Yangın ve Güvenlik Dergisi 172. Sayı (Ocak-Şubat 2015)

.$3$. .21868 0$.$/( <$1*,1 YH *h9(1/ø. 6$<, 44 ¹ EREV genelde bataryadan tahrikli elektrik motoruyla giden ancak batar- yalar bo ú almaya ba ú lay Õ nca ú arj için üzerlerinde içten yanmal Õ bir motor da bulunduran araçlard Õ r. (ÇN) Bu görevlerin her birini tarif eden tam kapsaml × test ve yang × n testleri sonuç- lar × için; NFPA Yang × ndan Korunma Ara ü - t × rmalar × Vakf × ’n × n “Elektrikli araçlardaki batarya tehlikelerini içeren kazalara acil durum müdahalesi.” 3 ba ü l × kl × raporuna bak × n × z. Endüstride ú YM’ler ve ETA’lar ú çin Geli ü tirilen En ú yi Uygulamalar × n Gözden Geçirilmesi Mevcut k × lavuzlar 4, 5, 6 ETA’n × n neden ol- du ù u tehlikelerle ili ü kili olas × sonuçlar × tarif etmekte ve acil durum müdahale ekiplerine, yedekleme, geri kazanma, depolama, onar × m ve kurtarma perso- nelini ETA’n × n kar × ü t × ù × bir kaza meydana geldikten sonra korumak için ortak olarak kullan × lan prosedürleri önermektedir. Araçlar × n sürülmesinde kullan × lan Nikel metal hibrit (N.MH ) ve Lityum ú yon (Li-ion) bataryalar bu önerilen uygulamalar ve k × lavuzlarda bahsedilen kabul edilen ba- tarya sistemleridir. Önerilen uygulamalar ve k × lavuzlar 4,5,6 bir ETA yang × n × na ilk müdahale yapan yang × n personeli için ayn × temel usulleri ana hatlar × yla vermektedir: arac × tan × m- lamak, arac × hareketsiz hale getirmek, arac × durdurmak, kurtarmak ve genel bak × m i ü lemleri. ETA taktikleri genel olarak ú YM araçlar için yürürlükte olan önerilerle paralellik gös- terir. Ancak yang × na ilk müdahale eden ü ah × s arac × hareketsiz hale getirmeden önce mutlaka tipini belirlemelidir. ú ki yön- tem aras × ndaki di ù er çok önemli farkl × l × k- lar içerisinde bir ETA bataryas × yang × n × n × söndürmek için çok miktarda su kullan- maya ihtiyaç olmas × , yüksek voltaj teh- likelerinin ETA’larda da görülmesi ve tüm hasarl × ETA’lar × n yang × ndan sonra di ù er yap × lardan ve araçlardan en az 15 m uza ù a koyulmas × say × labilir. Tam Kapsaml × Testler ú çin Batarya Tiplerinin Belirlenmesi Halen pazarda kullan × lmakta olan birçok ETA’da geni ü formatl × Li-ion batarya pa- ketleri olarak düzenlenmi ü Li-ion batarya hücreleri kullan × lmaktad × r. Bu batarya- lar × n kimyasal yap × s × daha önceleri çok yayg × n olarak kullan × lan yeniden doldu- rulabilir bataryalar × n yap × s × ndan farkl × - d × r (örne ù in, NiMH, 7 nikel kadmiyum ve kur ü un asit bataryalardan). 8 En önemlisi, Li-ion bataryalar × n daha önceki batar- ya kimyalar × nda kullan × lan sulu çözelti yerine oldukça yan × c × bir elektrolit s × v × ya ba ù l × olarak çok yüksek enerji yo ù unlu ù u içermeleridir. Bu özellik yang × na ilk mü- dahaleyi yapan ekip için yang × n × sön- dürmede üstesinden gelinmesi gereken birçok yeni zorluk getirmi ü tir. Otomotiv endüstrisi taraf × ndan verilen mevcut son talimatlara göre tam kap- saml × testler için L ú -ion bataryalar seçil- mi ü tir. Bataryalar Batarya A ve Batarya B olarak tasarlanm × ü ü ekilde iki otomo- bil imalatç × s × ndan temin edilmi ü tir. Her iki batarya da halen üretilmekte olan araçlarda kullan × lan teknolojileri kullan- maktad × r. Batarya A 4.4 kWh gücün- de enerji vermektedir. Fi ü e tak × labilen hibrit bir elektrikli araçta (plug-in hybrit electric vehicle PHEV) kullan × lmaktad × r ve batarya arac × n arka bagaj bölmesi alt × na yerle ü tirilmi ü tir. 4.4 kWh’lik batarya paketi metal bir muhafaza içine al × nm × ü ve arka koltu ù un arkas × ndaki bagaj böl- mesi alt × na sa ù lam bir ü ekilde monte edilmi ü tir. Batarya B ise 16 kWh gücündedir ve uzun mesafe gidebilen elektrikli araç- larda (extended range electric vehicle (EREV¹)) kullan × lmaktad × r. T- ü ekilli batar- ya arka akstan ön aksa kadar arac × n hemen hemen tüm boyunca uzan × r ve arac × n taban levhas × n × n alt × na s × k × ca monte edilmi ü tir. Batarya grubunu ara- c × n yolcu bölmesinden yolcu bölmesi tavan levhas × ay × r × r. Elektrikle Tahrikli Araçlar ú çin Tam Kapsaml × Test Program × n × n Geli ü tirilmesi Geli ü tirilen test program × içinde elektrik tahrikli bir araçtaki bataryan × n tam kap- saml × bir × s × ç × k × ü oran × ² testi (heat release rate (HRR)) ve test maksatl × olarak bir ETA e ü de ù eri olarak yap × lan “Araç Yang × n E ù itmeni Arac × na” monte edilmi ü ETA bataryalar × yang × nlar × n × n bast × r × lmas × için alt × adet test içerir. Yang × nlar × n bast × r × lma testleri batarya yanmas × n × n genel araç yang × n × na olan etkilerini, e ù er varsa, göstermek için arac × n iç mekan kapla- malar × varken ve olmadan yap × lm × ü t × r Bataryalar × n yang × nla temas etmelerini simüle etmek suretiyle yap × lan tüm yang × - na maruz kalma testleri yang × n batarya/ araç ü asisi alt × nda ba ü lat × ld × ve tüm yan- g × n söndürme i ü lemleri nitelikli, fiilen yan- g × nlarda görev alan profesyonel itfaiyeci- lerce yap × ld × . Maruz kalmay × simüle eden yang × nlar harici bir propan gaz × brülör sis- temiyle yap × ld × . Bu brülörler sürekli olarak tekrar eder ü ekilde bataryalar × 400kW’l × k bir × s × enerjisine maruz b × rakt × , bu da orta ölçekli bir benzin deposu yang × n × n × n ç × kar- d × ù × na e ü de ù er enerjiye sahiptir. Gaz ve yang × n söndürme suyu örnekleri içlerinde olas × kirletici madde (kimyasal tehlike) olup olmad × ù × n × n kontrolü için analiz edilmek üzere topland × . Voltaj ve ak × m ölçümleri elektrik tehlikesini ana- liz etmek için bataryada, Yang × n E ù itim ² Yang Õ n ile Õ s Õ ç Õ k Õ ú oran Õ , yang Õ na sebep olan malzemelerin s Õ n ÕÀ and Õ r Õ l- mas Õ nda kullan Õ lan en önemli de ÷ i ú kenlerden biridir (ÇN).