Yangın ve Güvenlik Dergisi 161. Sayı (Eylül 2013)

YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 161 83 øù GÜVENL øöø - MAKALE leyici ajanlar ve di ù er endüstriyel amaçl × kimyasal maddeler oldukça kostiklerdir ve ciddi hasara yol açabilirler. Bunlar a ù × rl × kl × olarak göze zarar veren maddeler olmakla birlikte ayn × zaman- da do ù ru ü ekilde kullan × lmad × klar × nda solunum sistemine ve cilde de zarar verebilirler. Güne ü kremi ve sabun gibi s × k olarak kullan × lan kimyasal maddeleri göz ard × etmek oldukça kolayd × r. Her ne kadar bunlar çok ender olarak kal × c × hasara yol açsalar da gözlerinizi günlerce rahats × z edebilirler. S × çrayan bir kimyasal s × v × n × n göze kaçma durumu sonucunda ortaya ç × kan kimya- sal yan × k çok farkl × ü ekillerde meydana gelmektedir. Gözlerin ovu ü turulmas × , kimyasal maddelerin elin üzerindeki ya da kollar × n üzerindeki deriden gözlere aktar × lmas × na sebep olabilir. Aerosola maruz kalma da bir di ù er maruz kalma yöntemidir. Boyama, ah ü ap i ü leri ve pas giderme i ü leri toz ve duman olu ü umuna sebep olabilir. Her ne kadar havada uçu ü an partiküller kadar s × k olmasa da bu tehlikeler de oldukça ciddidir çünkü çok küçük olduklar × için görülemezler. Güne ü kremleri ya da losyonlar özellikle çok s × cak ortamlarda çal × ü × rken gözün içerisine akabilirler. Bu tür tehlikeli maddeler ile ya da bun- lar × n yak × n × nda çal × ü × rken en yak × n göz y × kama istasyonunun nerede oldu ù unu bilmek çok önemlidir. Bir kimyasal s × çra- ma sonucunda meydana gelen hasar × n miktar × söz konusu kimyasal × n ne kadar süre ile gözlerle temas etti ù ine dayal × d × r. Böyle durumlarda göze s × çrayan kimya- sallar × tamamen inceltmek için gözleri 15 dakika boyunca iyice su ile y × kaman × z gereklidir. Kornea A ü × nmalar × Kornea gözün üzerini kaplayan özel ve ü effaf bir deri olarak dü ü ünülebilir. Kornea a ü × nmas × bu özel derinin üzerinde bir çizik ya da a ü × nma meydana gelmesi- dir. Kornea a ü × nmalar × en s × k rastlanan göz yaralanmalar × olup genelde kendi ba ü lar × na birkaç gün içerisinde iyile ü e- bildikleri için göz ard × edilebilmektedirler. Kornea a ü × nmalar × yabanc × bir objenin göz ile temas etmesinden kaynaklan × r ve travmatik, yabanc × obje ba ù lant × l × , kontak lens ba ù lant × l × ya da spontan olarak s × n × fland × r × labilir. Travmatik kornea a ü × nmalar × genelde parmak t × rnaklar × , ka ù × t, karton parçalar × ya da el aletleri se- bebiyle ortaya ç × kabilmektedirler. Yabanc × obje kaynakl × a ü × nmalar tipik olarak kornea içerisine yerle ü en pas, ah ü ap, cam, plas- tik, fiberglas ya da bitki materyalinden kaynaklanmaktad × rlar. Semptomlar × , hafif a ü × nma vakalar × ndaki gözünüzde bir ü ey kaçt × ù × hissinden (ya- banc × madde i ü çisi) ciddi a ü × nmalardaki ü iddetli a ù r × lara kadar de ù i ü ebilmektedir. Semptomlar tipik olarak travma ba ü - lad × ktan hemen sonra ortaya ç × kar ve a ü × nman × n boyutuna ba ù l × olarak birkaç dakika ila birkaç gün sürebilir. Bunun yan × nda y × rt × lma da meydana gelebilir. Uçan bir objenin göze kaçmas × durumunda derhal medikal personele görünmeniz gerekir. Gözünüzü plastik bir koruyucu ile ya da bir fincan ile kapat × n ve gözünüzün üzerine bask × yap × p göz hareketinizi en aza indirin. Travmatik iritis Bu tür yaralanma t × pk × kornea a ü × nmas × gibi ortaya ç × kabilir. Bu ayn × zamanda daha kör bir objenin göze gelmesiyle de meydana gelebilir. ú ris gözün renkli k × sm × - d × r. Bu k × s × m asl × nda göz deli ù i içerisinden göze giren × ü × k miktar × n × kontrol eden bir kast × r. ú ritis ise gözün enflamasyonu anla- m × na gelmektedir. Kornea a ü × nmas × ndaki yabanc × madde etkisine k × yasla burada farkl × olan bir a ù r × hissidir. Baz × hastalar ba ü a ù r × s × ve akut körlük geçirebilirler. Iritis, kornea a ü × nmas × sonras × nda birkaç gün içerisinde ortaya ç × kabilmektedir. Hifema Ve Orbital Patlama Fraktürleri Bu tür yaralanmalar kör bir objeden ya da etraftaki yap × lardan gözlere güç uygulamas × sebebiyle ortaya ç × karlar. Bunun örnekleri aras × nda sopa ile yüze vurulmas × ya da yüze i ü ekipman × n çarp- mas × vard × r. Hifemalar, ön odac × k ad × da verilen x gözün ön taraf × nda meydana gelen kanamalardan ortaya ç × kar. Bu alan kornea ve iris aras × ndaki aland × r. Orbital patlama fraktürleri gözü çevre- x leyen yüz kemiklerinin çatlamas × ya da k × r × lmas × d × r. Lakerasyonlar (Kesikler) Kesikler göz kapaklar × ya da kornea üze- rinde meydana gelebilmektedirler. Bunlar genelde, cam parçac × klar × dahil olmak üzere keskin bir objeyle temas sonucunda ortaya ç × karlar. û a ü × rt × c × bir ü ekilde bunlar bir dü ü me sonucunda vücutta meydana gelen bir travmadan da kaynaklanabil- mektedirler. Kornea kesikleri genelde göze giren yabanc × bir objenin sebep oldu ù u kör-güç travmas × n × n bir sonucu olarak ortaya ç × karlar. Bunun bir örne ù i ki ü inin göz koruyucu ekipman kullanmadan bir ö ù ütme tekerle ù i kullan × rken gözüne ufak metal parçalar × n × n uçarak kaçmas × durumudur. Kornea y × rt × lmalar × kal × c × görme kay × plar × n × n önlenmesi için h × zl × medikal ve müdahale gerektiren ciddi yaralanmalard × r. Ultraviyole keratit (kornea yang × s × ) En s × k görülen × ü × k kaynakl × göz travmas × ultraviyole keratittir. Bu bir anlamda kornea yanmas × olarak da dü ü ünebilir. Ultraviyole ve infrared × ü × nlar × da renk spektrumunun z × t uçlar × nda yer al × rlar ancak bunlar da göz için ayn × seviyede tehlikelidirler. Pek çok kaynak ve kesme prosedürü bu teh- likeli × ü × nlar × yaymaktad × rlar. Göze giren yabanc × maddeler Genelde bir yabanc × madde ufak bir me- tal, ah ü ap ya da plastik dolgu parças × d × r. Bu, göze giren her ü ey olabilir. Yabanc ×