Yangın ve Güvenlik Dergisi 197. Sayı (Mart 2018)

22 Yangın ve Güvenlik / Mart 2018 yanginguvenlik.com.tr KAPAK KONUSU / MAKALE VİDEOGÖRÜNTÜLEME TEKNOLOJİLERİ İLE YANGIN ALGILAMA İLKER ÖZZORLU Fike Türkiye 1. GIRIŞ K anada’da yapılan bir araştırmaya göre 9300m2’lik bir alana sahip ticari bir işletmede yangın olasılığı %1,8 olarak tespit edilmiştir. Hong Kong’da yapılan bir di- ğer çalışmada da 2002 ile 2007 arasındaki yangın istatistik- leri toplanmış ve 10.000 m²’lik alanda yer alan bir endüst- riyel tesiste yangın olasılığı %4,8 olarak belirlenmiştir. Yakın zamandaki istatistiklere göre Amerika Birleşik Devletler’in- deki konut dışındaki ticari işletme ve endüstriyel tesislerde oluşan yangınların %72’sinde; Birleşik Krallık’taki yangınların ise %68’inde tutuşmanın başladığı alanda yangın algılama sisteminin bulunmadığına dair bir çalışma ortaya çıkarılmıştır [1]. Bu rakamlar yangın nedeniyle can ve mal kaybının oluş- turduğu maddi ve manevi zararları özetlemekte ve yangını erken algılamanın önemini ortaya koymaktadır. Sinyal işleme ve video görüntüleme teknolojileri son yıl- larda hızlı bir şekilde gelişimini sürdürmektedir. Bu teknoloji gelişiminin sayesinde çeşitli alanlarda kullanım oranı da art- makta ve bir çok endüstride karşımıza çıkmaktadır. Yangın algılama sistemlerinde video görüntüleme teknolojisinin kullanılması da hızlı bir şekilde gelişimini sürdürerek ulus- lararası standartlarda yerini almıştır. İlk olarak NFPA 72’nin 2007 versiyonunda tanımlanan video görüntüleme ile yan- gın algılama sistemleri günümüzde tamamlayıcı sistem ol- maktan çıkmış, birincil algılama sistemi olarak kullanıl- maya başlamıştır. Özellikle geniş alan, algılama mesafesi, yükseklik, toz/kir gibi etkenlerden dolayı noktasal tip algılama dedektörlerinin kurulum ve kullanımının zor olduğu alanlarda video görüntüleme teknolojileri ile algılama başarılı sonuçlar ortaya koymuştur. 2. TEKNOLOJİ Temel olarak video görüntüleme ile algılama sistemi (VGA) bir görüntüleme cihazı (kamera) içerisine ve/veya merkez sunucuya entegre edilmiş video tabanlı analiz algo- ritmasına ve merkez donanım cihazlarından oluşur. Analog veya IP kamera ile alınan görüntü kamera içerisindeki özel yazılım tarafından işlenerek yangın durumunda ortaya çıka- bilecek duman, alev ve yansıyan alev durumları tespit edilir. Algılama algoritmaları duman ve alev karakteristiklerini ta- nımlamak için farklı teknikler kullanır ve temelde görüntüde- ki piksellerin spektral, uzamsal ve zamana bağlı değişkenlik özelliklerinin takbine dayanır. Bu algoritmalar aynı zamanda parlaklık, kontrast, hareket, dinamik frekanslar, duman mo- dellemesi ve renk eşleştirme farklılıkları gibi değerlendirme- leri de içerir. Geçmişten bugüne Fujiwara ve Terada, Kopilo- vic, Töreyin, Vicente ve Guillemant, Grech-Cini, UTC Resaerch Center farklı yöntemlerle araştırmalar yürütmüş; bu çalışma- larda arkaplan kesintisi, titreşim çıkarımı, dış çizgi başlatımı ve sınıflandırması gibi bileşenler kullanılarak Bayesian analizi veya kural tabanlı analiz yöntemleriyle duman modellemesi yapılmıştır. [2] Duman algılama algoritması kullanan VGA sistemleri az da olsa ortamda bir ışık kaynağı ihtiyacı duyar. Günümüz teknolojisinde 0 lux seviyesin- de bile IR ışık kaynağı sayesinde başarılı görüntü verebilen görüntüleme sistemleri olduğu için bu durum bir sorun teşkil et- mekten çıkmıştır. Diğer yanda alev algıla-

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=