Yangın ve Güvenlik Dergisi 161. Sayı (Eylül 2013)

KAPAK KONUSU - MAKALE YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 161 30 Carl BALDASSARRA, PE, FSFPE Rolf Jensen & Associates Inc. Chicago, Ill. HPAC Engineering Kaynak: www.hpac.com Bu tedbirler, e ù er kullan × l × rsa, daha güvenli ve daha etkin yang × nla mücadele süreçleri sa ù layacak ve yang × n geçiren büyük binalardaki duman ve × s × n × n d × ü ar × at × lmas × anlam × nda daha üstün bir yöntem sunacakt × r. Duman ve Is × Menfezlerinin Kullan × m × nda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar 1953 y × l × nda, Michigan eyaletinin Livonia kentinde bulunan General Motor Hidromatik tesisi, II.Dünya Sava ü × sonras × nda üretim tesisi tasar × m × nda en son teknolojiyi temsil etmektey- di. Bir A ù ustos ö ù leden sonras × nda, oksasitilen kesme me ü alesi kullanan i ü çiler, parça aktar × m band × üzerinde, içinde yan × c × s × v × lar bulunan bir kab × kaza eseri alevlendirdiler. Bu alevler üretim band × boyunca ilerledi ve ilerlerken beraberinde di ù er materyalleri de alevlendirdi. Yang × n tavan dö ü emesine s × çrad × ve dönüp yeniden binaya giren yan × c × buharlar ç × kart- maya ba ü lad × . Bu durum yang × n × n daha da yo ù unla ü mas × na ve sonuç olarak daha fazla gaz × n aç × ù a ç × kmas × na yol açt × . Bir kaç dakika içerisinde, 1.5 milyon fit karelik binan × n tamam × yang × na teslim olmu ü tu. Bu yang × nda alt × ki ü i ya ü am × n × yitirirken tesis tama- men imha oldu. Bugünkü de ù eri ile ortaya ç × kan kay × p 550 milyon dolar × n üzerindeydi. Yang × n sonras × nda, pek çok farkl × profesyonel e ù er × s × n × n binadan ç × kmas × için bir yol bulunmu ü olsa bu facian × n önlenmi ü olabilece ù ini belirttiler. 1955 y × l × nda, Chicago’da bulunan Armour Insti- tute of Technology (Günümüzde Illinois Institute of Technology)’de × s × ve duman menfezlerinin kullan × m × na yönelik testler gerçekle ü tirilmi ü tir. Bu testlerin ard × ndan yine menfezler üzerinde Factory Mutual (FM) taraf × ndan bir dizi test gerçekle ü tirilmi ü tir. Bu testlerden elde edilen so- nuçlar, 1961’de yay × mlanan NFPA 204-Duman ve Is × Menfez Sistemleri Standard × n × n birinci versiyonunun da temelini te ü kil etmi ü tir. Menfez Türleri Çat × ya tak × lan duman ve × s × menfezleri iki temel türden meydana gelir: Mekanik olarak çal × ü an otomatik ve dü ü en tür. Tipik olarak, otomatik menfezler hava ko- ü ullar × na korunmalar × n × sa ù lamak ve çat × da yürüyenler taraf × ndan kolayca görülebilmelerini sa ù lamak için bordürlere sahip olurlar ( Resim A ). Genel olarak kapaklar × yayl × olur ve × s × ya göre kolayca eriyen bir ba ù lant × n × n erimesi üzerine kolayca aç × l × rlar. Dü ü en-tür bir menfez Resim B’de gösterilmi ü tir. Çat × penceresi görevi gören kubbeler belirli bir × s × da eriyen ve dü ü en plastikten yap × lm × ü t × r. Bu- rada eriyen bir ba ù lant × kullan × lmam × ü t × r. Menfez binan × n içerisinde veya çat × dan manuel olarak aç × labilmektedir. Tipik olarak, panel k × s × mlar × nda mente ü e kullan × lm × ü t × r. Otomatik menfez gibi dü ü en-tür menfez de bordüre tak × lmaktad × r. Her iki tür menfez de s × cak duman ve gazlar × n binadan at × lmas × için yer çekimi kuvvetini kul- lanmaktad × r. UL ve FM Global (endüstriyel tesislere ve depo- lama tesislerine yönelik sigorta hizmeti sunar ve FM organizasyonunun önceki halidir) duman Resim A . Otomatik mekanik türden menfez. Resim B. Dü ü en-tür menfez.