Yangın ve Güvenlik Dergisi 172. Sayı (Ocak-Şubat 2015)

.$3$. .21868 0$.$/( <$1*,1 YH *h9(1/ø. 6$<, 34 James A. MILKE Maryland Üniversitesi Ö ù retim Üyesi Kaynak: www.magazine.sfpe.org Yang × ndan Koruma Sistemlerinin Etkinli ù i ve Güvenirli ù i Performans esasl × tasar × m analizleri genellikle belirlenen tasar × m hedeflerine ula ü mak için çe ü itli yang × ndan koruma sistemlerinin getirdi ù i katk × lar × n bir k × yaslamas × n × içerir. Yang × n koruma sistemleri iki kategoriye ayr × labilir, pasif ve aktif sistemler. Performans esasl × tasar × m analizleri genellikle belirlenen tasar × m hedeflerine ula ü mak için çe ü itli yang × ndan koruma sistemlerinin getirdi- ù i katk × lar × n bir k × yaslamas × n × içerir. Yang × n koru- ma sistemleri iki kategoriye ayr × labilir, pasif ve aktif sistemler. Yang × na dayan × kl × bariyerler ve yang × na daya- n × kl × bariyerlerdeki aç × kl × klar × n korunmas × pasif sistemler içindedir, buna kar ü × l × k yang × n de- tektörleri ve sprinkler gibi sistemler aktif sistem- ler içinde yer al × r. Belli bir yang × ndan koruma sisteminin belirlenen amaçlara ula ü mak için yapt × ù × katk × lar × n analizi, önerilen yang × ndan koruma sistemlerinin etkinli ù inin ve güvenirli ù i- nin bir de ù erlendirmesini içermelidir. Bu maka- lenin maksatlar × için “güvenirlik” bir ürün veya sistemin çal × ü ma ü artlar × nda belirlenen bir süre veya çevrim adedi kadar çal × ü mas × olas × l × ù × olarak tan × mlan × r. “Etkinlik” ise sistemin istenen amaçlar × yerine getirmeye olan kabiliyetini gösterir. Sprinkler sistemleri için güvenirlik verilerinin NFPA analizlerinde bulunmas × na ra ù men, di- ù er tip yang × ndan koruma sistemleri için umu- mi literatürde birkaç derleme güvenirlik verileri mevcuttur. Bu makale de ù i ü ik kaynaklardan elde edilen verilerin bir araya getirilmesi için yap × lmakta olan son ara ü t × rmalar × n sonuçlar × - na genel bir bak × ü sunmaktad × r. Güvenirlik verileri tüm yang × ndan koruma sis- temini tek bir bütün olarak ele alan yang × n olaylar × istatistiklerinden elde edilebilir. Bunun yan × nda, sistemin güvenirli ù i sistem elemanla- r × ndaki herhangi bir fazlal × ù × da dikkate alarak sistemin elemanlar × n × n ar × za ve onar × m oranla- r × na dayanan bir mühendislik analizinden de belirlenebilir. Bu makale için, güvenirlik verileri sistemi tek bir bütün olarak ele almaktad × r. Bilgi kaynaklar × içinde, uzman kanaati, NFIRS¹ verileri, sigorta ü irketi ara ü t × rmalar × , ara ü t × rma- c × lar × n yapt × klar × ara ü t × rmalar ve endüstrinin seçilen sektörlerince yap × lan derinlemesine yang × n olay analizleri yer al × r. Bu inceleme iki tip aktif sistemin (sprinkler ve yang × n alarmla- r × ) etkinli ù inin ve güvenirli ù inin incelenmesiyle ba ü layacak daha sonra pasif sistemler ince- lenecektir. Aktif Sistemler Sprinkler Sistemleri ABD’de yang × n olaylar × nda sprinkler sistemle- rinin etkinli ù i û ekil 1 ’de özetlenmi ü tir. û ekilde aç × kland × ù × gibi, yang × n olaylar × nda sprinkler çal × ü t × ù × zaman, sadece bir sprinkler hemen hemen tüm yang × nlar × n %70’inde çal × ü makta ve bu sprinkler olaylar × n %98’inde etkili olmak- tad × r. û ekilde gösterilen ilgi çekici bir e ù ilim de sprinklerlerin etkinli ù inin çal × ü an sprinkler say × s × artt × ù × nda dü ü mesidir. Geni ü bir yelpazede sprinkleri olan binan × n kul- lan × m ü ekline göre yang × nda ölüm oranlar × n- da kayda de ù er azalma Tablo 1 ’de verilmi ü tir. Sprinkleri olan depolardaki yang × n olaylar × nda ölüm oran × , depolarda küçük oranda yang × n- û ekil 1. ABD’de Yang × n Olaylar × nda Sprinklerlerin Etkinli ù i Yang × n olay × n × ni yüzdesi Etkinlik yüzdesi Çal × ü an sprinkler say × s × Islak boru Kuru boru Islak boru ¹ Ulusal Yang Õ n Olaylar Õ Raporlama Sistemi (National Fire Incident Reporting System)