E-DERGİ
Yangın Güvenlik 194.Sayı

 


E-Dergi Oku

Yolcu Uçaklarında Kaza Öncesinde, Anında ve Sonrasında Alınması Gereken Yangın Önlemleri

Yolcu Uçaklarında Kaza Öncesinde, Anında ve Sonrasında Alınması Gereken Yangın Önlemleri

16 Haziran 2017 Cuma / 11:10 | YANGIN | Yorumlar

T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün istatistiklerine göre; 2016 yılında toplam 174.147.783 yolcu (Direk Transit Dahil) hava yolu ile ulaşımı tercih etmiş ve yine aynı yıl (Overflight Dahil) 1.829.908 adet uçak Türk hava sahasını kullanmıştır. (1) Yukarıdaki rakamlar ve 2017 yılı tahminleri incelendiğinde; insanların yurtiçi ve yurtdışı ulaşımda hava yolunu kullanma tercihlerinin her geçen yıl arttığı görülmektedir. Uçak ve yolcu trafiğinin bu kadar yoğun olduğu havacılık sektöründe kaza/kırımları önlemek amacıyla alınması gereken teknik tedbirlerin yanında; kaza/kırım anında yaralanmaları ve can kaybını önlemek için insanları eğitmek/bilinçlendirmek de oldukça büyük önem arz etmektedir. Bu makalede herhangi bir kaza/kırım öncesinde, anında ve sonrasında yolcu ve uçuş ekibinin neler yapılması gerektiği konuları incelenmeye çalışılacaktır.

A. KAZA/KIRIM ÖNCESİ HANGİ TEDBİRLER ALINMALIDIR?

Her uçak tipine ait acil durum eylem planları hazırlanmalı, uçuş personeline bu planlarla ilgili eğitim verilmeli ve periyodik eğitimlerle mutlaka tekrar edilmelidir. Acil çıkışların, acil çıkış yönlendirme işaretlerinin ve şişme kaydırakların bakımları zamanında yapılmalı, faaliyetleri test edilmeli ve uçuş ekibi tarafından gerçek malzeme üzerinde bizzat kullanılmalıdır. Uçaklarda bulunan yangın söndürme cihazları periyodik olarak kontrol edilmeli ve kullanımları uygulamalı olarak uçuş personeline öğretilmelidir. Uçuş ekibi acil durumlarda insan davranışları ve psikolojisi konularında uzmanlar tarafından eğitilmelidir. Uçuş öncesi kabin ekibi tarafından yolculara anlatılan acil durumlarda hareket tarzları ve teçhizatın kullanımı ile ilgili yapılan sunum ilgi çekici hale getirilerek tüm yolcular tarafından anlaşılabilir olması sağlanmalıdır. Kabin ekibine verilecek eğitimlerde bu sunumların önemi mutlaka vurgulanmalıdır.

Bütün yolcular tarafından, koltuk ceplerinde bulunan acil durum kartlar okunmalı ve kabin ekibi tarafından anlatılan görsel sunum dikkatle izlenmelidir. Ayrıca, yapılacak en küçük hatanın bile yüzlerce insanın can kaybına neden olabileceği göz önünde bulundurularak; yapılacak her eğitime uçuş ekibinin eksiksiz katılımı sağlanmalı, eğitimler sonunda yapılacak sınavlarda yüzde yüz başarı aranmalıdır.

B. KAZA/KIRIM ESNASINDA NELER YAPILMALIDIR?

Herhangi bir kaza/kırım, sert iniş, pistten çıkma vb. olayda yüzlerce insanın can havliyle bir an önce uçaktan çıkarak hayatını kurtarmak isteyeceği bir gerçektir. Üstelik olay sonrasında kabin içerisine yangın nedeniyle duman dolmaya başladıysa; yolcuların nefes alması zorlaşacak, görüş mesafesi düşecek ve dolayısıyla panik bir kat daha artacaktır. Yaşanan olaylarda; insanların bir an önce uçağı terk etmek üzere çıkış kapılarına ulaşmaya çalıştıkları, neredeyse birbirlerini ezdikleri ve hatta çıkarken el bagajlarını almaya çalışan yolcular olduğu görülmüştür. Yapılacak anonslarla ve sözlü olarak; yolculara sakin olmaları gerektiği, düzenli bir şekilde hareket edilirse daha az zaman kaybı olacağı ve el bagajlarını almamaları ikaz edilmelidir. Yolcuların uçağı tahliye etmeden önce, atlama anında şişme kaydıraklara zarar vermemek adına, üzerlerinde bulunabilecek sivri cisimleri bırakmaları ve sivri topuklu ayakkabılarını çıkarmaları gerekmektedir. Daha sonra mümkün olduğunca sakin olmaya çalışılarak ve zaman kaybetmeksizin en yakın çıkıştan şişme yatağa atlayarak uçak terk edilmelidir. Bu esnada durumun kontrol altına alınması, yolcuların yönlendirilmesi, acil çıkışların ve şişme kaydırakların açılması çok iyi bir eğitimden geçmiş ve tecrübeli kabin ekibine bağlıdır.

C. KAZA/KIRIM SONRASINDA NELER YAPILMALIDIR?

Acil çıkışların ve şişme kaydırakların açılmasını takiben kabin görevlilerinin nezaretinde bütün yolcular uçağı terk edip, uçak ve araç trafiği gözönünde bulundurularak emniyetli bir alanda toplanmalıdır. Herhangi bir nedenle yolcuların tekrar uçağa girmelerine izin verilmemelidir. Bu arada ihtiyacı olanlara zaman kaybetmeksizin ilk yardım yapılmalıdır. Kabin görevlileri yolcuları bir arada tutmaya çalışmalı ve manifestodan yolcu isimlerini kontrol etmelidir. Uçak başına gelen yangın ve sağlık ekiplerine olayla ilgili ve varsa içerde kalan yolcu sayısı, koltuk numaraları dahil olmak üzere, bilgi verilmelidir. Sonuç olarak; diğer sektörlerle kıyaslandığında havayolu ulaşımı daha emniyetli ve güvenli olduğu yapılan istatiklerden anlaşılmaktadır. Fakat, havacılığın en küçük bir hatayı dahi affetmediği yaşanmış tecrübelerle sabittir. Bu nedenle hemen her konuda olduğu gibi uçak kazalarını, yaralanma ve can kayıplarını önlemenin en önemli yolu eğitimden geçmektedir. Öncelikle nazari ve uygulamalı eğitimleri başarı ile tamamlamış ve havacılık sorumluluğu bilinci içinde olan görevliler sayesinde hava yolu en güvenli ve emniyetli ulaşım yolu olmaya devam edecektir.