Yangın ve Güvenlik Dergisi 172. Sayı (Ocak-Şubat 2015)

.$3$. .21868 0$.$/( <$1*,1 YH *h9(1/ø. 6$<, 36 dan ölüm olmas × nedeniyle muhteme- len bir anormallik göstermektedir ve bu de ù er sprinklerlerin depolardan kald × - r × lmas × için bir karar verdirme dayana ù × olarak ele al × nmamal × d × r. Sprinklerlerin etkin olmamas × n × n neden- leri Tablo 2 ’de aç × klanm × ü t × r. Tabloda be- lirtildi ù i gibi etkisizli ù in önde gelen nede- ni sistemin kapat × lm × ü olmas × d × r. Yang × n Alarm Sistemleri ABD’de konutlarda 2003-2006 y × llar × ara- s × nda meydana gelen yang × n olaylar × n- dan elde edilen verilerin incelenmesin- de; NFPA, duman detektörü olmayan konutlarda ölümle sonuçlanan kaza oran × n × n duman detektörü olan konutlar için her 100 yang × na kar ü × l × k 0,52 olan ölüm oran × ile kar ü × la ü t × r × ld × ù × nda rapor edilen her 100 yang × n 1,10 olarak tespit edilmi ü tir. Bir ba ü ka ifadeyle; detektör kul- lan × ld × ù × nda ölüm oran × nda azalma %50 dir. Maryland Üniversitesi Yang × ndan Ko- runma Mühendisli ù i bölümünün yapt × ù × ba ü ka bir ara ü t × rma da sprinkler ve du- man detektörlerinin etkinli ù i 2003-2007 aras × nda ABD’de konut, ticari konut ve sa ù l × k tesislerinde meydana gelen yak- la ü × k 200.000 yang × n vakas × n × n analizine dayanarak yapt × ù × de ù erlendirmeye göre, kaza oran × (gerek ölümle gerek- se ölüm olmayanlar) sprinkleri olan ko- nutlarda (her 100 yang × n olay × nda 2,06 kaza) olmayanlara nazaran belirgin ola- rak daha az olarak bulunmu ü tur (her 100 yang × n olay × nda 3,17 kaza). Duman detektörlerinin ve sprinklerin göreceli hassasiyetinin bir göstergesi û ekil 2 ’de verilmi ü tir. Bu gösterge, yang × n olay ra- porunu dolduran ü ah × slarca sprinkler ve duman detektörünün çal × ü mas × için çok küçük olarak de ù erlendirilmi ü yang × nlar- dan derlenmi ü tir. û ekilde gösterildi ù i gibi, sprinklere nazaran duman detektörünün çal × ü mas × için “çok küçük” olarak de ù er- lendirilen daha az say × da yang × nda, du- man detektörleri özellik olarak yang × n × n ba ü lang × ç ü artlar × na sprinklerden daha hassast × r. Maryland Üniversitesi’nde yap × lan ikinci bir ara ü t × rmada, ABD’deki ticari maksat- la kullan × lan mekanlardaki yang × n olay- lar × nda ü ah × slar × n duman detektörlerinin çal × ü mas × na gösterdi ù i tepki û ekil 3 ’te gösterilmi ü tir. Bu çal × ü ma 2003-2010 y × llar × aras × ndaki 30,900 yang × n olay × n × kapsam × ü t × r. û ekil 3 ’te gösterildi ù i gibi duman detektörünün çal × ü mas × n × n sonu- cu olarak sesli bir alarm üretilmi ü olmas × - Tablo 1. Sprinkler Olan ve Olmayan Sistemlerde Yang × n Ölüm Oranlar × Kullan × m ü ekli Yang × n ölüm oran × * otomatik yang × n söndürme sistemi olmadan Yang × n ölüm oran × * × slak borulu sprinkler ile Azalma yüzdesi Tümü kamu kullan × m × 0.4 0.0 100% Konut 7.4 1.2 84% Ma ù aza/ Ofis 1.2 0.2 81% ú malat 1.8 0.3 84% Depo 1.2 2.0 -67% Toplam 6.2 0.9 85% * Yang Õ n ölüm oran Õ : sivil halktan ölümler/1000 yang Õ n Tablo 2. Sprinklerin Etkin Olmamas × n × n Nedenleri Ba ü ar × s × zl × k nedeni Tümü Islak boru Kuru boru Sistem kapal × 65% 61% 74% Elle müdahale sistemi engelledi 16% 19% 8% Bak × m yap × lmamas × 7% 8% 4% Sistem elemanlar × hasar görmü ü 7% 6% 10% Yang × n tipine uygun olmayan sistem 5% 6% 3% Y × lda toplam yang × n say × s × 738 564 130 û ekil 2. Duman Detektörü ve Sprinkler Çal × ü mas × ú çin “Çok Küçük” Yang × nlar û ekil 3. Ticari Maksatla Kullan × lan Yerler- de Kullananlar × n Sesli Yang × n Alarmlar × na Tepkileri Yang × n olay × n × n meydana gelme yüzdesi Duman dedektörü (%) Sprinkler (%) Çok ailenin oturdu ù u konutlar Çok ailenin otur- du ù u konutlar Ticari ve Konut Sa ù l × k hizmeti Sa ù l × k hizmeti Uyar × ld × ve tepki verdi Uyar × ld × ve tepki vermedi Kullanan yok Alarm verilmedi Bilinmiyor