Yangın ve Güvenlik Dergisi 159. Sayı (Mayıs-Haziran 2013)

YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 159 TULUMBACI 10 mak için zaman harcamazlar. Özellikle de detayl × bir yönerge ise ilgilenmezler. Acil durum tahliye esaslar × n × n net ve ba- sit olmas × ve ki ü ilerin e ù itilmeleri gerekir. E ù itim binada bulunanlar × n yang × n gü- venlik i ü lemlerini daha iyi anlamalar × an- lam × nda çok önemli bir faktördür. Üç e ù i- tim a ü amas × planlan × r. Birinci a ü amada binada bulunanlara sözlü olarak anlat × l × r ve bu anlat × m s × ras × nda binada bulunan- lar çe ü itli aç × klamalar talep edebilirler ve ihtiyaçlar × n × ve endi ü elerini tart × ü abilirler. ú kinci a ü amada ise önceden duyurul- mu ü olan tatbikatlar gerçekle ü tirilir. Bu tatbikatlar s × ras × nda sözlü anlat × m s × ras × n- da verilen bilgiler uygulamaya konulur. Son olarak binada bulunanlar × n daha iyi e ù itilmesi amac × yla habersiz tatbikatlar gerçekle ü tirilir. Bu üç a ü amal × e ù itimin her y × l tekrarlanmas × gerekir. Yöneticilerin büyük k × sm × binadabulunan- lar × n panik olacaklar × korkusuyla habersiz tahliye tatbikatlar × n × gerçekle ü tirmek ko- nusunda isteksiz olurlar. Panik unsurunun bir yang × n s × ras × nda binada bulunanlar × n davran × ü lar × üzerinde önemli bir etkisi ol- du ù u hiçbir zaman kan × tlanmam × ü t × r. As- l × nda çok ciddi bir yang × n s × ras × nda bile panik çok ender meydana gelmektedir. Bunun yerine dikkat edilmesi gereken en önemli konu tüm binada bulunanlar × n yang × n güvenlik e ù itimlerine kat × lma ko- nusunda motive edilmeleridir. E ù itim bir yük veya zaman kayb × olarak de ù il, bu- nun yerine bir ki ü inin ve di ù er insanlar × n güvenli ù i anlam × nda temel bir gereklilik olarak görülmelidir. Haberli ya da ha- bersiz tatbikatlar × n hiçbir zaman için on be ü dakikadan fazla sürmemesi gerekir. Bu süre zaten pek çok binada gerçek bir yang × n s × ras × nda güvenli bir bölgeye ak- tar × lmalar × için yeterli süredir. Bina özellikleri yang × n güvenli ù inin tüm bi- le ü enlerini etkiler. Merdivenlerin ve ç × k × ü lar × n boyutu ve konumlar × gibi binan × n tasar × m ve mimari özellikleri binada bulunanlar × n tahliye olanaklar × n × etkileyecektir. Yang × n güvenlik stratejisinin olu ü turulmas × a ü ma- s × nda bu faktörlerin göz önünde bulun- durulmas × gerekir. Özellikle acil durumlar için bir binada belirli özellikler uygulamaya konulabilir. Bunlar × n aras × nda acil durum × ü × kland × rmas × , s × ù × nma alanlar × , güvenli asansörler ve ya ù murlama sistemleri vard × r. ú leti ü im sistemleri ve yönlendirme sistemleri gibi di ù er baz × özellikler ise her zaman kullan × labilir. Pek çok olayda bütün bu özellikler yang × n güvenli ù ini sadece engelliler için de ù il, binada bulunan bü- tün kullan × c × lar için iyile ü tirecektir. Düzgün ü ekilde tasarlanm × ü olan bir ya ù - murlama sisteminin çal × ü t × r × lmas × n × n tüm binada bulunanlar için ya ü am tehdidi riskini ortadan kald × rd × ù × belirtilmektedir. Bu teorik olarak gerçek olabilir ancak ya ù - murlama sistemleri mükemmel bir çözüm olmayabilirler, örne ù in; içten içe yanan ya da gizlenmi ü bir yang × nda harekete geçmeyebilirler. Düzgün ü ekilde tasarlanm × ü ve bak × m × yap × lan ya ù murlama sistemleri ço ù u durumda yang × n × ba ü lad × ù × yerle s × n × rl × tutacakt × r