Yangın ve Güvenlik Dergisi 172. Sayı (Ocak-Şubat 2015)

.$3$. .21868 0$.$/( <$1*,1 YH *h9(1/ø. 6$<, 38 na ra ù men binay × kullananlar × n sadece %36’s × tepki vermi ü tir. Ayn × üniversitede yap × lan, konut olarak kullan × c × lar × kapsa- yan ve û ekil 3 ’teki kategorileri gösteren bir önceki ara ü t × rmada binay × konut ola- rak kullananlar × n %83’ü duman alarm × n- ca üretilen bir alarma kar ü × l × k vermi ü lerdir. Pasif Sistemler Avustralya’da 1980’lerde Warrington ça- l × ü mas × n × n bir parças × olarak yap × lan bir ara ü t × rmada, yang × na dayan × kl × olarak s × n × fland × r × lan in ü aat malzemelerinin gü- venirli ù i (sprinklerin %95 ve duman de- tektörünün %75 olan de ù eriyle kar ü × la ü t × - r × ld × ù × nda) %70 olarak de ù erlendirilmi ü tir. Maryland Üniversitesi Yang × ndan Koruma Bölümü ticari amaçl × olarak kullan × lan ve farkl × yang × ndan koruma cihazlar × n × n kullan × ld × ù × binalardaki yang × n × s × s × ndan meydana gelen hasar × n boyutlar × n × kar- ü × la ü t × rmak için ABD’de 1984-1994 y × llar × aras × nda meydana gelen yang × nlardan elde etti ù i veriler üzerinden bir analiz yapm × ü t × r. Çal × ü mada × s × dan meydana gelen ha- sar üç kategoriye ayr × lm × ü t × r, yang × n × n sa- dece ç × kt × ù × yerle s × n × rl × kald × ù × durumlar, ç × kt × ù × katta kald × ù × ve birçok kata (bina- n × n) yay × ld × ù × durumlar. Analizlerin sonucu Tablo 3 ’te gösterilmi ü tir. Tablo 3 ’te görüldü ù ü gibi, yang × nlar × n ba ü lad × ù × oda veya katla s × n × rl × olanlar, herhangi bir yang × ndan korunma va- s × tas × n × n olmad × ù × yerlerde tüm yang × n olaylar × n × n %63’ü ile s × n × rl × d × r. Yang × na dayan × kl × olarak s × n × fland × r × lan in ü aat mal- zemesi kullan × lan binalarla kar ü × la ü t × rma yap × ld × ù × nda yang × n × n ç × kt × ù × oda veya katla s × n × rl × kalmas × oran × tüm yang × nlar × n %81’idir. Aradaki %18lik farkta ortak nok- ta, her iki binada herhangi bir koruma vas × tas × olmamas × d × r. Bunun kar ü × t × olarak, sadece bir detektör sistemi yerle ü tirildi ù inde yang × n × n ç × kt × ù × oda veya katla s × n × rl × kalmas × oran × tüm yang × nlar × n %89’u ve sadece bir sprinkler sistemi kullan × ld × ù × nda %92’sidir. Yang × n Kap × lar × Bir yang × n kap × s × n × n istenen performan- s × n × anlatan foto ù raf û ekil 4’ te verilmi ü tir. Bu foto ù raflar FEMA (Federal Acil Durum Yönetimi) Dünya Ticaret Merkezi analizi s × ras × nda çekilmi ü tir. Kap × ya biti ü ik ofis ala- n × nda hemen hemen yanan tüm malze- meleri kapsayan oldukça büyük bir yang × n olmu ü tu. Foto ù raflarda gösterildi ù i gibi, merdiven bo ü lu ù unun içi kap × n × n di ù er taraf × nda meydana gelen ciddi yang × n × n etkilerini hemen hemen hiç hissetmemi ü ti. Kap × lar × n güvenirli ù ine ili ü kin bilgilere dört kaynaktan ula ü × labilir. FM Global sigorta ü irketi 1,600 yang × n kap × s × tesisat × n × ince- lemi ü tir. Ara ü t × rmaya çelik haddelenmi ü , yatay kayar kap × , kar ü × t a ù × rl × kla kapanan, yayla kapanan, dikey kayan ve döner kap × dâhil birkaç kap × tipi dâhil edilmi ü tir. Ortala- ma olarak kap × lar × n %82’si uygun ü ekilde çal × ü m × ü t × r. Bunlardan çelik haddelenmi ü kap × %80 ile en dü ü ük güvenirli ù e, dikey kayan da %93 ile en yüksek güvenirli ù e sahiptir. CIGNA (sigorta ü irketi) Mülk ve Hasar Kay × plar × kont- rol personeli 805 yang × n kap × s × n × n yerinde performans × n × de ù erlendirmi ü tir. “Tüm kap × - lar × n %41,1’inde bir yang × n an × nda düzgün çal × ü mas × na engel olan ayn × cinsten fiziksel veya mekanik problem bulunmaktad × r”. Bu da %58,9’luk mütevaz × bir güven dere- cesi vermektedir. Yeni Zelanda Cantenbury Üniversitesi ú n ü aat Mühendisli ù i bölümünün 1979 y × - l × nda yapt × ù × bir ara ü t × rmada birkaç kul- lan × m alan × nda monte edilmi ü 91,909 yang × n kap × s × ara ü t × r × lm × ü t × r. Bunlardan 12,349 (%13.4) zorlayarak, bir takoz kullanarak aç × k b × rak × lm × ü t × r. Problem kurumsal kullan × m yerlerinde daha da kötüydü, (kap × lar × n %39’u) destekle aç × k b × rak × lm × ü t × . Tablo 3. ABD’de 1989-1994 Y × llar × Aras × nda Yang × n Olaylar × nda Hasar × n Büyüklü ù ü Koruma Oda Kat Yap × Yok %59 %4 %37 Alg × lama (D) %85 %4 %11 Sprinkler (S) %89 %3 %8 Yang × na Dayan × kl × Olarak S × n × fland × r × lan ú n ü aat Malzemeleri (FRRC) %77 %4 %19 D+S %92 %2 %6 D+FRRC %92 %3 %5 S+FRRC 91% %91 %3 %7 Tümü %95 %2 %3 Yang Õ n ölüm oran Õ : sivil halktan ölümler /1000 yang Õ n û ekil 4. 11 Eylül Olay × nda Dünya Ticaret Merkezindeki Kap × lar × n Performans × (solda mer- diven bo ü lu ù una bak × l × yor, sa ù da ise merdiven bo ü lu ù unun içinden görülüyor).