerini incelemek için yapılan bir seri testleri tarif etmektedir. Deney basıncın bir fonksiyonu olarak köpü- ğün farklı hortum uzunluklarında genleşme oranını, köpüğün çıkış mesafesini ve köpük akış oranını incelemiştir. Genleşme oranı üzerine hava basıncının etkisi Hava basıncının köpüğün genleşme oranı üzerine olan etkisini belirlemek için bir seri testler yapılmıştır. Konsantras- yonları % 2-% 4 arası değişen köpük solüsyonları uzunlukları 1 m, 2 m ve 3 m olan üç farklı hortumla 1,72 bardan 5,52 bara kadar değişen basınç aralıklarında denenmiştir. N-Bu testlerin sonuçları Şekil 2 ve 3’de gösterilmiştir. Şekil 2, 1 m ve 2 m hortum için basıncın bir fonksiyonu olarak köpük genleşme oranını gösterir. Yukarıda görüldüğü gibi 2 m hortum için % 3’lük solüsyon ve % 4’lük solüsyo- nun genleşme oranı tüm basınçlarda, 19-24 arası aralıktaki genleşme oranlarıyla, diğer kombinasyonlardan yüksektir. Ancak % 2’lik solüsyon 6-8 aralığında çok düşük bir genleşme oranıyla ıslan köpük üretmiştir. Bu köpük konsantrasyonunun üretilen köpüğün kalitesi üzerine etkisini gösterir. 2 m hor- tum için % 3’lük solüsyon ve % 4’lük solüsyon orta derecede genleşme oranı olan akışkan köpük üretirken, %2’lik solüsyon düşük genleşme oranı olan köpük üretmiştir. 2 m hortum için % 3’lük solüsyon ve % 4’lük solüsyon 1 m hortum için ayni solüsyondan daha yüksek genleşme oranı olan köpük üretmiştir. 1 m hortum için hem % 3 hem % 4’lük solüsyon artan basınçla tekdüze olarak artarken, 2 m hortum için ayni solüsyon başlangıçta bir artış göstermiş daha sonra basınçla düşmüştür. Düşük genleşme oranlı köpükler sıvı havuz yan- gınlarının söndürülmesinde etkilidir. Şekil 3, 3 m’lik hortumla yapılan testlerin sonuçlarını göstermektedir. Her iki solüsyonun genleşme oranları 2 m’lik hortumla yapılan testlere benzer gelişmeler göstermiştir, ancak 19-28 aralığında genleşme oranları daha yüksektir. Üretilen köpük orta genleşme oranında akıcı köpük olarak sınıflandırılabilir. Bu hortum uzunluğunun genleşme oranı üzerine etkisini, yani hortum uzunluğu arttıkça daha yük- sek genleşme oranlarında köpüğün daha akıcı olduğunu göstermektedir. Orta genleşmeli köpük yavaş tahliye olma süresi ve eğimli, dikey, yatay ve kaygan yüzeylere yapışma kabiliyeti nedeniyle yapısal koruma için kullanılabilir. 2 m ve 3 m hortumun % 3 ve % 4 konsantrasyonda çözeltileri düşük basınçlarda kararlı ve tekdüze sıkıştırılmış hava köpüğü üretir. Bu nedenle her ikisi de seyyar yangın söndürücü için uygundur. Çıkış mesafesi testleri Çıkış mesafesi testleri, köpüğün yüksekliği yerden 0,9 m yüksekte olan bir nozuldan yatay atımını incelemek için yapılmıştır. Test rüzgârın hemen hiçbir etkisinin olmadığı açık bir alanda yapılmıştır. Şekil 4 canlı olarak yerden 0,9 m yük- sekte yerleştirilmiş bir nozulla yapılan test sırasında çekilen bir fotoğrafı göstermektedir. Sarı çizgiler nozuldan 0,9 m ve 1,5 m uzaklıkları temsil etmektedir. Maksimum yatay çıkış MAKALE Şekil 2. 1-m ve 2-m hortum için genleşme oranı Şekil 3. 3-m hortum için genleşme oranı