Yangın ve Güvenlik Dergisi 161. Sayı (Eylül 2013)

YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 161 HABERLER 16 Orman Yang × nlar × n × n Yüzde 98’i ú nsan Kaynakl × Do ù al afetlerin ba ü × nda gelen orman yang × nlar × n × n ç × kmas × nda ve yay × l- mas × nda en uygun ko ü ullara sahip Akdeniz iklim ku ü a ù × n × n etkili oldu ù u Türkiye’de, 2013 y × l × nda Temmuz ay × - n × n sonuna kadar 1.462 adet orman yang × n × ç × kt × ve 3.194 hektar alan zarar gördü Türkiye’de her y × l ortala- ma 2.017 adet yang × n ç × k × yor, yanan alanlar × n a ù açland × r × lmas × için ise her y × l yakla ü × k 50 milyon TL harcamak gerekiyor. Ülkemizde her y × l oldu ù u gibi ihmal ve dikkatsizliklerimiz sonucu ormanlar × m × z yanmaya devam ediyor. 2013 y × l × nda Temmuz ay × n × n sonuna kadar 1.462 adet orman yang × n × ç × karken 3.194 hektar alan zarar gördü. Ç × kan yan- g × nlar × n 1.170 hektar × n × örtü yang × n × , 2.024 hektar × n × ise tepe yang × n × olu ü - turdu. Son günlerde hemen hemen hergün 15-25 adet orman yang × n × ç × k × yor. Türkiye’de son y × llarda ú talya, Fransa, Portekiz, Yunanistan ve ú spanya gibi ço ù u ülkeye k × yasla orman yang × nla- r × n × söndürme ve kontrol alt × na alma konusunda daha etkin ve ba ü ar × l × ça- l × ü malar yürütülüyor. Buna ra ù men her y × l ortalama 2.017 adet yang × n ç × kar- ken ve ortalama 8.400 hektar orman alan × yang × ndan zarar görüyor. Bu da yüz binlerce a ù ac × n, ot ve çal × n × n kül olmas × , milyonlarca böce ù in, binlerce ku ü un, memelinin, sürüngenin yanarak ya ü amlar × n × yitirmesi, ya ü am alanlar × n × n bozulmas × , orman ekosistemlerinde yaralar aç × lmas × anlam × na geliyor. Ya- nan alanlar × n a ù açland × r × lmas × ise her y × l yakla ü × k 50 milyon TL’nin harcanmas × demek. Genellikle göz ard × edilen önemli bir hasar da topraklar × m × zda olu ü uyor. Topraklar × n ya ü amsal gücü topra ù × n en üst katman × nda çokça ya ü ayan mikrobiyel dünya ile ilgili. Bu canl × Orman yang × nlar × n × n önlenmesinde ka- muoyunu ayd × nlat × c × ve uyar × c × e ù itim çal × ü malar × n × n büyük önem ta ü × d × ù × n × ifade eden TEMA Vakf × Yönetim Kurulu Ba ü kan × Deniz Ataç “Her y × l kamuoyunun orman yang × nlar × na kar ü × uyar × lmas × na özel önem veriyoruz. E ù itim çal × ü ma- lar × m × zda orman yang × nlar × n × n neden oldu ù u çevresel sorunlar ile bunlar × n orman ekosistemlerine ve iklim de ù i ü ik- li ù ine etkileri konular × na a ù × rl × k veriyoruz. Bunu önemsiyoruz çünkü ülkemizde or- man yang × nlar × n × n %98’i insan kaynakl × ” dedi. Vatanda ü lar × n herhangi bir duman gör- düklerinde de ücretsiz ALO 177 Orman Yang × n ú hbar Hatt × ’n × arayarak yang × n × yetkililere bildirmeleri erken müdahale için çok büyük önem ta ü × yor. Zira erken müdahale ile yang × nlar daha k × sa süre- de daha küçük alanlarda kontrol alt × na al × nabiliyor. Türkiye’de 2002 y × l × nda yang × na ortala- ma 40 dakikada ula ü × l × yorken bu süre son y × llarda 18 dakikaya kadar dü ü ürül- dü. Bu sürenin dü ü ürülmesinde erken haber alma sistemlerinin olu ü turulmas × , helikopter dahil müdahale araçlar × n × n yenilenmesi önemli bir rol oynad × . topluluklar × gözle görülemez düzeyde olsalar bile topraklar × n verim ve yenilen- me gücünü sa ù layan e ü siz bir canl × lar sistemini olu ü turuyor. Yang × nlar s × ras × nda bu canl × lar toplulu ù unun bile ü imi de ù i- ü irken, yararl × birçok organizma da yok oluyor, orman ekosistemi hasar görüyor. Yang × nlar × n topra ù a olan di ù er zarar × ise toprak parçac × klar × n × n birbirine ba ù l × kal- mas × n × sa ù layan do ù al toprak organik maddesi olan humusun yanmas × olarak öne ç × k × yor. Böylelikle toprak tanecikle- ri k × r × lgan ve duyarl × bir hal alarak, çok ufak zerreciklere ayr × l × yor. Dikilen fidanlar topra ù × örtene kadar erozyonla toprak kayb × olu ü uyor. Ülkemizde büyük zararlara neden olan orman yang × nlar × n × n hemen hemen ta- mam × n × n sebebi insanlar. Küçük ihmal ve dikkatsizlikler yang × nlar × n en büyük nedenini olu ü turuyor. Orman yang × nla- r × nedenlerinin yüzde 76’s × piknik ate ü i, sigara, orman içi veya kenar × nda bulu- nan çöplükler, çoban ve avc × ate ü i, an × z yak × lmas × gibi ihmal ve dikkatsizliklerden kaynaklan × yor. Bu orana faili meçhul olanlar da dahil edildi ù inde oran yüzde 90’a ula ü × yor. Yang × nlar × n yüzde 8’inin ise kasten orman yakma fiili sonucu ortaya ç × kt × ù × görülüyor.