Yangın ve Güvenlik Dergisi 159. Sayı (Mayıs-Haziran 2013)

YANGIN ve GÜVENL ø K SAYI 159 TULUMBACI 8 Engelli Ki ü ilerin Acil Durum Tahliyesi Prof. Dr. Abdurrahman KILIÇ ú TÜ Makina Fakültesi Engellilerin eri ü ti ù i refah, ça ù da ü la ü man × n bir göstergesidir. Ülkemizde son y × llarda engelliler ve engelli haklar × gibi konulara önem verilmeye ba ü land × ù × n × görmekte- yiz. Engelliyi; “Do ù u ü tan veya sonradan bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini de ù i ü ik oranlarda kaybetmi ü olup da hayat × n normal gereklerine uyamayan, korunmaya, bak × ma, rehabilitasyon, dan × ü manl × k ve destek hizmetlerine ihtiyac × olan bir ki ü i” ü eklinde tan × mlayabiliriz. Gerçek anlamda engel, bir ü eyi yapmay × , bir ü eyden ya- rarlanmay × veya bir ü eyin meydana gel- mesini önleyen etkendir diyebiliriz. Özürlü kelimesi ile engelli kelimesi e ü anlaml × olarak kullan × lmaktad × r ama bu do ù ru de ù ildir. Özür; bir kusurun, bir suçun elde olmadan yap × ld × ù × n × n ileri sürülmesidir. Bir ki ü inin baz × yeteneklerini kaybetmesi özür gerektirmez. Özürlü yerine engelli kelimesi tercih edilmelidir. Günümüzde dünya nüfusunun yakla ü × k %10’unu, ülkemiz nüfusunun ise yakla ü × k %9’unu olu ü turan engellilerin problemleri, ayn × zamanda ailelerin, çevrenin, toplu- mun, k × sacas × tüm insanlar × n ortak proble- midir. Anayasam × z × n 61. Maddesi “Devlet sakatlar × n korunmalar × n × ve toplum hayat × na intibaklar × n × sa ù lay × c × tedbirler al × r” demekle, engellilerin korunmas × ve toplumsal ya ü ama kat × l × mlar × na yard × mc × olunmas × na temel olu ü turmaktad × r. Bu temele dayan × larak haz × rlanm × ü kanun, tüzük ve yönetmelikler ile engellilerin ya- ü am × n × kolayla ü t × r × c × düzenlemelere gidil- mi ü tir. Fakat, acil durumlarda engellilerin yararlanabilece ù i olanaklar konusunda yeterli mevzuat bulunmamaktad × r. En- gellilerin yang × n ve acil durumlarda ya- rarlanaca ù × sistemler üzerinde yeterince durulmam × ü t × r. Dört farkl × engelli türü de ù erlendirilmekte- dir: Fiziksel, görsel, i ü itsel ve zihinsel engel- lilikler. Bu s × n × rlamalar × n her birisi binalar × n tahliye süreçlerinin insan kapasitesi ile ilgili belirli farkl × l × klar göstermektedir. Buna ilave olarak, hayat × n × n bir noktas × nda herkes ast × m, yaralanma ya da hamilelik gibi tahliye potansiyellerini etkileyebilecek olan hafif ya da geçici engelliliklere sahip olabilirler. ú nsanlar ya ü land × kça, k × s × tlama- lar ortaya ç × kabilir. Bütün bu ko ü ullardan engelli olmak art × k özel bir durum de ù ildir. Ara ü t × rmac × lar ideal çözümlerin sadece geleneksel olarak engelli olarak belir- lenmi ü olanlar × n de ù il, binadaki herkesin tahliyesini kolayla ü t × racak çözümler olmas × gerekti ù ini belirtmektedirler. Bunlara çö- züm ararken, biri için kabul edilebilir olan bir çözümün di ù erleri için engel te ü kil ede- bilece ù i gerçe ù inin göz ard × edilmemesi gereklidir. ú deal olarak, seçilen çözümün birden fazla gruba fayda getirmesi ya da en az × ndan bir ba ü ka grubun güvenli ù ini riske atmamas × gereklidir. Kaynaklarda, engelli ki ü ilerin güvenli bir konuma tahliyesine yönelik bir dizi seçe- nek verilmi ü tir. S × ù × nma alanlar × , güvenli asansörler, “sorumlu arkada ü ” sistemleri bunlardan en çok uygulananlar × d × r. Engelli ki ü ilerin oldu ù u büyük binalarda en çok uygulanan yang × n güvenlik önlemlerden biri, bina içindeki bekleme ve s × ù × nma alanlar × n × n olu ü turulmas × d × r. Bu seçenekte engellilerin yang × n s × ras × nda binay × tah- liye etmeleri gerekmemektedir; engelli ki ü iler korunmu ü bir alana götürülmekte ve daha sonra buradan al × nmaktad × r. “Binalar × n Yang × ndan Korunmas × Hakk × nda