Yangın ve Güvenlik Dergisi 161. Sayı (Eylül 2013)

KAPAK KONUSU - MAKALE YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 161 34 araba lastiklerinden ç × kan yang × n 15 da- kika içersinde kontrol alt × na al × nabilmi ü tir. Altm × ü × nc × dakikada testi yap × lan alan × n × n kap × lar × aç × lm × ü ve bunun sonucunda yang × n h × zlanm × ü t × r. 94üncü dakikada elli f × skiye aç × k konumdad × r; 117nci dakikada ise 94 f × skiye aç × k konumdad × r. Toplamda 95 f × skiye çal × ü maktad × r. Kap × lar kapat × ld × k- tan sonra oksijen seviyesi %15’e dü ü mü ü ve yang × n hafiflemi ü tir. FM taraf × ndan havaland × rma sistemleri üzerinde daha sonra iki farkl × raflar × depolama tesisinde gerçekle ü tirilmi ü olan testte, bunun iki kat × hasar meydana gelmi ü ve havaland × rma menfezleri olmaks × z × n yap × lan testlerdeki- nin 2.5 kat × kadar f × skiye çal × ü t × r × lm × ü t × r. 1974 y × l × nda FM taraf × ndan gerçekle ü ti- rilmi ü olan çal × ü man × n sonuçlar × da bu testlerin sonuçlar × na benzemektedir ve bu da havaland × rma sistemlerinin ya ù - murlama sistemlerinin çal × ü mas × n × engel- ledikleri yönünde baz × endi ü elerin ortaya ç × kmas × na yol açm × ü t × r. 1979 y × l × nda, NFPA 1 Tek tip Yang × n Mevzuat × ya ù murlama sistemlerine sahip yüksek rafl × depolama tesislerinde havaland × rma menfezlerinin kullan × m × n × yasaklam × ü t × r. 1994 y × l × nda FM taraf × ndan perakende depolar × ndaki ürünler üzerinde yap × lan testler geçici yang × n duvar × n × n kullan × ld × ù × durumlarda sonuçlar × n çok kötü oldu ù unu ortaya koymu ü tur. 1998 y × l × nda The Fire Protection Research Foundation (yan- g × ndan korunma ara ü t × rma vakf × ) FM’in geçici yang × n duvarlar × ile ilgili bulgular × n × konfirme etmi ü ve ya ù murlama sisteminin bir tehlike için uygun olmas × ya da hafif olarak uygunsuz olmas × durumunda ha- valand × rmamenfezlerinin aç × lma olas × l × ù × - n × n çok dü ü ük oldu ù u sonucuna varm × ü t × r. Hiçbir yan etki belirlenmemi ü tir. NFPA 204’ün mevcut versiyonu, ya ù mur- lama sistemlerine sahip binalardaki hava- land × rma sistemlerinin tasar × m × konusunda çok az yönlendirme sunmaktad × r. Bölüm 15’de konuyla ilgili olarak ü u ü ekilde bilgi verilmektedir: 11.1: Mümkün olan yerlerde, ya ù mur- lama sistemine sahip binalar için olan havaland × rma sisteminin tasar × m × konuyla ilgili yetki sahibi otorite taraf × ndan kabul edilebilir bir mühendislik analizine dayal × olacak ve belirlenmi ü hedeflerin kar ü × lan- d × ù × n × ortaya koyacakt × r. Ayr × ca Ek’te ü u ü ekilde belirtilmektedir: A11.1: Bölüm 4 ila Bölüm 10, ya ù murla- ma sistemlerinin olmad × ù × durumlarda havaland × rma sistemleri ile geçici yang × n duvar × tasar × mlar × n × n sahip olmas × gerekli teknolojiyi özetlemektedir. Tehlikeyi kont- rolüne (örne ù in ya ü am güvenli ù i, mülk koruma, su kullan × m × , karartma) yönelik olarak ya ù murlama sistemleri, havalan- d × rma sistemleri ve