Yangın ve Güvenlik Dergisi 196. Sayı (Ocak-Şubat 2018)

46 Yangın ve Güvenlik / Ocak - Şubat 2018 yanginguvenlik.com.tr FİGEN ERSEZER DuPont Kimyasal & Isıl Koruma, Türkiye & İsrail Satış & Pazarlama Müdürü Tyvek® & Tychem® & Nomex® B ilinenin aksine, “tipik” endüstriyel yangın diye bir şey yoktur. Endüstriyel yangınların birçok çeşidi ve kaynağı vardır ve bunların süresi ve şiddeti tehlike- nin kendisine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Yangınların tümünün ya da çoğunluğunun 3 saniye ya da daha az sür- düğü ve aynı şiddette (2 cal/cm²s) oldukları düşüncesi sıkça düşülen bir yanılgıdır. “Aleve dirençli (FR – flame resistant) tulum programının uygulamasını kolaylaştırmak için tek ihtiyacınız olan Ulusal Yangın Koruma Birliği (NFPA) 2112 uyumlu/sertifikalı tulum- ların ya da kumaşların kullanımı şartını koşmaktır” inancı da diğer yanlış düşünceler arasındadır. Siz, tulumlarınızı FR uyumluluk seviyesine göre mi yoksa koruma seviyesine göre mi seçiyorsunuz? Bu yanılgılar ve yanlış kanılar, çalışanları tehlikeye atacak şekilde FR tulum seçimini etkileyebilir. Bu yüzden, kolaylık olsun diye gerçek gibi farz edilen bilgiler ile asıl gerçeklerin ayrımını yapmak ve FR tulumları kendi riskleriniz bazında seçmek önemlidir. “Tipik” Endüstriyel Yangın diye Bir Şey Yoktur Endüstri, ani yangınlara (flash fire) odaklanma eğilimi gösterse de, 4 temel endüstriyel yangın tipi vardır: • Ani –buhar bulutunun hızla/birden yanması • Jet – basınçlı yakıt beslemesinin yanması • Havuz – alev alabilir/tutuşabilir sıvı döküntüsünün yan- ması • BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapor Explosion - kay- nayan sıvıların genleşen buharlarının patlaması) – kapalı sıvıların katostrofik arızasından kaynaklanan patlama ve ateş topu Yakıt kaynakları alev alabilen sıvılar, alev alabilen gazlar ve yanıcı tozlardan oluşur. Her yangının büyüklüğünün, yangının süresi ile şiddetinin çarpımına eşit olduğu unutulmamalıdır. Süre ve şiddet her yangında her zaman aynı değildir ve teh- likenin kendisine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Her yangının süresi ve şiddeti, yangın denkleminin temel- lerine dayanır. Bu denklem yakıt miktarını, oksijenin bulunma durumunu, tutuşma sıcaklığını/ısısını ve yanma reaksiyo- nunun hızını içerir. Maruz kalma uzunluğu olarak da bilinen yangın süresi; 1 saniye ile “kaçış zamanı” aralığında herhangi bir yerde olabiliyorken, yangın şiddeti ya da ısı akısı yaklaşık olarak 1 cal/cm²s ile 7 cal/cm²s aralığında değişebilmektedir. Bu iki faktör biraraya geldiğinde 1 cal/cm²s ile 20 cal/cm²s arasında değişen bir toplam ısı maruziyet enerjisine sebep olabilir. Ani Yangınlar ile ilgili Yanlış Bilinenler Endüstri neden ani yangınlara odaklanma eğilimi gös- teriyor? Ulusal Yangın Koruma Birliği (NFPA) ve Kanada Genel Standartları Kurulu (CGSB) standartları 2000 yılında ilk oluşturulduğunda, “ani yangın”; yangın durumlarında kul- lanılan ortak bir endüstri terimiydi. O zamandan beri NFPA 2112 ve NFPA 21132 sadece ani yangınları değil tüm yangın/ ALEVE DIRENÇLI GÜVENILIR KORUMA YANGIN / TEKNİK

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=