E-Dergi Oku 
E-Bültene Abone Olun
 
BİRLİK YANGIN
BELIMO
A YANGIN
ERYAP GRUP
DUPONT
SCHRACK SECONET
İŞÇİ SAĞLIĞI TEÇHİZATI
İNKA

ICAO ve Havaalanı Yangın Ekipleri 2

ICAO ve Havaalanı Yangın Ekipleri 2

26 Mart 2018 Pazartesi / 17:17 | YANGIN149 kez okundu

Süleyman AYDIN
Yangın Ekip Şefi Yardımcısı
Hamid Karzai Uluslararası Havaalanı
Kabil, Afganistan


Yangın ve Güvenlik dergisinin 195. sayısında bulunan ‘ICAO ve Havaalanı Yangın Ekipleri-1’ başlıklı makalede, kısaca ICAO (International Civil Aviation Organization, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) tanıtılmış, havaalanı kategorileri ve yangın araçları hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Bu makalede havaalanı yangın ekiplerinde görevli personelde bulunması gereken nitelikler, personel eğitimi ve performansları ilgili ICAO dokümanlarından yararlanılarak konu edilecektir.

Havaalanlarında mevcut yangın ekiplerinin operasyonel amacı, herhangi bir kaza/kırım olayına, en uygun görüş ve yüzey koşullarında, her bir pistin sonuna veya hareket sahasının herhangi bir kısmına, üç dakikayı aşmayacak şekilde, iki dakikalık süre içerisinde müdahale etmektir. Yangın ekiplerinin bu kısıtlı sürede herhangi bir yere müdahale edebilmesi, gerekli niteliklere sahip araçların yanı sıra ve havacılık bilincine haiz, eğitimli, disiplinli ve bilgili personelle mümkündür.

ICAO tarafından yayımlanan “Airport Services Manual (Doc 9137), Part 1 Rescue and Fire Fighting, Fourth Edition, 2015“ dokümanının 10. Bölümü personel konularına ayrılmış olup personel seçimi, görev analizleri ve eğitim gibi konular ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

PERSONEL SAYISI: Havaalanı yangın ekiplerinde görevlendirilecek personel sayısı belirlenirken ilgili havaalanının kategorisine uygun olarak risk değerlendirmesi yapılmalı, Yangın Ekip Şefi ve havaalanı idaresi koordinesinde asgari sayı belirlenmelidir. İlgili ICAO dokümanı personel sayısı konusunda örnek olaylarla tavsiye niteliğinde sayılar vermektedir. Personel sayısı belirlenirken yangın ekiplerinin herhangi bir kaza/kırım olayında aşağıda sıralanan görevleri yapacağı göz önünde bulundurulmalıdır:

a. Gerekli müdahale süresini karşılamak,
b. Uçakta mevcut yangını söndürmek,
c. Tahliye kaydıraklarını ve çıkış yollarını korumak,
ç. Hava aracının kendi kendine tahliye edilmesi hususunda yardımcı olmak,
d. Sağ kalınabilir bir durum oluşturmak,
e. Mahsur kalan personeli kurtarmak,
f. Yangın sonrası güvenlik/kontrol sağlamak,
g. Delilleri muhafaza etmek.

Yukarıda sıralanan görevler incelendiğinde, yolcu uçaklarında mevcut yolcuların herhangi bir acil durumda kendi kendilerine tahliye edilmesi, sadece uçak içerisinde mahsur kalan yolcuların yangın ekipleri tarafından kurtarılması beklenmektedir. Çeşitli uluslararası uygulamalar incelendiğinde, genel uygulama olarak her bir yangın aracı için asgari bir operatör ve iki yangın söndürme/kurtarma personeli görevlendirildiği görülmektedir.

PERSONEL SEÇİMİ:
Havaalanı yangın ekiplerinde görevlendirilmek üzere seçilecek personelin öncelikle yapacağı göreve (Örn: Yangın Ekip Şefi, Vardiya Amiri, Ekip Amiri, Eğitim Sorumlusu, Harekat Merkezi Görevlisi, vb.) ait gerekli eğitim ve sertifikaya sahip olması gerekmektedir. Üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun, uluslararası kuruluşlardan (ICAO, FAA, NFPA, vb.) eğitim almış, havacılık bilincine sahip ve deneyimli personel tercih sebebi olmalıdır. Bunun yanında tüm personelin “yangıncı personel olur” sağlık raporunu almaya engel fiziki ve ruhsal herhangi bir sağlık sorunu olmamalıdır.

PERSONEL EĞİTİMİ:
Havaalanlarında görevli yangıncı personeli sürekli göreve hazır tutmak amacıyla detaylı eğitim programları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır. Bu programlar karşılaşılabilecek olası bütün senaryoları, mevcut bütün araç/gereçlerin kullanımı ve bakımlarını nazari ve uygulamalı olarak kapsamalıdır. Havaalanını kullanan uçakları tanıma eğitimi verilmeli, iniş takımları, motor ve çıkış kapıları konularında periyodik olarak tazeleme eğitimleri yapılmalıdır. Tüm bu eğitimlere ilave olarak, altı ayda bir kez gündüz ve yılda bir kez gece olmak üzere eğitim sahalarında bulunan gerçek veya maket uçak yakılarak söndürme eğitimi yapılmalı; eğitimlerin ardından yapılacak değerlendirme sonucunda görülen aksaklıkları gidermek amacıyla gerekirse daha sık tekrar edilmelidir.

