Yangın ve Güvenlik Dergisi 204. Sayı (Ocak-Şubat 2019)

18 Yangın ve Güvenlik / Ocak - Şubat 2019 yanginguvenlik.com.tr MAKALE GİRİŞ T aşınabilir yangın söndürücülerin kullanılması, bir bina- daki yangından korunma sisteminin önemli bir parça- sıdır. Taşınabilir yangın söndürücüler, küçük yangınları daha başlangıç aşamasında henüz can ve mal emniyeti için bir tehdit haline gelmeden söndürmek veya bastırmak için kullanılan yangın güvenlik araçlarıdır. Bir binada bulunan yanıcı maddeler, meydana gelebilecek yangının tipini belirler ve bunun sonucu olarak taşınabilir yangın söndürücünün seçimi, beklenen yangın sınıfını bastırabilmesi için önemli- dir. Bir yangın sınıfı için uygun olmayan bir söndürücünün kullanılması, yangının tehlikesini artırabilir. Örneğin; yemek odasındaki yanıcı maddeler (mobilya takımı, iç son kat boya- lar ve hafif malzemeden ara bölmeler gibi) tipik olarak A sınıf bir yangın meydana getirecektir; buna karşılık mutfakta çıkabilecek bir yangın, B sınıfı olan pişirme yağı yangınını ilgilendirmektedir. Bu nedenle, birçok yangın tipine karşı kullanılabilecek bir taşınabilir yangın söndürücü bulundur- mak ideal olandır. Mevcut yangın söndürücülerin bazıları iki veya daha fazla yangın sınıfı için kullanılabilmesine rağmen, bunların yangını bastırmadaki etkinlikleri ve uygulamadan sonra meydana gelecek olumsuz sonuçları da ayrı bir endişe konusudur. Örneğin, sulu söndürücüler A sınıfı yangınlardaki malzemelerde kullanılabilir, ancak elektrikli malzemeleri kap- sayan yangınlarda veya yanıcı sıvılar ve malzemeler bulunan laboratuvarlarda kullanılmaları tehlike yaratabilir [1]. Benzer olarak maddelerle reaksiyona girerek kimyasal malzeme- leri kirletir ve su, suya hassas malzemelere zarar verir. Bu nedenle, sadece reaktif olmayan ve sıradan yanıcı malzeme- lerle kullanılması büyük temizlik gerektirmeyen mahallerde kullanılması önerilmektedir. Diğer taraftan, kuru kimyevi toz söndürücü elektrikli cihazlar, yanıcı sıvılar için uygun bir sön- dürücüdür fakat zayıf soğutma özelliği nedeniyle mutfak yağı yangınları için uygun değildir [2]. İlave olarak kuru kimyevi tip söndürücünün çok miktarlarda kullanılması ortamdaki görüşü azaltabilir ve büyük bir temizlik ihtiyacı çıkabilir. Sıkıştırılmış hava köpük sistemlerinin büyük ve küçük olarak birden fazla yangın tiplerindeki yangın söndürme performansı üzerine birkaç çalışma yapılmıştır. NRC (Ulusal Araştırma Konseyi) Kanada sabit borulu sıkıştırılmış hava köpük sisteminin bir uçak hangarını, köpük-su sprinkler sistemi yerine korumada kullanılabilirliğini araştırmış [3], bunun yanında Rie ve çalışma arkadaşları [4] sıkıştırılmış hava köpük sisteminin B sınıfı yangını bastırma performansını farklı hava-sulu köpük karışım oranı olan solüsyonlarında araştırmıştır. Diğer çalışmalarda, Weinschenk ve çalışma arkadaşları sıkıştırılmış hava köpük sisteminin iç ortamlardaki yangınlarda bastırma kapasitesini araştırmıştır [5]. Köpüğün genleşme oranı mücadele edilecek yangının tipi ve büyük- lüğüne özel olarak ayarlanabildiğinden, sıkıştırılmış hava köpük sistemleri değişik büyüklükteki donanım çeşitlerini korumada kullanılabilir. Mevcut taşınabilir yangın söndürücüler yangınla müca- dele içi kullanılan köpüğü hava emen nozul [6] yardımıyla yüksek basınçlarda üretirler, ancak sistemin uygulama nok- tasında, köpük üretimi için yangın dumanının kirlettiği hava- nın kullanılması nedeniyle zayıf köpük kalitesi ve yangının ortasına ulaşmada yetersiz momentum gibi birkaç sınırla- mayla karşı karşıyadır. Kim be Crampton [7] manuel olarak TAŞINABİLİR SIKIŞTIRILMIŞ HAVA KÖPÜK SİSTEMİNİN ÇIKIŞ (BOŞALMA) ÖZELLİKLERİ OLUWADAMILOLA OKUNROUNMU İnşaat ve Çevre Mühendisliği Fakültesi, Carleton Üniversitesi, Kanada PAUL LHOTSKY CIVELEC Danışmanlık, Kanada GEORGE HADJISOPHOCLEOUS İnşaat ve Çevre Mühendisliği Fakültesi, Carleton Üniversitesi, Kanada