ve bu da tambir tahliye yapma ihtiyac × n × azaltabilir. Ancak, baz × binalarda bulunanlar × n ba ü ka bir yere aktar × lmas × ihtiyac × yine de gerekli olabilir. Bu sebeple, ya ù murlama sistemleri yang × n × n ba ü lad × ù × yer ile s × n × rlanmas × anlam × nda %95 etkili olabilirlerken, kaynaklarda belirtildi ù i gibi, engelli ki ü ilere yönelik bir yedek plan mut- laka olmal × d × r. Engelliler için S × ù × nma Alanlar × Güvenli alanlar, toplanma alanlar × , kur- tarma alanlar × ya da tahliye bekleme alanlar × olarak da bilinen s × ù × nma alanlar × yang × na dirençli malzeme ve yang × n × n ve duman × n geçmesini önleyen yang × n kap × lar × ile binan × n di ù er k × s × mlar × ndan yan- g × na iki saat dayan × kl × duvarlarla ayr × lm × ü olan eri ü ilebilir bir alandan meydana gel- mektedirler. S × ù × nma alan × n × n bir yang × n merdiveniyle ayn × korumay × sunmas × ve ayn × yang × na dayan × kl × l × k özelliklerine sahip olmas × gereklidir. Binalarda s × ù × nma alan × olarak yang × n güvenlik holleri vemerdiven bo ü luklar × da kullan × labilir. Bu gibi durum- lardamerdiven bo ü lu ù u alan × n × n, tekerlekli sandalye kullan × c × lar × dahil olmak üzere burada bekleyen engelliler taraf × ndan t × kanmamas × için yeterince geni ü bir alana sahip olmas × gereklidir. Baz × ara ü - t × rmac × lar, bir s × ù × nma alan × n × n merdiven bo ü lu ù u ya da asansör gibi do ù rudan bir ç × k × ü güzergah × na ba ù lant × s × olmas × gerekti ù i belirtmektedirler. ú tfaiyecilerin binadaki insanlar × tahliye etmek için acil durum asansörleri planlad × klar × durumlar- da, asansör lobisi s × ù × nma alan × görevini görecek ü ekilde en az 6 metrekare ola- rak tasarlanmaktad × r. Bu durumda e ù er kat × n terk edilmesi gerekli ise asansörleri kullanmak için beklerken koruma alt × nda olacaklard × r. E ù er bu alan do ù rudan bir merdiven bo ü lu ù u ya da asansöre aç × lm × yor ise kurtarma personelinin bu insanlara kolayca eri ü ebilmelerini sa ù la- mak amac × yla bu alan × n en az × ndan bir merdiven bo ü lu ù u ya da asansöre yak × n bir konumda olmas × gerekir. Di ù er s × ù × nma alanlar × aras × nda iki bina aras × nda ayn × seviyede ba ù lant × lar olabilir. Bu gibi durumlarda iki bina bir geçi ü yolu ile birbirine ba ù lanm × ü olup acil durumda binada bulunanlar di ù er binaya geçerek ve onun asansörünü kullanarak tahliye edilebilirler. Bir di ù er opsiyon ise katlar × n yatay olarak birbirinden ayr × lmas × d × r. Bu durumda katlar her bir bölme aras × nda yang × na ve dumana dirençli kap × lar bulu- nacak ü ekilde iki ya da daha fazla bölün- meye ayr × l × rlar. Bölmelerden bir tanesinde yang × n meydana gelmesi durumunda, binada bulunanlar di ù er bölmeye ge- çerler ve yang × n söndürülünceye ya da kurtar × l × ncaya kadar burada beklerler. Belirli yang × na dayan × kl × l × k özelliklerine sahip elektrikli yang × n kap × lar × s × ù × nma alanlar × n × korumak için kullan × labilir. Teker- lekli sandalyede bulunan bir ki ü inin yang × n kap × lar × n × aç × p kapatmas × zor olabilece ù i için otomatik bir mekanizma fazlas × yla yard × mc × olacakt × r. Acil Durum Asansörlerinin Tahliye için Kullan × lmas × Acil durumasansörü veya itfaiye asansörü terimi bir yang × n s × ras × nda kurtarma ekipleri taraf × ndan güvenli bir ü ekilde kullan × labi- lecek olan asansörleri ifade etmektedir.