KORUYUCU TEÇHİZAT: Her yangıncı personele görevini en etkili ve emniyetli şekilde yerine getirebilmesi için koruyu teçhizat temin edilmelidir. Bu teçhizatlar aşağıdaki başlıklar altında incelenebilir:

a. Koruyucu giysi: Yangıncı personele temin edilecek koruyucu giysiler; ısı yalıtımlı, doğrudan alev ve su temasına dayanıklı özel kumaşlardan üretilmiş, ceket ve pantolon olmak üzere iki parçadan oluşan, hafif, serbest hareket etme imkanı sağlayan, yırtılmaya ve aşınmaya karşı dayanıklı olmalıdır. Giysilerde kullanılan bağlar ve fermuarlar kolaylıkla kapatılabilecek, personelin güvenliğini sağlayacak yeterlilikte olmalı ve ısı/alev temasından kaynaklanan hasarlara karşı dayanıklı olmalıdır. Ayrıca dikişler su geçirmez olmalı ve her cebin alt köşelerinde drenaj delikleri bulunmalıdır.

b. Baret: Yangıncı personelin başını, göz ve boyun bölgesini koruyacak şekilde özel olarak üretilmiş ve solunum cihazları ile birlikte kullanıma elverişli olmalıdır. Teknik özelliklerine ilave olarak, harekat alanında personeli tanımlamak üzere baret üzerinde renk ve numara uygulamaları kullanılabilir. Bazı yangın ekiplerinde beyaz baret renginin vardiya amiri, sarı baret renginin ekip amiri ve kırmızı baret renginin söndürme/kurtarma personeli için kullanıldığı görülmektedir.

c. Çizme: Yangıncı personele temin edilecek çizmelerin; giyilmesi kolay, ısıya dayanıklı malzemeden yapılmış, burnu ve tabanları çelik ile desteklenmiş, ayrıca tabanları ısıya, yağa, yakıt/asitlere dayanıklı ve kaymaz bir olmalıdır.

ç. Eldiven:
Eldivenler, ısı yalıtımlı, doğrudan alev ve su temasına dayanıklı özel kumaşlardan üretilmiş, bileklerin korunmasını sağlayacak yeterli uzunlukta, giyen kişinin anahtarları, bağlantıları ve el aletlerini kullanmasına imkan verecek özellikte olmalıdır. Parmaklar ve avuç içi bölgesi yaralanmaları önlemek amacıyla dayanıklı malzeme ile kaplanmış olmalı ve dikişleri sıvı nüfuzuna karşı dayanıklı olmalıdır.

d. Alev Başlığı
: Yangıncı personelin başını, boynunu ve omuzlarını alev ve ısıdan koruyacak özellikte, kolayca giyilebilir, solunum cihazı ve baretle birlikte kullanılabilir nitelikte olmalıdır.

e. Solunum Cihazı: Gelişen teknoloji ile birlikte modern hava araçlarının yapımında MMMF (Man Made Mineral Fibres, İnsan Yapımı Madeni Lif) kullanımı giderek artmaya başlamıştır. Bu malzemelerin, herhangi bir acil iniş, aşırı frenleme, sürtünme, parça kopması gibi durumlarda, ortama insan sağlığı için son derece tehlikeli partiküller bırakabilecek olması nedeniyle, herhangi hava aracı olayına müdahale eden yangıncı personelin, ortamda yangın olmasa dahi, solunum cihazı kullanması gerekmektedir. Bu nedenle her bir yangıncı personele, gerekli periyodik test ve bakımları yapılmış, giyilmesi ve kullanımı kolay solunum cihazları temin edilmelidir. Yangın ekiplerinde bu cihazların dolumlarının ve bakımlarının yapılacağı özel servis kısımları olmalı; kompresörlerin periyodik bakımları yapılmalı ve hava kalitesi özel cihazlarla sık sık kontrol edilmelidir.

Havaalanı yangın ekiplerinde görevli tüm yangıncı personel herhangi bir acil durumda, kendilerine tahsis edilen koruyucu malzeme ve teçhizatları eksiksiz olarak kullanmalı, kullanım sonrasında gerekli bakım ve temizliğini yapmalıdır. İlgili birimler tarafından, yangıncı personelin atandığı görevleri yerine getirmesi için gerek duyacağı koruyucu teçhizat, araç/gereç ve malzeme eksikliklerinin ve eğitim ihtiyaçlarının temini ve idamesi için gerekli tedbirler alınmalıdır.

Hava yolu ile seyahati tercih eden yolcuların ve havaalanlarını kullanan uçakların kaza/kırım ve yangın emniyetleri, gerekli tüm eğitimleri almış, donanımlı ve yaptığı mesleğin öneminin bilincinde yangıncı personele bağlıdır. Bu nedenle havaalanlarında görevli yangıncı personel fiziksel ve ruhsal olarak sürekli göreve hazır olmalı ve mesleğinin gerektirdiği teknolojik gelişmeleri takip etmelidir.




KAYNAKLAR:


1. ICAO (International Civil Aviation Organization, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) Annex 14 Havaalarında Kurtarma ve Yangınla Mücadele Hizmetleri, 2014.

2. ICAO Airport Services Manual (Doc 9137), Part 1 Rescue and Fire Fighting, Fourth Edition, 2015.