de yang × n duvarlar × n × n hep birlikte kullan × m × na yönelik e ü de ù er bir geni ü olarak kabul görmü ü tasar × m temeli henüz mevcut de ù ildir. Tasar × m- c × lar otomatik ya ù murlama sistemle- riyle birlikte havaland × rma sistemlerinin kullan × lmas × n × n hala ara ü t × r × lmakta olan bir konu oldu ù u konusunda uyar × lmak- tad × rlar. Bu devam eden ara ü t × rmalar söz konusu birlikte kullan × m × n × n faydalar × ve etkileri ile ilgilidir. Daha fazla bilgi için lütfen bölüm F.3’e bak × n × z. Bu çok net olmayan bir konu olup ne yap- malar × gerekti ù i konusunda tasar × mc × lara ve yetki sahibi otoritelere ciddi büyük arz etmektedir. Havaland × rma sistemlerinin, ya ù murlama sistemlerinin etkinli ù i ve çal × ü mas × üzerinde olas × olumsuz etkilerine yönelik endi ü eler sebebiyle NFPA 13 Ya ù murlama Sistemleri Kurulum Standartlar × n × n 2010 versiyonu havaland × rma sistemlerinin kullan × m × n × s × n × rlamaktad × r: Bölüm 12.1.1.1: Otomatik ya ù murlama sistemlerinden daha yüksek bir s × cakl × k s × n × fland × rmas × na sahip olan çal × ü ma elementlerine sahip manuel olarak ça- l × ü t × r × lan çat × havaland × rma sistemleri ya da otomatik havaland × rma sistemlerine izin verilmektedir. Bölüm 12.1.1.2: ESFR (Erken söndürme h × zl × müdahale) türü ya ù murlama sistem- lerinin kullan × m × na, e ù er havaland × rma sis- temleri yüksek s × cakl × ù a dayan × kl × standart müdahale çal × ü mamekanizmas × na sahip de ù illerse, otomatik × s × ya da duman ha- valand × rma sistemlerine sahip binalarda izin verilmeyecektir. NFPA 13’ün 2010 versiyonun Bölüm A12.1.1’indeki Ek Notunda ü u ü ekilde belirtilmektedir: Ya ù murlama sistemi koruma kriterleri, çat × havaland × rma sistemleri ve geçici duvarlar × n kullan × lmad × ù × varsay × m × na dayanmaktad × r. NFPA 13’ün 2010 versiyonun Bölüm C.6’s × ndaki Ek Notunda ü u ü ekilde belir- tilmektedir: Bu program × n bir parças × olarak testler, Duman ve × s × havaland × rmas × n × n simülas- yonunu sa ù lamak amac × yla saçak hiza- s × ndaki pencereler ya da panjurlar aç × k olarak yap × lm × ü t × r. Bu testlerde, pencere ya da panjurlar × n aç × k olmad × ù × benzer testlere k × yasla %87.5 ve %91 daha fazla f × skiye aç × lm × ü t × r. ... Tasar × m e ù rileri, binada çat × havalan- d × rma menfezleri ya da geçici yang × n duvarlar × n × n olmamas × durumuna göre olu ü turulmu ü tur. Paspaslama operas- yonlar × s × ras × nda, mevcut yerlerde, ön havaland × rma sistemlerinin manuel olarak da bo ü altma i ü lemi yapabilmesi gereklidir. Mülk Kay × p Önleme Veri Taban × 2.0’da, FM Global ya ù murlama sistemlerine sahip binalarda havaland × rma menfez- lerinin kullan × m × na yönelik kriteri ü u ü ekilde s × ralanm × ü t × r: 2.1.1.7.1 Ya ù murlama sistemlerine sahip tesislerde otomatik duman ve × s × havaland × rma sistemleri kurulumu yap- may × n. Ancak manuel × s × havaland × rma ve duman havaland × rma menfezlerinin kullan × m × kabul edilmektedir.